Tường thuật phiên chất vấn sáng 22.11
'Bô xít Tây Nguyên là công trình quan trọng về an ninh quốc gia'
Trước chất vấn của đại biểu về nguy cơ khủng bố tấn công hồ bùn đỏ, Bộ trưởng Công Thương khẳng định đã đề nghị đưa dự án bô xít Tây Nguyên vào danh sách các công trình quan trọng về an ninh quốc gia.
Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng là thành viên Chính phủ đầu tiên trả lời chất vấn tại Quốc hội kỳ này. Ông đăng đàn sáng 22/11 với 38 câu hỏi đã được các đại biểu gửi tới từ trước và danh sách dài các đại biểu đăng ký chất vấn trực tiếp, xung quanh các vấn đề bức xúc trong dư luận như điện cắt không báo trước, chất lượng thủy điện chưa cao, đầu tư dàn trải, giá cả, an toàn của dự án bô xít sau sự cố bùn đỏ Hungary...
Bô xít Tây Nguyên là một trong những vấn đề được chờ đợi trong phần đăng đàn của người đứng đầu ngành Công Thương, nơi đang chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với dự án quan trọng này. Tuy nhiên, mãi tới gần cuối phiên làm việc buổi sáng, vấn đề bô xít mới được các đại biểu đặt ra và cũng chỉ 2 đại biểu chất vấn với các câu hỏi không bất ngờ.
Chất vấn về hiệu quả kinh tế của dự án, đại biểu Vũ Quang Hải cho rằng khai thác bô xít và điều chế alumin chỉ có hiệu quả cao khi ở nơi đó thừa nước thừa diện. "Nhưng dường như chúng ta đang làm ngược lại. Xin Bộ trưởng cho biết ý kiến về vấn đề này", đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu Nguyễn Lân Dũng thì chưa yên tâm bởi dự án hồ bùn đỏ ở trên cao và độc tính hồ bùn đỏ rất lớn, ngửi phải hơi bùn đỏ đã có thể ung thư rồi. Vì vậy, ông yêu cầu Bộ trưởng Hoàng cho biết rõ hơn về khâu chống thấm cũng như cách xử lý, trung hòa PH trong dung dịch bùn đỏ sao cho đảm bảo an toàn. "Xin hỏi Bộ trưởng làm sao bảo đảm được an toàn cho quá trình vận chuyển khối lượng dung dịch có PH cao hơn 11 cho đến 13, dung dich này có ăn mòn các đường ống dẫn hay không? Làm sao để tách nước ra bằng cách để thu hồi được kiềm tái sử dụng", ông Dũng đưa ra câu hỏi khá kỹ thuật. Đại biểu Dũng cũng tỏ ra lo ngại về nguy cơ phá hoại đập hồ bùn đỏ bởi các thế lực thù địch khi các hồ này còn tồn tại tới vài chục năm nữa.
"Bộ trưởng cho biết sẽ tăng nguồn thu từ trồng rừng, trồng cây công nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa tôi thấy hoàn toàn không khả thi vì vùng đất này không phải vùng đất bazan thì làm sao trồng cây công nghiệp được, lại xa xôi như vậy thì lấy gì tin tưởng khả năng thu hồi từ du lịch sinh thái và du lịch văn hóa. Nói vì lợi ích địa phương để hy sinh hiệu quả kinh tế tôi thấy chưa thuyết phục, nhân lực được huy động sẽ không nhiều mà độc hại thì nhân dân địa phương sẽ chịu đựng", ông Dũng gay gắt.
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng không mất nhiều thời gian để giải đáp thắc mắc của hai đại biểu trên. Liên quan đến các câu hỏi của đại biểu Vũ Quang Hải về tính hiệu quả của dự án bô xít, bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng việc đặt nhà máy ở đâu đã được Chính phủ cân nhắc kỹ trên nhiều yếu tố, kinh tế chính trị xã hội. Nếu thuần túy về mặt kinh tế thì việc đặt nhà máy chế biến alumin ở vùng biển là thuận tiện nhất. "Tuy nhiên, người dân Tây Nguyên, Lâm Đồng đã hiến đất, hy sinh lợi ích của mình cho dự án, họ phải được hưởng lợi ích mà dự án mang lại, đầu tiên là vấn đề công ăn việc làm, tạo nguồn lao động. Do vậy, không thể chỉ đặt lợi ích kinh tế", ông Hoàng nói thêm.
