Đó là ý kiến của ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó chủ tịch Hiệp hội Thép VN (VSA) phản đối việc EVN đề nghị các nhà máy thép lớn phải tự lo điện.
Nhiều nhà máy thép lớn đã dùng điện đâu ?
EVN cho rằng, do ngành thép đầu tư ồ ạt dẫn đến thiếu điện, quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
 |
Ông Nguyễn Tiến Nghi, phó chủ tịch Hiệp hội Thép VN (VSA). Ảnh: N.Y
|
Vừa rồi theo kết quả kiểm tra của Bộ Công thương, đúng là có một số dự án ngoài quy hoạch thật. Còn ảnh hưởng như thế nào, tôi khẳng định thiếu điện không phải do thép.
Năm 2009, sản lượng tiêu thụ thép khoảng 4,7 – 4,8 triệu tấn, trong đó các doanh nghiệp thành viên trong hiệp hội thép bán được có 4,127 triệu tấn thép và ngoài hiệp hội khoảng 600 nghìn tấn. Mức sản xuất cũng chỉ xấp xỉ mức tiêu thụ.
Tính ra đầu người VN chỉ khoảng 120 – 130 kg/người, lượng thép này rất thấp. Hiện nay các doanh nghiệp thép trong nước mới sản xuất được một nửa sản lượng so với nhu cầu. Do vậy, các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước chưa phải là nhiều.
Còn doanh nghiệp liên doanh nước ngoài đầu tư vào VN, hiện chưa có đơn vị nào tiêu thụ điện để sản xuất thép.
Một số dự án nhà máy thép như Quảng Liên (Dung Quất, Quảng Ngãi) đến nay mới khởi công và cũng chưa biết đến bao giờ xong. Dự án liên doanh sản xuất thép của Land group và Vinashin đến nay cũng mất hút. Tức là các dự án giỏi lắm cũng chỉ động thổ xong rồi vất đấy.
Riêng Formosa ở Hà Tĩnh thì giai đoạn 1 sẽ tự xây nhà máy điện riêng với 5 tổ máy, mỗi tổ 150 kWh. Tuy nhiên, đến giờ nhà máy này vẫn chưa xong việc giải quyết mặt bằng nên càng không dùng đến điện.
Vậy theo ông nguyên nhân nào khiến cho nhiều doanh nghiệp tập trung đầu tư thép dẫn đến vỡ quy hoạch như hiện nay?
Đúng là so với quy hoạch có vượt, nhưng không thể đổ lỗi cho ngành thép. Còn việc đầu tư nếu là vượt quy hoạch thì tội là ở các nhà cấp phép, là cơ quan được quyền cấp phép, là chính quyền địa phương, chứ tội đâu do ngành phép.
Còn nguyên nhân chính là do nhu cầu thị trường thép ở nước ta rất lớn. Khi đã thành nước công nghiệp, thì cần bình quân đầu tới 500 – 700 kg thép, trong khi hiện nay ở nước ta mới đáp ứng được 1/3, 1/4 so với nhu cầu phát triển.
Mặt khác, các nhà đầu tư nhìn thấy cơ sở hạ tầng của chúng ta đang thiếu, cả về cảng biển, đường xá, cầu vượt, gần như chưa có công trình nào thực sự đạt tầm của một nước công nghiệp. Do vậy, nhu cầu thép trong tương lai là rất lớn.
Nhà đầu tư sẽ phải tự "bơi" khi áp dụng cam kết của WTO
Vậy giá điện rẻ có phải là nguyên nhân chính lôi cuốn các nhà đầu tư vào thép không, thưa ông?
Giá điện ở VN đúng là rẻ hơn so với nhiều nước trong khu vực, nhưng phải thấy là không chỉ điện mà cái gì ở VN cũng rẻ hơn so với các nước khác. Như ở Nhật Bản một bát phở lên đến 5 – 10 USD, trong khi ở VN chỉ 15.000 – 20.000 đồng.
Không thể mang giá điện ra để biện minh vì một nước thu nhập đầu người cao, giá ăn uống và dịch vụ khác cũng cao thì sẽ khác với nước thu nhập bình quân đầu người thấp. So sánh như vậy là cọc cạch.
Hơn nữa, nhiều dự án khi đầu tư vào VN thời điểm hiện tại, giá điện có thể thấp, nhưng ai dám chắc 5 -10 năm nữa khi đi vào sản xuất, giá điện vẫn còn thấp. Đây không phải là lý do thu hút đầu tư chính.
Còn hệ số sử dụng điện năng của các nhà máy sản xuất thép của VN là cao hay thấp so với các nước trong khu vực?
Hiện nay đúng là do công nghệ thiết bị lạc hậu nên hệ số sử dụng điện của ngành thép là cao. Nhưng không chỉ điện, mà dầu và nhiều nguyên liệu khác cũng cao.
Chính vì thế, ngành thép đã có văn bản gửi Chính phủ và Bộ Công thương đề nghị không cấp phép cho những dự án sử dụng công nghệ thiết bị lạc hậu nữa.
Nhưng rồi việc sử dụng này cũng sẽ không tồn tại lâu được, vì đến 2015 khi thực hiện lộ trình cam kết với WTO, thuế nhập khẩu thép sẽ bằng 0, các doanh nghiệp phải cạnh tranh mới tồn tại được. Do vậy, nếu cứ giữ công nghệ lạc hậu sẽ bị đào thải.
EVN mượn "cớ" để san sẻ lỗi của mình cho ngành khác
Với đề xuất của EVN là các nhà máy thép lớn sẽ phải tự lo nguồn điện, ông đánh giá thế nào?
Quá vô lý. Trong khi chúng ta đang phê phán việc đầu tư ngoài ngành dẫn đến không hiệu quả mà bài học xương máu là việc Vinashin vỡ nợ vừa rồi thì EVN lại đề nghị sản xuất ngoài ngành, như vậy là không đúng.
Hai là EVN là tập đoàn chuyên sản xuất điện lại đi đề nghị người khác làm điện, thế thì người dân và doanh nghiệp cần gì ngành điện.
Vì vậy, nếu EVN, đơn vị được giao về sản xuất điện lại không làm được nghĩa là không thực hiện hết trách nhiệm.
Vậy theo ông, lý do nào khiến EVN đổ lỗi thiếu điện do sản xuất thép?
Vừa rồi, ngành điện là ngành có nhiều vấn đề, bị Chính Phủ, doanh nghiệp và người dân bức xúc nhiều về thiếu điện.
Và ngành thép cũng chịu ảnh hưởng như nhiều nhà máy phải cắt giảm thời gian sản xuất (khoảng 10 ngày/tháng) hoặc ngừng kiểu luân phiên.
Đang lúc ngành điện bị chỉ trích nhiều, thì vừa rồi, trong ngành thép lại có công văn của Bộ Công thương gửi Chính phủ về đầu tư trong ngành thép. Trong đó những số liệu mà EVN dẫn ra đều lấy từ văn bản đó.
Do vậy, tôi nghĩ EVN thấy sơ hở thì mượn cớ để đổ lỗi cho ngành thép.
Nếu vậy, Hiệp hội thép có định gửi công văn “thanh minh” lên Chính phủ không, thưa ông?
EVN không gửi công văn cho ngành thép, vì vậy, ngành thép cũng không phải làm công văn trả lời.
Chính Phủ cũng không hỏi ngành thép, nên cũng không phải giải trình.
Xin cảm ơn Ông ./.
N.Yến (Bee.net)