Ông Chủ tịch phường Dương Nội cho rằng người dân ‘dàn kịch’ để “chống đối” chính quyền chứ các thùng mỳ tôm chỉ có xương động vật, không có xương người và ‘những người đang đi khiếu kiện đều có kinh phí tài trợ của các doanh nghiệp vi phạm đất đai’(!)
 |
| Gần 200 công nhân đào bới tìm mộ dưới trời nắng gắt. Ảnh Hoàng Hường |
LTS: Xung quanh các vụ việc lấp mộ, xới mộ ở các nghĩa trang thuộc phường Dương Nội (Hà Đông- Hà Nội), khiến tâm lý xã hội phẫn nộ và bức xúc, Tuần Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn ông Lê Khánh Đồng, Chủ tịch phường Dương Nội, về vấn đề này. "Toàn vấn đề chống đối" - Vụ 'lấp mộ' hiện đã được địa phương giải quyết đến đâu thưa ông? Ông Lê Khánh Đồng: Hiện vụ án đã được khởi tố, các cơ quan chức năng đang điều tra, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, có căn cứ sẽ khởi tố bị can. Vừa rồi có ba người bị bắt, báo chí đã đưa là hai nhân viên bảo vệ và một nghi can chỉ chỗ đổ. - Nhưng người dân phản ánh là do chính quyền phường 'bật đèn xanh'? Đấy là người dân bảo. Vậy họ tố cáo đi. Ở phường này, tình hình an ninh trật tự những năm gần đây không được tốt lắm. Cơ bản do công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất đai theo quy định của Nhà nước. Ở đây có những thành phần xấu kích động nhân dân và các thành phần vi phạm pháp luật thường xuyên chống đối chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, không chịu giao đất và đi khiếu kiện rồi tung thông tin lung tung. - Ông có thể nói cụ thể hơn họ đã kích động và chống đối thế nào, họ chống đối vì lý do gì? Chả có lý do gì. Cứ hết người nọ đến người kia không chấp hành chính sách pháp luật, kêu ca: Giá thấp, không bán đất... kéo dài cả mấy năm nay rồi. - Giá thấp cụ thể là bao nhiêu thưa ông? Giá thì không thể nói được vì có chính sách hỗ trợ mà UBND phường và các ngành chức năng theo quy định của pháp luật. Chúng tôi đã làm theo đúng trình tự của pháp luật. - Nhưng người dân phản ánh khi chính quyền tổ chức cưỡng chế nghĩa trang Tha ma Giải phướn và Đường Mía thì trước đó phường chưa thông báo với người dân, và sau buổi cưỡng chế mới tổ chức họp dân phố để thông báo? Cái này thì... Riêng về tổ chức họp cưỡng chế là đúng quy định của pháp luật: Thông báo cưỡng chế, thời gian địa điểm, và đủ quy trình cưỡng chế. Đối với chỗ Tha ma Giải phướn, UBND phường đã chấp hành chỉ đạo của quận (Hà Đông - PV), cũng như Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng của quận để thực hiện các dự án, kể cả nghĩa trang chung trong toàn phường đã được thông báo từ năm 2007. Đến nay, tổng số nguyên mộ có chủ, đã có gần 3000 ngôi mộ được quy tập về nghĩa trang theo quy hoạch. Gần đây nhất chúng tôi đưa lên cả phương tiện thông tin đại chúng thông báo đến ngày giờ này người dân không chuyển đi, sẽ bị coi như mộ vô chủ, chúng tôi sẽ tổ chức giải phóng mặt bằng. Việc ở khu Tha ma Giải Phướn vẫn là vấn đề "chống đối". Hôm qua tôi có nghe UBND TP Hà Nội trả lời việc khiếu kiện, trong đó có khu Giải Phướn, đã được giao cho quận Hà Đông làm rõ. Tôi khẳng định khu Giải Phướn không có mộ. Ở đây là bờ ruộng, trước đây người ta cho là thai nhi chết sẽ được mang ra đó chôn. Tại hội nghị có thanh tra thành phố về thanh tra, toàn bộ khu Giải Phướn gồm những mộ có chủ, có mộ dòng tộc chưa chuyển, vẫn