Về nguy cơ xảy ra phá hoại hồ bùn đỏ bởi các thế lực thù địch, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đã có tờ trình với Quốc hội, đề nghị xem bô xít Tây Nguyên là công trình quan trọng về an ninh quốc gia. "Đối với công trình quan trọng về an ninh quốc gia chắc chắn các biện pháp để đảm bảo bảo vệ an toàn sẽ cao hơn, nghiêm ngặt hơn đối với các quy hoạch khác", ông khẳng định.
Riêng câu hỏi về vấn đề chống thấm và xử lý độc tính trong dung dịch hồ bùn đỏ của đại biểu Nguyễn Lân Dũng, Bộ trưởng Hoàng xin khất vì nội dung này quá kỹ thuật. "Thực ra có nhiều vấn đề về mặt kỹ thuật, tôi xin lỗi là mình cũng không thông thạo lắm trong lĩnh vực này, tôi xin trả lời cụ thể đại biểu sau, sau khi tham khảo ý kiến các chuyên gia", ông thành thật.
Không chỉ về bô xít, nhiều nội dung trả lời chất vấn của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng dường như không đáp ứng được các vấn đề mà đại biểu quan tâm. Suốt một giờ đồng hồ buổi sáng, ông Hoàng đã nhận được rất nhiều ý kiến trao đổi lại và yêu cầu được làm rõ thêm.
Đầu giờ chất vất, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng được dành 15 phút để trình bày bản báo cáo ngắn gọn về các vấn đề mà đại biểu, cử tri đặt ra từ trước phiên họp. Trong từng câu chữ, ông không quên gửi gắm một số thành tích mà ngành đã đạt được, bên cạnh một số hạn chế mà ông hứa sẽ khắc phục trong thời gian tới.
Đại biểu Trần Ngọc Vinh - đoàn Hải Phòng cảm thấy sốt ruột trước bản báo cáo không có gì mới so với các phiên họp lần trước. Ông đề nghị Bộ trưởng làm rõ ba vấn đề cơ bản đó là: thiếu điện, nhập siêu tăng cao, và giá nhiều loại hàng hóa đang vượt ngoài tầm kiểm soát. Số liệu của tháng 7 cho thấy, nhập siêu lên tới con số 1,07 tỷ đôla Mỹ, con số này nói lên điều gì và nó tác động như thế nào đến mục tiêu kiểm soát nhập siêu của Chính phủ?
"Tôi muốn biết, từ nay đến cuối năm, chúng ta sẽ áp dụng những biện pháp nào để ngăn chặn tình trạng sốt giá đang ngày càng ảnh hưởng sâu đến doanh nghiệp và đại bộ phận đời sống người dân", đại biểu Trần Ngọc Vinh nhấn mạnh.
Ông Vinh vừa dứt lời, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương - Đoàn Ninh Thuận bổ sung thời gian qua tình hình mưa lũ đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người dân mà theo bà các công trình thủy điện cũng "góp công" phần đáng kể. Tuy nhiên, giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói rất chung chung và không căn cứ vào các con số khi cho rằng lũ lụt như vậy không liên quan đến thủy điện. Trong khi, các công trình thủy điện được xây dựng tràn lan mà nhiều nhà khoa học đã đánh giá đây là sự thách thức với thiên nhiên và một trong số nguyên nhân gây lũ lụt.
"Cử tri rất bức xúc, tôi muốn biết ý kiến của Bộ trưởng về vấn đề này?", bà Hương chốt lại, sau khi trình bày các luận cứ dài đến hơn một trang giấy.
Cùng liên quan đến vấn đề điện lưới, đại biểu Vũ Quang Hải - đoàn Hưng Yên cho rằng, rất nhiều công trình, dự án điện đang chậm tiến độ, điều này khiến dư luận đặt câu hỏi về việc chọn lựa nhà thầu kém. Ông Hải đề nghị Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giải trình về điều này, đồng thời nói rõ lý do vì sao VN đang xây dựng và vận hành sơ đồ điện VI. Thời gian vận hành còn khá xa, thế nhưng ngành điện đã bàn tới sơ đồ điện VII. Điều này khiến dư luận không khỏi đặt vấn đề liên quan đến lợi ích nhóm.
