Quốc hội có thể họp bất thường bàn sửa Hiến pháp

Hai phương án

Nội dung sửa Hiến pháp chưa được đưa vào dự kiến kỳ họp thứ 8, nhưng do UBTVQH giả định sẽ bỏ HĐND đại trà nên các ý kiến thảo luận đều xoay quanh lộ trình sửa một số điều Hiến pháp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu: Sửa một số điều của Hiến pháp trong một kỳ họp là cập rập, nhưng hợp lý. Ảnh: LN

 

Những người ủng hộ phương án có thể sửa Hiến pháp ngay kỳ họp này như Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu dựa trên lý lẽ có thể trình vấn đề này ra ngay đầu kỳ họp, nếu 2/3 số đại biểu đồng ý (theo luật định) thì sẽ lập Ủy ban sửa Hiến pháp. Sau đó, sẽ lấy ý kiến ĐBQH, nhân dân và thông qua ngay cuối kỳ. "Biết là cập rập, nhưng hợp lý vì thời gian từ bây giờ đến khi bầu cử HĐND khóa mới không còn là bao".

 

Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng nêu lộ trình thận trọng hơn, QH phải họp riêng một kỳ bổ sung (có thể cuối năm) bàn chuyện sửa Hiến pháp. "Chỉ sửa vài điều, nhưng liên quan đến nhiều luật về mô hình tổ chức bộ máy nhà nước".

Kiên trì với quan điểm sửa ngay ở một kỳ họp, ông Uông Chu Lưu nói, bây giờ chuẩn bị kỹ, bàn kỹ, đợi Trung ương quyết và 2/3 ĐBQH đồng tình là sửa ngay, có thể kéo dài thêm kỳ họp.

Phản đối cách làm nhanh, gọn này, Trưởng Ban Dân nguyện Trần Thế Vượng gọi đây là cách làm "không thể chấp nhận được", là "vi phạm nguyên tắc". Không thể vì đáp ứng yêu cầu bầu cử HĐND khóa mới mà có thể sửa Hiến pháp theo tư duy giản đơn như vậy.

Theo ông Vượng, phải lập Ủy ban sửa Hiến pháp từ trước đó cả năm trời. Tuân thủ quy trình lấy ý kiến các nơi, từ Trung ương, Bộ Chính trị, nhân dân. Ngay một dự án luật thông thường nếu chuẩn bị cập rập, QH cũng không đưa vào chương trình, huống hồ chuyện Hiến pháp. Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên cũng không tán đồng cách làm giản đơn như trên. Ông cho rằng trước mắt cứ lập ban sửa đổi và xem xét vào kỳ họp tháng 3 năm sau vẫn kịp.

Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng đỡ lời: "Việc đại sự liên quan đến sửa Hiến pháp, tôi đã nêu từ sớm lắm rồi. Đảng đoàn QH đã gửi tờ trình sang Bộ Chính trị, Trung ương với giả định nếu bỏ HĐND thì phải sửa Hiến pháp ngay kỳ họp này hoặc kỳ họp khác vào cuối năm". Ông Uông Chu Lưu cũng nhắc lại, trong chương trình làm luật dự bị chung toàn khóa đã đề cập việc này.

Trưởng Ban Dân nguyện Trần Thế Vượng (trái): Phải tuân thủ quy trình lấy ý kiến từ Bộ Chính trị đến nhân dân. Ảnh: LAD

Bảo vệ lý lẽ của mình, ông Vượng nói, chính UBTVQH kiên quyết "cắt" những dự án luật không gửi sớm trước 20 ngày, vậy mà lại thông qua chóng vánh việc sửa Hiến pháp trong một kỳ họp "là ta đang vi phạm lý lẽ của ta, tự mâu thuẫn, câu trước đá câu sau. Nếu đã làm như vậy với Hiến pháp thì các dự án luật ta định cho ngưng vẫn có thể thông qua được, Thường vụ họp thêm vào ban đêm".

Phó Chủ tịch Uông Chu Lưu đành đứng lên giải thích, chưa hề có một văn bản nào của QH quy định quy trình sửa đổi Hiến pháp. Còn theo luật định thì chỉ cần 2/3 ĐBQH đồng ý.

Hiến pháp năm 1980 cũng sửa trong một kỳ họp, vài lần sau đó cũng vậy. Riêng Hiến pháp năm 1992 làm bài bản hơn bởi sửa toàn diện.

Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng "chốt": "QH cứ chủ động chuẩn bị và nêu cả hai phương án, chưa biết Trung ương sẽ kết luận thế nào... Nếu chuẩn bị kịp, không vi phạm pháp luật, có thể trình bày báo cáo tổng kết thí điểm bỏ HĐND ngay từ đầu kỳ, rồi xin ngay với toàn thể QH sửa đổi ngay tại 1 kỳ họp luôn, bố trí thêm thời gian. Phương án hai là nếu muốn làm kỹ lưỡng, cẩn thận thì bố trí thêm một kỳ họp nữa vào cuối năm, chỉ kéo dài vài ba ngày".

Các ý kiến tiếp tục "vấp" nhau khi bàn cách thức góp ý cho văn kiện ĐH Đảng, sao cho không mang tính hình thức.

Cả hai vị Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng và Uông Chu Lưu đều cho rằng chỉ nên thảo luận riêng ở tổ, sau đó tập hợp gửi lên. "Nói ở Hội trường sợ không đủ thời gian, hơn nữa nhiều nội dung, quan điểm, phương thức lãnh đạo còn đang trong giai đoạn tiếp thu ý kiến", bà Phóng lo lắng.

Lý do quan trọng nhất là hầu như ĐBQH đều là đảng viên, đều đã tiếp cận các văn kiện và được góp ý ngay từ các kỳ ĐH cơ sở.

Tuy nhiên, một số ủy viên khác như Chủ nhiệm UB Tư pháp Lê Thị Thu Ba cho rằng đưa các văn kiện ra QH là cách làm mới, có ý nghĩa chính trị lớn, thể hiện tính đại diện của nhân dân, nên chăng phải thảo luận ở Hội trường.

Có ý kiến còn muốn phiên thảo luận này được truyền hình trực tiếp.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn e ngại khả năng nếu làm trực tiếp mà không ai phát biểu thì thế nào? Theo ông, nên đưa ra góp ý tại Hội trường để một số ĐBQH không phải đảng viên cũng tham gia.

Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng nêu phương án gửi văn kiện cho ĐB thảo luận ở tổ.

Ông Trọng cũng cho hay, Trung ương đã quyết định ngày 15/9 sẽ công bố toàn bộ các văn kiện để lấy ý kiến nhân dân, sớm 1 tháng so với dự kiến.

Lê Nhung (Vietnamnet)