còn nguyên. Còn lại là bờ ruộng... "Họ" cho là có thai nhi, nhưng làm gì có quan tài. "Họ" chỉ lợi dụng để kích động người dân, cho là có mồ mả này khác chứ hoàn toàn không có. - Trước khi thực hiện giải phóng mặt bằng, chính quyền có thực nghiệm hiện trường xem có mộ hay không, thưa ông? Có. Tôi đã ra tận nơi cắm cọc tiêu. Những ngôi mộ có nấm, có chủ hoặc vô chủ chưa ai nhận chúng tôi đều cắm cọc tiêu và để nguyên vẹn. Riêng phần bờ ruộng người ta cho là có mộ nhưng có đâu. Khi người dân không chịu giao đất cho Nhà nước theo quy định giải phóng mặt bằng thì phải cưỡng chế theo quy định của pháp luật. Xương người hay xương động vật? "Mỗi lần chúng tôi lên khiếu nại việc mồ mả bị xâm phạm, thay vì việc giải quyết thì chính quyền hoặc làm ngơ, hoặc cố tìm cách gây khó dễ. Như sau khi mộ cô tôi bị cày ủi, tôi lên trình báo, họ bắt tôi phải chứng minh quan hệ với người chết mới giải quyết. Rằng cô tôi sinh năm nào, chết thế nào, giấy tờ chứng minh... trong khi cô tôi sinh khoảng năm1920, sống sót qua nạn đói 1945, và mất khi bố tôi mới lên 10. Đòi hỏi thế khác nào đánh đố chúng tôi. Ngay hôm mộ cô tôi bị cày xới lên cùng nhiều người khác, họ còn bắt gia đình chúng tôi cam kết: Nếu giám định ADN có cô anh thì chúng tôi trả tiền, còn không, gia đình phải chịu toàn bộ chi phí" - Ông Nguyễn Tài Chung, người dân mất mộ ở Dương Nội. - Theo người dân tố cáo: Trong buổi giải phóng mặt bằng ở Tha ma Giải phướn còn nhiều bộ xương vương vãi, người dân phải đi nhặt và gom góp lại mang đến bắt đền chính quyền. Chuyện đó có hay không, thưa ông? Việc đó xảy ra là có. Nhưng tôi khẳng định đó không phải là xương người mà là xương động vật (!). Hôm đó tôi đã giao cho cơ quan công an làm rõ việc này. Cơ quan công an đã động viên các gia đình không cần kiểm tra giám định, họ phải đăng ký mồ mả nhà họ, nhưng họ không đưa được bằng chứng đấy là mộ của gia đình họ. Hơn nữa họ không xác định được đó là xương người (?) - Vậy sao ông khẳng định được đó là xương động vật? Ông có cho đưa mẫu vật đi giám định không? Không cần giám định, bởi vì có ai yêu cầu giám định đâu, mà các đồng chí ấy (công an - PV) đã giải quyết xong rồi và đưa vào chôn ở khu vực nghĩa trang. - Tức là công an đã chôn số xương mà ông nói là xương động vật đó? Cơ quan công an đã tổ chức lực lượng đưa về nghĩa trang quy tập. - Ông có thông báo cho người dân địa điểm chôn số xương đó không? Có. Người ta cùng phối hợp mang đi mà. - Ông có thể nói rõ hơn về tình huống này? Sau mọi việc lộn xộn, người dân có làm một tờ đơn và đưa ông Lập (Ông Đỗ Văn Lập, Chủ nhiệm HTX Nông nghiệp La Dương. Sau khi thu nhặt được hài cốt từ hiện trường, người dân mang thùng hài cốt đến HTX La Dương và viết đơn tố cáo hành vi của ông Đồng trong buổi cưỡng chế và về thùng tang vật. Trong đơn này có xác nhận của ông Lập: Chứng nhận Đơn kiến nghị của xã viên là thực tế, đề nghị các cấp có thẩm quyền giải quyết - PV) ký vào. Nhưng ông Lập chỉ là chủ nhiệm HTX, ông ấy chẳng có thẩm quyền xác nhận. Ông Lập xác nhận là trái quy định của Nhà nước, không đúng chức năng nhiệm vụ. Tôi chỉ muốn nhắc lại quan điểm của chính quyền: Công tác giải phóng mặt bằng và thông báo giải phóng mặt bằng là đúng quy định của pháp luật. Theo văn hóa truyền thống của ta, mùa chuyển mộ tốt nhất là sau tháng 10 