Ý kiến của ông Hải cũng trùng với quan điểm của Đại biểu đoàn Hà Nội - Phạm Thị Loan. Bà Loan cho rằng rất nhiều công trình hiện nay có bàn tay can thiệp của nhà thầu Trung Quốc. Dự án sử dụng thiết bị lạc hậu, thiếu an toàn, cho thấy hệ thống thầu của Việt Nam có vấn đề.
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng không trực tiếp trả lời thẳng vào vấn đề mà dẫn giải một loạt con số mà ngành điện đã đạt được, nguyên nhân chậm tiến độ các dự án điện, việc thiếu vốn, giá điện chưa phản ánh chi phí khiến cho ngành này không có tích lũy. Ông Hoàng cho rằng việc xây dựng sơ đồ điện VII khi sơ đồ điện VI đang vận hành không liên quan đến lợi ích nhóm mà đơn giản chỉ là muốn khởi động đề án sớm hơn. Sự chuẩn bị kỹ càng từ trước sẽ khiến các công đoạn thực hiện được tốt và hiệu quả hơn.
Người đứng đầu ngành Công Thương khẳng định các dự án này đều được mở thầu theo đúng quy định của Luật và các đơn vị tham gia tuân thủ theo yêu cầu đề bài đưa ra. Do vậy, không thể nói việc mở thầu và chấm thầu có vấn đề, có chăng là các quy định của Luật Đấu thầu chưa rõ ràng.
Ý kiến của ông Hoàng lập tức vấp phải sự phản bác của nhiều đại biểu. Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc không nén nổi bức xúc đã đứng lên nói thẳng: "Hầu hết các dự án điện đều chậm tiến độ, cái chậm 2 năm cái chậm 4 năm. Tôi cho rằng thiết bị kỹ thuật có vấn đề, chọn nhà thầu chưa tốt, năng lực nhà đầu tư có vấn đề".
"Tôi khẳng định quy hoạch phát triển phù hợp, Luật không có lỗi chỉ có năng lực chúng ta kém mà thôi", Bộ trưởng Võ Hồng Phúc nói thêm.
Liên quan đến câu hỏi của đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói thẳng: "Xin lỗi đại biểu Hương, tôi đã kiểm tra công văn đi đến và không thấy bất cứ câu hỏi trực tiếp nào liên quan đến vấn đề trên. Cá nhân tôi cũng chưa có ý kiến nào phủ nhận việc lũ lụt không liên quan đến thủy điện ở miền Trung vừa qua".
Ông Hoàng nhấn mạnh: "Lũ lụt làm đảo lộn đời sống người dân, tôi rất chia sẻ nhưng phải nhìn nhận dưới góc độ nhiều nguyên nhân. Chúng tôi sẽ kiểm tra và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị. Tôi xin khẳng định nếu các thủy điện tuân thủ đầy đủ các quy định sẽ hạn chế tối đa các thiệt hại".
Theo ông Hoàng, Bộ Công Thương đang tiến hành rà soát các thủy điện trên toàn quốc và kiên quyết dừng hoặc bãi bỏ các dự án kém hiệu quả có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, hiệu quả kinh tế xã hội.
Về vấn đề nhập siêu, giá cả hàng hóa biến động ông Hoàng cho rằng Bộ Công Thương đã chỉ đạo quyết liệt để giữ con số dưới 20% theo yêu cầu của Chính phủ. Các ban ngành cũng đã nỗ lực kiểm tra, giám sát việc bình ổn giá, cân đối cung cầu để tránh sự khan hiếm đẩy giá lên cao. Tuy nhiên, có rất nhiều vấn đề không thể đừng như tình hình gian lận thương mại diễn biến phức tạp, vi phạm về giá tăng cao. Bộ Công Thương đang chỉ đạo kiểm soát chặt và hứa sẽ giải quyết triệt để trong thời gian tới.
