Cả nước hiện có 53 triệu người (62% dân số) tham gia BHYT. Tuy nhiên, sau hơn một năm Luật BHYT được vận hành, bệnh nhân BHYT vẫn trong tình cảnh chật vật khám, chữa bệnh bởi những quy định đánh đố
Đầu giờ sáng, tại Bệnh viện (BV) K - Hà Nội, khu khám bệnh cho người có thẻ BHYT đã đông nghịt người. Cầm cuốn y bạ trên tay, ông Nguyễn Văn Trình, 63 tuổi, ở Ý Yên - Nam Định, than thở: “Khám bệnh chỉ 5-10 phút thôi nhưng chờ hơn 1 giờ vẫn chưa tới lượt. Đợi kết quả xét nghiệm nữa, chắc mai mới
về được!”.
Chen nhau chờ khám
Tại BV Thanh Nhàn - Hà Nội, người đến khám bệnh BHYT ngồi chờ chật kín hành lang. Chị Nguyễn Thanh Tú, ngụ tại phố Võ Thị Sáu, quận Hai Bà Trưng – Hà Nội, sốt ruột: “Đi BV thời nay mà xếp hàng như thời bao cấp, chờ được khám đã lâu, đợi đóng tiền còn lâu hơn. Đã vậy, thuốc cấp cũng không đủ, phải ra ngoài mua thêm”. Tại khu vực khám nhi, vì không chờ đợi được, nhiều bà mẹ đành phải bỏ BHYT, đưa con ra khám dịch vụ.
Tình trạng chen nhau chờ duyệt thủ tục BHYT cũng khá phổ biến ở nhiều BV Trung ương khác và cả tuyến tỉnh. Có lẽ rắc rối nhiều nhất chính là quyền lợi BHYT của đối tượng bị tai nạn giao thông (TNGT), người bị bệnh mãn tính, bệnh nhân trái tuyến, cấp cứu...
Ông Nguyễn Ngọc Hiền, Phó Giám đốc BV Bạch Mai, nhận xét: “Đến bây giờ, cơ quan chức năng cũng chưa quy định thế nào là cấp cứu nên có trường hợp bác sĩ xác định rằng cấp cứu nhưng giám định lại bảo không, vì thế mà bệnh nhân chỉ được hưởng BHYT của trường hợp trái tuyến”.
Đẩy khó cho bệnh nhân
Bà Nguyễn Thị Bích Hường, Trưởng Phòng Tài chính - Kế toán BV Việt Đức, cho rằng quyền lợi bệnh nhân BHYT đã được mở rộng hơn nhưng rõ ràng có nhiều thủ tục đang làm khó họ.
Trong khi những vướng mắc cũ chưa được giải quyết thì mới đây, cơ quan bảo hiểm lại đưa ra một quy định mới làm khổ bệnh nhân, đó là giấy chuyển tuyến. Trước đây, BV Việt Đức tiếp nhận bệnh nhân từ tuyến tỉnh chuyển lên chỉ cần giấy chuyển của tuyến này nhưng nay bảo hiểm yêu cầu phải kèm thêm cả giấy chuyển của tuyến huyện để chống tình trạng hồ sơ giả, ghi “khống” trong bệnh án. Theo bà Hường, lẽ ra, đây là trách nhiệm của giám định y tế nhưng do thực hiện khó nên họ lại dồn cái khó đó cho bệnh nhân.
Bệnh nhân BHYT chờ khám bệnh tại Bệnh viện Thanh Nhàn - Hà Nội
Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Ngọc Hiền đề nghị cơ quan bảo hiểm nên bỏ quy định giấy chuyển tuyến dọc, vì vướng thủ tục này mà nhiều bệnh nhân BHYT không được giải quyết. “Chẳng lẽ vì chống một vài cái giấy giả mà hàng triệu bệnh nhân khốn khổ, nhất là những người ở vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn? Điều này cũng tương tự việc vì chống một vài tờ tiền giả mà cấm lưu thông toàn bộ tiền giấy” - ông Hiền bức xúc.
Khó thanh toán khi bị TNGT
Quy định gây tranh cãi nhiều nhất kể từ khi Luật BHYT được vận hành vẫn là thanh toán BHYT cho các trường hợp bị TNGT. Tại nhiều BV, bệnh nhân vẫn khổ sở vì bị đòi giấy xác nhận không vi phạm luật của CSGT mới được hưởng bảo hiểm.
Dù quy định về thanh toán BHYT cho bệnh nhân bị TNGT đã bị Bộ Tư pháp 2 lần “tuýt còi” nhắc nhở sửa đổi vì gây khó khăn, thậm chí đánh đố bệnh nhân và cơ quan chức năng. Thế nhưng cho tới nay, sau không ít lần được Bộ Y tế và các ngành liên quan bàn thảo, mọi việc đâu vẫn vào đó.
Theo ông Hiền, phía cơ quan bảo hiểm đã nhiều lần nói trách nhiệm cấp giấy chứng nhận là của công an nhưng đến nay cũng chưa được thể hiện bằng văn bản đó là đơn vị nào. Như vậy, nếu bệnh nhân trên 6 tuổi bị TNGT mà không có giấy xác minh không vi phạm luật đều phải tạm thời chi trả viện phí.