âm lịch. Hiện chúng tôi đã di dời được 80% mồ mả trong địa bàn. Người dân hết lòng ủng hộ. - Ông vừa nói theo văn hóa của ta mùa chuyển mộ tốt nhất là sau tháng 10 âm lịch. Nhưng phường lại cưỡng chế san ủi nghĩa trang Giải phướn vào tháng 3, Đường Mía vào tháng 7? Chúng tôi đã thông báo nhưng không thực hiện nên phải cưỡng chế. - Nhưng cho máy xúc, máy ủi cày xới nghĩa trang liệu có hợp văn hóa truyền thống như ông vừa nói? Chuyện máy ủi máy xúc, có những hộ đã chuyển rồi, có hộ chưa chuyển vì còn liên quan đến tâm linh hay này khác, thì chúng tôi đã chừa những ngôi mộ đó ra. Nhưng các đơn vị thi công không biết đó là mồ mả, nên thi thoảng có va vào một vài ngôi mộ, thì dân ra bắt đền. Cái đó không do UBND phường chỉ đạo. - Trong địa bàn của phường mà đơn vị thi công muốn làm gì thì làm, phường không biết? Chúng tôi đã cắm cọc tiêu và bàn giao cho thi công. Đây chỉ là việc xảy ra do khách quan, không phải do chủ quan. "Làm gì có chuyện chính quyền thỏa thuận với dân?" - Khi chưa thỏa thuận xong với dân, dân chưa nhận tiền và bàn giao mặt bằng phường đã cưỡng chế lúc lúa đang xanh, mồ mả chưa di dời hết, liệu có đúng cả tình và lý? Thật ra khi thi công, mới trật ra mộ nọ kia, rồi dân đòi giám định ADN này nọ, là không đúng đâu. Nhưng thôi, vì sự ổn định tình hình trật tự tôi vẫn yêu cầu đơn vị thi công thỏa thuận với dân để xử lý. Còn chuyện nhận tiền hay chưa thì công tác giải phóng mặt bằng không phải là chuyện Nhà nước thỏa thuận với dân. Công tác đền bù hỗ trợ theo quy định pháp luật, trình tự thôi, làm gì có chuyện chính quyền thỏa thuận với dân để lấy đất? Dân hiểu thỏa thuận là đồng ý thì bán đất, không đồng ý thì thôi, nhưng luật pháp không quy định thế. Trước đây do cán bộ địa chính buông lỏng quản lý, nên để dân tự chuyển đổi mục đích sử dụng đất sai quy định, chuyển đổi đất nông nghiệp thành đất thổ cư. Tính từ thời điểm tôi về nhậm chức ở phường, có khoảng 1600 hộ vi phạm quy định sử dụng đất. Ở khu vực La Dương, đối tượng Cấn Thị Thêu cầm đầu trong vấn đề khiếu kiện là có lý do cá nhân: Em chồng chị Thêu đã vi phạm xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp. Ngoài ra theo xác minh tài liệu còn 2 suất nữa ở ven đường 72 của phía nhà chồng chị Thêu, một ngôi đã xây dựng nhà kiên cố, một ngôi xây nhà tạm cấp 4. Vì động cơ cá nhân nên chị Thêu mới dẫn đoàn người đi khiếu kiện hết lý do này lý do kia. Những người đang đi khiếu kiện đều có kinh phí tài trợ của các doanh nghiệp vi phạm đất đai, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp (?) Đến giờ này tôi vẫn khẳng định - và cơ quan thanh tra TP Hà Nội cũng đã làm việc - rằng trình tự thủ tục về công tác bồi thường là hoàn toàn đúng quy định của pháp luật. Về chính sách, chúng tôi cũng hoàn toàn đảm bảo đúng và đủ chế độ chính sách giải phóng mặt bằng, kể cả hỗ trợ tiền bàn giao mặt bằng, tiền thưởng... Tất cả các khoản ấy chúng tôi hoàn toàn thực hiện đúng, đủ, đảm bảo nguyên tắc. "Người dân ở đây đều nói chủ tịch phường rất tốt" - Người dân cũng tố cáo ông đã cư xử thô bạo với họ trong buổi cưỡng chế, cho tự vệ bắt dân, thậm chí khi người ta thu nhặt hài cốt nghi là người thân lên bắt đền chính quyền, ông còn cho phạt họ 1 triệu đồng 'vi phạm thuần phong mỹ tục'? Chúng tôi ra quyết định phạt thì chưa, nhưng mà cũng