Ông Hoàng cho biết việc nhập siêu cao cũng có lý do rất xác đáng là: Việt Nam vẫn trong quá trình xây dựng, phát triển, việc nhập khẩu thiết bị mà trong nước chưa sản xuất được là việc không thể tránh. Hiện nay, ngành dệt may đang đặt tham vọng con số xuất khẩu 11 tỷ đôla. Để đạt con số này, VN phải nhập tới 60% nguyên vật liệu, trong nước chỉ đáp ứng được 40%. "Tôi cho rằng nhập siêu hiện nay chủ yếu là các nguyên vật liệu mà sản xuất trong nước không đáp ứng được. Các mặt hàng không thiết yếu khác như điện thoại di động, ôtô hóa mỹ phẩm chỉ chiếm khoảng 0,7%", ông Hoàng nói thêm.
Hồng Anh (vnexpress)*
 |
| Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải cho rằng để không thiếu điện sẽ phải tái cơ cấu ngành điện mạnh mẽ - Ảnh: Ngọc Thắng |
Đầu phiên chất vấn buổi chiều, các ĐBQH tiếp tục chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng về vấn đề thiếu hụt điện, trách nhiệm của thủy điện, vấn đề giá cả và nhập khẩu.
Sẽ mời cơ quan phản biện về thủy điện
ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) nêu thực tế: “Chúng ta còn thiếu điện trong nhiều năm tới nhưng điều người dân bức xúc là sự thiếu công bằng và không minh bạch trong việc phân bổ điện”. Theo ĐB Xuân, Bộ trưởng trong phiên trả lời buổi sáng đã không phủ nhận cũng không khẳng định được việc thủy điện có làm ảnh hưởng thêm về lũ lụt ở miền Trung. Vậy lấy cơ sở nào để nói thủy điện phải hỗ trợ, hỗ trợ bao nhiêu?
“Chính vì vậy mà tôi nghĩ chúng ta cần có điều tra đánh giá khách quan, độc lập về chuyện này cho thấu đáo để xác định rõ được trách nhiệm của thủy điện. Theo Bộ trưởng thì cơ sở nào để xây dựng thủy điện tiếp (ở miền Trung) nếu không làm rõ được việc lợi hay hại của thủy điện trong vấn đề lũ lụt” - ĐB Đình Xuân yêu cầu.
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thừa nhận thực tế mà ĐB nêu trên là đúng. Việc tiết giảm điện, cắt điện cũng có thời điểm và có nơi có lúc chưa được công bằng làm người dân thắc mắc. Điện lực VN (EVN) đã có rà soát kiểm tra để kịp thời chấn chỉnh và có lời xin lỗi người dân ở những khu vực đó. Tuy nhiên, không chỉ có xin lỗi, Bộ Công thương đã yêu cầu EVN xây dựng phương án cung cấp điện, ứng phó thiếu điện và chấm dứt tình trạng cắt điện thường xuyên, kéo dài tại một điểm gây bức xúc cho người dân.
|
|
Về trình tự ưu tiên cấp điện trong trường hợp buộc phải tiết giảm thì Bộ trưởng cho biết việc lựa chọn thứ tự ưu tiên cung cấp điện thuộc thẩm quyền của chủ tịch UBND địa phương; các cơ sở an ninh, quốc phòng, cơ sở xã hội, sản xuất thiết yếu sẽ được ưu tiên. Tuy nhiên, Bộ sẽ có hướng dẫn, quy định cụ thể hơn.
Giải trình về việc đánh giá tác hại của thủy điện, theo Bộ trưởng Bộ Công thương, việc đánh giá mặt được và chưa được của thủy điện đã được EVN cũng như nhiều bộ ngành, nhà khoa học nghiên cứu. Trong thời gian tới, Bộ sẽ chủ động hơn trong việc mời các cơ quan tham gia có tính chất phản biện để đảm bảo khách quan, từ đó có sự điều chỉnh quy hoạch thủy điện thích hợp.
Mở rộng ra, ĐB Đình Xuân nêu vấn đề 12 đập chính đang được xây dựng trên dòng Mê Kông, khiến chúng ta sẽ bị thiệt hại nghiêm trọng do thiếu nước, thiếu phù sa. Trong khi đó, VN lại có dự kiến mua điện từ các đập được xây nói trên. Vậy thái độ của Chính phủ VN về các đập thủy điện quốc tế trên dòng Mê Kông như thế nào?
