Nước giếng khoan ở nhiều nơi tại An Giang và Đồng Tháp bị nhiễm asen (chất cực độc) rất nặng nhưng người dân vẫn phải dùng vì không có nguồn nước nào khác.
Theo các nghiên cứu khoa học, asen (còn gọi là thạch tín) có độc tính cao, được mệnh danh là “sát thủ” ngầm, có trong trầm tích biển và đã tồn tại trong lòng đất ở ĐBSCL hàng ngàn năm trước. Vì vậy, các mạch nước ngầm ở những địa phương tại khu vực này có nguy cơ nhiễm asen rất cao.
Người dân ở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp đã phải dùng nước giếng khoan nhiễm asen nhiều năm qua
Hàng ngàn giếng khoan nhiễm độc
Ông Trần Anh Thư, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh An Giang, cho biết toàn tỉnh có gần 2.000 giếng khoan bị nhiễm asen. Huyện An Phú dẫn đầu với 931 giếng, tiếp đến là Phú Tân 462 giếng, Chợ Mới 351 giếng, Tân Châu 120 giếng... Theo kết quả xét nghiệm mẫu nước của Trung tâm Y tế dự phòng huyện An Phú năm 2008, có 253/260 mẫu bị nhiễm asen với nồng độ vượt mức cho phép. Trung tâm đã đánh dấu 553 giếng khoan bị nhiễm nặng, nồng độ asen vượt trên 50 ppb, có trường hợp lên đến 800 ppb (10 ppb = 0,01 mg/lít).
Huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp có hơn 5.000 giếng khoan. Theo kết quả kiểm tra mẫu nước của Trung tâm Y tế huyện Tân Hồng, tỉ lệ mẫu bị nhiễm asen rất lớn. Bác sĩ Trần Thị Thanh Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tân Hồng, cho biết toàn huyện có 39 cơ sở cung cấp nước tư nhân (do người dân tự đầu tư) sử dụng nguồn nước ngầm khoan từ lòng đất. “Qua kiểm tra đợt I, từ đầu năm đến nay, đã có 7/23 cơ sở cung cấp nước tư nhân bị nhiễm asen; 16 cơ sở còn lại đã lấy mẫu xét nghiệm, chờ kết quả” - bà Vân nói.
Đáng lo là dù nguồn nước đã bị nhiễm asen nhưng các cơ sở nói trên vẫn bán nước cho người dân và không hề đưa ra cảnh báo nào.
Không có nguồn nước thay thế
Hầu hết các hộ dân sử dụng giếng khoan đều không biết nguồn nước họ đang dùng đã bị nhiễm asen. Ông Lê Nồng, 73 tuổi, ở xã Bình Phú, huyện Tân Hồng, nói: “Giếng nhà tôi được khoan cách đây 10 năm, sâu 18 m, nước rất trong, rất ngon, ngọt, không cần lóng phèn. Vợ chồng tôi, 5 đứa con và đám cháu đều ăn uống, tắm giặt bằng nước giếng này, có sao đâu!”. Cạnh đó, nhà ông Nguyễn Dừa cũng sử dụng nước giếng khoan từ năm 2000 đến nay. Ông Dừa cũng mù tịt thông tin về chuyện asen có trong nước giếng. “Tôi về đây sống từ năm 2000 đến nay có thấy ai bảo nguồn nước bị nhiễm độc đâu. Ai ngờ mình sống chung với “tử thần” mà chẳng hay” - ông Dừa bất ngờ.
Theo ông Trần Anh Thư, các giếng khoan ở tỉnh An Giang đã bị nhiễm asen khoảng 7 năm qua. Ông T.V.N, ở xã Phước Hưng, huyện An Phú, cho biết gia đình ông bắt đầu dùng nước giếng khoan từ năm 2003. Đến năm 2006, cơ quan chức năng phát hiện trong nước giếng có nhiễm asen và đến vận động gia đình ông không dùng nguồn nước đó nữa. “Nghe nói nước bị nhiễm độc, tôi sợ muốn chết nhưng nếu không dùng nước giếng thì lấy nước đâu mà uống, nấu ăn, giặt giũ, chăn nuôi. Không có cái giếng khoan này thì cả nhà tôi, kể cả vườn tược, ruộng rẫy, chết khát hết rồi” - ông N. than.
Trước tình trạng như vậy, người dân rất lo lắng. Ông Văn Công Tính, ngụ ở xã Tân Công Chí, huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, cho biết: “Nghe cán bộ y tế bảo nồng độ trong nước cho phép chỉ có 10 ppb, trong khi giếng nhà tôi vượt mức này gấp 10 lần nên tôi hoang mang lắm, phải nấu nước chín uống mỗi ngày”. Nhiều người cũng làm theo ông Tính: Bơm nước vào lu, bồn rồi lắng phèn hoặc nấu chín. Tuy nhiên, ông Châu Văn Tăng, Trưởng khoa An toàn vệ sinh thực phẩm và Y tế công cộng - Trung tâm Y tế huyện Tân Hồng, khẳng định việc lắng phèn chỉ có thể làm cho nước trong hơn chứ không loại bỏ được asen.
Theo ông Trần Anh Thư, nếu không sớm có nguồn nước sạch thay thế, nguy cơ nhiễm độc sẽ cao hơn.
Kỳ tới: Mỏi mòn chờ nước sạch