để làm tác dụng tuyên truyền phổ biến giáo dục cho người ta. Hành vi mang xương đến đây là vi phạm pháp luật hành chính. Còn mọi việc của công dân có đề nghị hoặc khiếu kiện, khiếu nại về việc làm của chính quyền là phải theo quy định của Nhà nước, pháp luật về vấn đề tiếp công dân và giải quyết khiếu nại. Không thể làm mấy việc kích động nhân dân lên đây để gây rối. - Còn việc cư xử thô bạo, nói thẳng là ông có cho người đánh dân không? Tôi không cư xử thô bạo. Nhưng chức năng, nhiệm vụ, vị trí của người điều hành cưỡng chế là phải thực hiện. Tôi có yêu cầu tất cả những người không có nhiệm vụ ra khỏi khu vực cưỡng chế. Tôi yêu cầu lực lượng tự vệ công an, nếu ai cố tình vi phạm ở khu vực cưỡng chế, yêu cầu lực lượng công an bắt, cưỡng chế ra khỏi khu vực. Người nào có hành vi gây rối, cản trở, chống đối lực lượng thi hành công vụ, đề nghị bắt giữ để xử lý, đúng theo pháp luật. Mọi người cứ bảo ông Đồng lúc nào cũng bắt bớ nọ kia, bắt là đúng! - Ông đã nói nhiều đến khía cạnh pháp luật, còn khía cạnh văn hóa tâm linh thì như thế nào? Vì câu chuyện 'ủi mồ mả' này ai nghe cũng shock? Phong tục tập quán của người Việt Nam nói chung, và ở một cụm dân cư ai cũng coi trọng văn hóa tâm linh. Chúng tôi cũng thế, việc chuyển mồ mả, chúng tôi hỗ trợ 200.000/ngôi mộ ngoài chính sách. Nhà nào có 5 mộ lên chỗ chúng tôi nhận 1 triệu, 10 ngôi 2 triệu. Có những dòng họ có hai mươi mấy ngôi, lên nhận 5 triệu. Nếu bảo phường tôi không quan tâm đến tâm linh thì xin sang thăm nghĩa trang liệt sĩ. Tôi khẳng định nghĩa trang phường tôi là đẹp nhất trong tất cả các phường. Không phải tự hào, người dân ở đây, khu La Cả chẳng hạn, đều nói chủ tịch phường rất tốt. Chỉ vài nhóm người hay kích động thì không nói, nhưng tôi hy vọng thời gian tới sẽ khác. Ông Nguyễn Hùng Cường, chỉ huy đơn vị thi công: Chúng tôi làm thông qua Ban Quản lý dự án quận Hà Đông, làm cho phường Dương Nội khu tái định cư này. Phần mặt bằng chúng tôi không liên quan gì. Cái đó do phường phải làm việc với người dân để thông báo, gia đình nào có mộ ở vị trí nào thì thông báo. Những mộ xây thì chúng tôi nhìn thấy và vẫn để nguyên. Khi chúng tôi làm người dân cũng có phản ánh nơi đó vốn là một nghĩa trang. Chúng tôi cũng không thể biết được những nơi nào có mộ. Khi có xảy ra sự cố chúng tôi báo chính quyền hỗ trợ. - Trong bài báo trước chúng tôi nêu, bà Nguyễn Thị Tỉnh bị mất mộ mẹ sau chuyến đi ăn cưới về, và hiện ngôi mộ được bà Tỉnh xác định ở đây, đúng ngay dưới vị trí anh đang ngồi. Sau khi bà Tỉnh phản ánh thế, báo cũng đã đăng, phía các anh đã có động thái gì với gia đình họ chưa? Chúng tôi làm ở đây, giữa cánh đồng, nên không có điều kiện đọc báo. Khu vực này là ruộng người dân đang canh tác, không phải ruộng bỏ hoang nên nếu có mộ người canh tác phải biết. Khi chúng tôi làm ở đây đều có chính quyền hết. Đây là lần đầu tiên tôi nghe thông tin này. Nếu đúng như thế, thì người dân đó phải lên phường báo, phường sẽ gọi chúng tôi lên làm việc. Phường là chủ đầu tư, phường phải làm việc đó. Tất cả việc sử dụng đất là do phường quản lý. Chúng tôi chỉ là người làm thuê cho phường. Việc có báo hay chưa báo cho người dân hay chưa không thuộc trách nhiệm của chúng tôi. Chúng tôi chỉ biết khi phường giao mặt bằng là chúng tôi làm.
Hoàng Hường (Tuần Việt Nam)