Theo Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, VN nằm ở hạ lưu sông Mê Kông nên chịu tác động rất lớn từ việc khai thác, sử dụng dòng sông này. Hiện nay, không có công trình thủy điện nào trên sông Mê Kông ở phần đất VN. Trung Quốc có 8 công trình thủy điện (3 trên dòng chính), Lào có 1 công trình lớn, Campuchia có 4 công trình. Việc xây dựng thủy điện trên sông Mê Kông có thể dẫn đến tình trạng nhiễm mặn xâm lấn, xói lở bờ, giảm bồi lắng ở hạ nguồn. Ủy ban Mê Kông Quốc tế đang nghiên cứu những ảnh hưởng, tác động đến dòng sông. Thái độ của VN trong vấn đề này là rất rõ ràng, dòng sông là tài sản chung của nhiều quốc gia. Vì vậy các nước cần có sự xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng trong việc ứng xử với dòng sông, phải có sự tham gia của nhiều quốc gia trong việc đóng góp ý kiến và cần có sự đồng thuận cao.
Giá cả tăng, do đâu?
Trở lại với vấn đề giá cả tăng cao, ĐB Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang) hỏi Bộ trưởng nguyên nhân vì sao giá cả tăng như thế, tăng cao hơn năm 2009? Có phải các giải pháp bình ổn giá trong năm nay không đạt được hiệu quả. Bộ trưởng dự báo tình hình giá cả trong những tháng cuối năm như thế nào?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giải thích nguyên nhân “bão giá” là do nhiều nhân tố thị trường tác động. Nước ta là nước có nền kinh tế mở nên giá cả trong nước liên quan rất nhiều đến giá cả bên ngoài. Vừa qua, giá cả thế giới tăng rất nhiều nên chúng ta bị ảnh hưởng. Thứ hai, do thời tiết và diễn biến dịch bệnh làm suy giảm nguồn cung, không đủ cầu nên ảnh hưởng làm giá tăng. Mặt khác kinh tế VN đang phục hồi, sức mua trong nước lớn. Sức mua lớn nên ảnh hưởng đến giá cả.
|
|
Ngoài ra, năm nay nước ta có nhiều ngày lễ lớn vì vậy sinh hoạt, đi lại của người dân tăng cao dẫn đến chi phí về vận tải và giá sinh hoạt tăng.
Thực hiện nguyên tắc giá thị trường, cuối 2009 và đầu 2010 chúng ta có điều chỉnh một số giá hàng hóa và chấm dứt về cơ bản các gói kích cầu; mức lương cơ bản tăng, tỉ giá tiền VN và USD cũng tác động đến biến động giá cả tăng. Đứng trước tình hình này, Bộ sẽ đảm bảo cung cầu, tình mọi cách để tăng sức cạnh tranh của sản phẩm VN; kiểm tra, kiểm soát, xử lý sai phạm trên thị trường.
Không thể cấm nhập khẩu
ĐB Mai Thị Ánh Tuyết cũng đề nghị Bộ trưởng cho biết vì sao là nước sản xuất nông nghiệp, có khả năng cung cấp cám gạo làm thức ăn chăn nuôi, nhưng Bộ trưởng lại cho phép nhập khẩu nông sản nhiều như thế?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giải trình: Thực hiện các cam kết và theo các hiệp định thương mại quốc tế mà nước ta tham gia, chúng ta không thể cấm, hạn chế nhập khẩu các mặt hàng này, chỉ có thể hạn chế các mặt hàng nhạy cảm. Chúng ta được phép xuất những mặt hàng đó và cũng phải nhập mặt hàng đó.
Bộ trưởng Hoàng cho ví dụ, theo số liệu của Bộ Công thương, năm 2010 nước ta nhập 230 triệu USD rau quả nhưng cũng xuất trên 300 triệu USD. “Như vậy chúng ta xuất siêu rau quả”, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhấn mạnh.
Trong vấn đề nhập muối, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói thêm: “Chúng ta có khả năng sản xuất muối thừa cho nhu cầu trong nước. Nhưng chất lượng chưa tốt do sản xuất thủ công nên chưa đảm bảo muối sử dụng trong sản xuất công nghiệp, dược phẩm. Vì vậy, chúng ta nhập là nhập muối công nghiệp. Không chỉ Bộ Công thương quyết định việc nhập muối mà có sự bàn thảo với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thông và Bộ Y tế”.