“Rõ ràng thiệt thòi, phiền hà vẫn dồn về bệnh nhân, những người đang phải cấp cứu, chưa biết sống chết ra sao. Phần lớn người bị TNGT vội vàng lo cấp cứu nên khó có thể chứng minh được mình có vi phạm luật lệ giao thông hay không”- ông Hiền nhận xét. Bà Hường chia sẻ: “Bây giờ bệnh nhân đã biết những quy định của luật nên tìm cách lách. Chẳng hạn, thay vì khai rằng bị TNGT, bệnh nhân sẽ nói họ bị tai nạn sinh hoạt để được hưởng bảo hiểm”.
Không chỉ vậy, ngay cả quy định bắt buộc cùng chi trả 5% chi phí khám, chữa bệnh cũng đã và đang khiến bệnh nhân nghèo, người mắc bệnh mãn tính gặp rất nhiều khó khăn khi khám, chữa bệnh BHYT... Tuy nhiên, đã hơn một năm qua, cơ quan chức năng vẫn loay hoay chưa tìm được hướng giải quyết thỏa đáng.
Loạn giá thuốc BHYT
Theo bác sĩ Tạ Văn Bằng (BHXH VN), tình trạng loạn giá thuốc BHYT trong các cơ sở khám, chữa bệnh hiện nay là khá phổ biến. Thuốc tuy cùng một hoạt chất nhưng các cơ sở khám, chữa bệnh lại lựa chọn các thành phẩm khác nhau nên chênh lệch giá lên đến vài lần, thậm chí hàng chục lần so với thị trường.
Khảo sát của BHXH VN cho thấy cùng một loại thuốc Ginko Biloba viên uống 40 mg được sử dụng tại các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn TPHCM trong năm 2009 nhưng do mỗi BV lựa chọn các thành phẩm khác nhau nên giá bán cho bệnh nhân chênh lệch 500-3.300 đồng/viên so với giá thị trường.
Thuốc Cefaclor 125 mg, gói bột uống cũng có ít nhất 5 thành phẩm khác nhau, giá bán chênh lệch 1.000 - 8.000 đồng/gói; thuốc Cefaclor 250 mg, viên uống với 7 thành phẩm khác nhau còn chênh lệch cao hơn, từ 1.900 đồng đến 12.000 đồng/viên...
| “Bỏ quên” quy định Ông Nguyễn Ngọc Hiền cho biết chính sách BHYT cho phép bệnh nhân BHYT khám, chữa bệnh không đúng cơ sở ban đầu (trừ trường hợp cấp cứu) thì quỹ bảo hiểm sẽ thanh toán tại nơi khám, chữa bệnh theo 3 mức 70%, 50%, 30% tương ứng với các cơ sở hạng 3, 2, 1. Tuy nhiên, nhiều BV vì quá tải bệnh nhân nên “bỏ quên” quy định này, bởi việc thực hiện giảm cho người bệnh một khoản tiền đồng nghĩa với thêm các thủ tục về tài chính, cấp thuốc, vào mã số...  Làm thủ tục khám, chữa bệnh BHYT tại Bệnh viện Tràng An, Hà Nội “Ngoài ra, đối với những bệnh mãn tính, bệnh hiểm nghèo mà chỉ có một số BV mới can thiệp được thì nên quy định đó là tuyến ban đầu. Hoặc bệnh nhân khám trái tuyến nhưng khi phát hiện bệnh hiểm nghèo phải chuyển ngang thì nên cho họ hưởng BHYT theo đúng tuyến. Vì bệnh nhân có đi từ huyện lên tỉnh thì kiểu gì cũng phải chuyển đến BV chuyên khoa”- ông Hiền đề nghị. D.Thu |
| Hơn 2 triệu trẻ chưa có thẻ BHYT Ông Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH VN, cho biết sau một năm thực hiện Luật BHYT, đã có hơn 8 triệu trẻ dưới 6 tuổi nhận được thẻ BHYT nhưng hiện vẫn còn hơn 2 triệu trẻ chưa được cấp, đổi thẻ này. Ngoài ra, vì vướng chuẩn xác định hộ nghèo nên nhiều đối tượng thuộc diện này cũng chưa được đổi thẻ BHYT. Nguyên nhân chậm cấp thẻ BHYT, theo ông Thảo, là do việc lập và chuyển danh sách trẻ dưới 6 tuổi từ Sở LĐ-TB-XH để mua thẻ BHYT tại một số địa phương còn chậm trễ, chưa đầy đủ. Ông Thảo khuyên tạm thời khi đưa trẻ dưới 6 tuổi chưa được cấp thẻ BHYT đi khám, chữa bệnh, phụ huynh có thể trình giấy chứng sinh, khai sinh hoặc xác nhận của chính quyền địa phương để trẻ được hưởng đầy đủ các quyền lợi. Tuy nhiên, cơ quan bảo hiểm cũng thừa nhận việc trẻ dưới 6 tuổi dùng các giấy tờ trên thay thế thẻ BHYT đang gây khó khăn cho họ khi thống kê để hạch toán và thu - chi. Theo ông Thảo, trong tuần tới, các bộ, ngành liên quan sẽ họp bàn để đưa ra hướng giải quyết bảo đảm quyền lợi cho những đối tượng có thẻ BHYT đã hoặc sắp hết hạn nhưng vẫn chưa được cấp thẻ mới. T.Diệu |