Đó là khẳng định của PGS. TS Nguyễn Văn Hùng (Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Hóa - Sinh Biển (Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam), Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển thuốc) trước thông tin Bộ Y tế đang chuẩn bị quy trình, tính toán chi phí tiêu hủy lô thuốc 9,7 triệu viên thuốc Tamiflu đã hết hạn sử dụng, trị giá 280 tỷ đồng.
 |
| PGS. TS Nguyễn Văn Hùng. |
- Khi dịch cúm gia cầm có nguy cơ bùng nổ trên phạm vi toàn thế giới, trong đó VN được WHO cảnh báo là nước có số người mắc và tử vong cao hơn cả, xã hội đòi hỏi sự nỗ lực của của tất cả các cơ quan chức năng và các nhà khoa học để đảm bảo sức khỏe của người dân. Khi đó, Viện hóa học Việt Nam có đề xuất đề tài “nghiên cứu phân lập axit shikimic từ quả hồi để làm nguyên liệu tổng hợp chất Oseltamivir Phosphate, hoạt chất chính để sản xuất tamiflu, và tiến hành nghiên cứu nó trong phòng thí nghiệm. Viện hóa học được giao thực hiện đề tài này và tôi khi đó là Phó Viện trưởng chịu trách nhiệm là chủ nhiệm đều tài.
Trong quá trình thực hiện, tìm hiểu về mặt hóa học, biết được Nhà nước đã nhập khẩu một lượng thuốc rất lớn, chúng tôi hiểu bất kỳ một loại thuốc nào cũng có hạn sử dụng nên mở rộng nghiên cứu quá trình tinh chế lại các hoạt chất chính Oseltamivir Phosphate là một công việc hữu ích để tái chế thuốc, giảm thiểu tối đa việc mua thuốc từ bên ngoài. Do đó, Viện tiếp tục đề xuất đề tài nghiên cứu “Tái chế tamiflu đã hết hạn sử dụng để thu hồi hoạt chất Oseltamivir Phosphate” và kết quả đã thành công.
 |
| Tiêu hủy thuốc sẽ gây ô nhiễm môi trường và nguồn nước. Ảnh: M.K |
- Các chuyên gia Dược học cho rằng, tái chế hoạt chất Oseltamivir Phosphate sẽ lẫn tạp phẩm, dùng để sản xuất thuốc mới sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân?
- Tôi khẳng định, chất lượng của hoạt chất tái chế hoàn toàn không khác nhau so với hoạt chất trước khi sử dụng. Thực tế, khi nghiên cứu, Viện đã được Bộ Y tế cấp cho 5.000 viên thuốc được sản xuất từ Đài Loan, hết hạn vào tháng 1/2008 để làm quá trình nghiên cứu. Viện đã thử tái chế 4000 viên. 1000 viên ban đầu thử theo các phương pháp khác nhau thì không quan tâm hiệu suất thu hồi. Còn 3000 viên đã được tiến hàng kỹ lưỡng trên một dung môi cố định trong phòng thí nghiệm thu được 225 g hoạt chất, tương đương với 80%. Sản phẩm Oseltamivir Phosphate thu hồi được được kiểm nghiệm tại Viện Kiểm nghiệm thuốc TƯ Bộ Y tế ngày 22/11/2007. Kết quả cho thấy, sản phẩm thu hồi đạt tiêu chuẩn VN.
- Một chuyên gia ở Cục Dược cho rằng, tái chế sẽ rất tốn kém, chi phí tái chế có thể lên đến hàng chục tỷ đồng, ông đã nghiên cứu thì thấy sao?
- Kết quả nghiên cứu mới là quy mô ở phòng thí nghiệm, để có câu trả lời chính xác cần có một đề tài nghiên cứu ở quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, kinh nghiệm nghiên cứu cho thấy, nếu trong phòng thí nghiệm thu được 80% hoạt chất, thì sản xuất công nghiệp sẽ thu được 60 – 70%. Thử làm một phép tính đơn giản, với lô thuốc nhập 280 tỷ đồng đang định tiêu hủy, chi phí cho thu hồi khoảng 10 – 15 tỷ, sẽ thu hồi được lượng hoạt chất trị giá 200 tỷ. Để sản xuất sẽ chỉ mất thêm khoảng 5 – 7 tỷ nữa cho các thành phần khác. Như vậy, tiết kiệm được rất lớn. Hơn nữa, tiêu hủy cũng mất kinh phí lại gây ô nhiễm môi trường và nguồn nước, đặc biệt lại phải mất một chi phí tương tự để mua thuốc dự phòng lại. Do đó, tái chế là một lợi ích vượt trội so với tiêu hủy và chắc chắn trên thế giới không ai tiêu hủy như vậy.
- Nếu vẫn bắt buộc phải tiêu hủy thuốc, ông có kiến nghị gì để giảm giá thành và tránh ô nhiễm môi trường?
- Tôi là một nhà khoa học tôi thấy rất buồn khi các đề xuất của chúng tôi đưa ra không được ai sử dụng và chúng tôi biết các đề xuất đó hoàn toàn có lợi cho đất nước. Vì vậy, rất mong các nhà lãnh đạo, các cơ quan chức năng xem xét tuyệt đối không nên tiêu hủy. Việc tiêu hủy là làm tổn hại nền kinh tế đất nước và đi ngược lại lương tâm khoa học, nhất là khi VN luôn luôn cần thuốc điều trị cúm.
- Xin cảm ơn ông!