Sẽ tái cơ cấu ngành điện
Bổ sung về nguyên nhân thiếu điện và giải pháp cho Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải nêu những hạn chế:
1. Do thiếu vốn. Trong tình hình từ năm 2006 đến nay chúng ta vấp phải khó khăn rất lớn do khủng hoảng kinh tế, nên việc huy động vốn cho các dự án khó khăn. Dù đi vay với lãi suất lên đến 18-19% nhưng ngành điện cũng không có vốn để vay. Đến nay, nếu tính hết 2010, thì việc thực hiện sơ đồ quy hoạch điện 6 về nguồn điện khoảng 74%, lưới điện là 61%, chưa đạt mục tiêu đề ra.
2. Phần lớn công trình lưới điện của chúng ta đều vướng phần giải phóng mặt bằng. Có những công trình vì vấn đề này mà chậm đếnC 2, 3 năm.
3. Giá điện của nước ta thấp (5,2 cent/kw) trong khi Thái Lan là 8,5 cent; Singapore là 13,5 cent, Malaysia là 7,6 cent… Nước ta là nước nằm trong nhóm có giá điện thấp, điều này làm cho việc huy động vốn trong các công trình điện tư nhân kém hấp dẫn.
4. Chúng ta không tháo gỡ thì không có cách gì chúng ta đủ điện đáp ứng các nhu cầu. Nhiều năm qua Chính phủ đã cải cách các thủ tục đầu tư xây dựng, giảm nhiều thủ tục hành chính để cải cách môi trường đầu tư về điện.
5. Nguyên nhân thứ 5 là ý thức tiết kiệm và công nghệ sử dụng điện còn rất lạc hậu. Trong những năm vừa qua, hiệu suất, hiệu quả sử dụng điện của chúng ta chưa tốt.
Phó thủ tướng cho biết hiện có 35 công trình chậm tiến độ thi công, do năng lực nhà thầu, vốn, vướng giải phóng mặt bằng, nhiều nhà thầu bỏ dự án… Nếu không có chỉ đạo thì các dự án này sẽ tiếp tục chậm.
Dự kiến để tái cơ cấu ngành điện, sang năm Chính phủ sẽ đưa ra thị trường cạnh tranh về phát điện. Muốn vậy phải tách nhà máy điện ra khỏi Tập đoàn điện lực VN, chỉ để lại vài nhà máy chiến lược. Phải thực hiện cơ chế giá điện theo cơ chế thị trường khi hiện tại nước ta đã thực hiện cơ chế giá xăng dầu theo thị trường và bước đầu có hiệu quả.
Lý giải đầy đủ hơn về vấn đề lũ lụt, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên cho rằng: lũ lụt miền Trung có các nguyên nhân chính: Biến đổi khí hậu trở thành vấn đề cực đoan; Nguyên nhân thứ hai là mất rừng, phá rừng rất nhiều. Một số nhà máy thủy điện chiếm dụng rừng, cam kết của họ là trồng bù rừng nhưng chậm làm vấn đề này. Quy trình vận hành là nguyên nhân thứ ba. Trước tháng 10.2008, hầu hết các công trình thủy lợi trước đó đều không đảm bảo vấn đề xả lũ.
Bô xít bảo đảm an toàn
Về vấn đề an toàn dự án khai thác bô xít Tây Nguyên, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định: Sau khi đi khảo sát ở Hungary, đoàn công tác đảm bảo công nghệ của Hungary có từ năm 1942, nếu so sánh thì công nghệ VN là công nghệ tiên tiến nhất thế giới. Độ PH của công nghệ thải ướt của VN là 10-11% chứ không phải 13%. Ngoài ra, cũng bảo đảm không bị rò rỉ vì chúng ta làm 5 lớp để chống thấm. Thành xây bể chứa của Hungary làm từ 1942, không làm móng, của VN thì ba mặt là đồi và núi, giống như đập. Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định: “Chúng ta đã bảo đảm an toàn”.
Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên dẫn đến tình huống xấu nhất là nếu có nguy cơ vỡ đập thì đã có cách dung hòa. Bộ trưởng nói: Sắp tới, chúng tôi sẽ mời tất cả các đại biểu khảo sát tại các dự án Bô xít Tây Nguyên. Với tình hình địa thế trong đó, với dự báo về động đất, độ an toàn… nhà máy bô xít hoàn toàn không vấn đề gì.
Thành Trung - Trí Quang - Viên An (Thanh niên)