Quyết định trên đã thực sự gây “sốc” cho các nhà bảo tồn và hoạt động môi trường, câu hỏi đặt ra là: Ai đang bảo vệ các loài động vật hoang dã (ĐVHD) nguy cấp ở Việt Nam? Liệu những nỗ lực bảo tồn không biết mệt mỏi sẽ đều kết thúc tại nồi nấu cao?
Từ phi pháp trở thành hợp pháp
| Hổ được xem như loài động vật hoang dã quý hiếm, cần được bảo tồn. Ảnh: internet |
Tất cả mọi người đều biết rằng các cơ quan chức năng liên quan có nhiệm vụ bảo vệ ĐVHD và hệ thống luật pháp được xây dựng cũng vì mục đích này. Các cơ quan chức năng Thanh Hóa đã thành công trong việc phát hiện các vi phạm và tịch thu các tang vật có thể bị đưa vào thị trường. Nhưng sau khi các tang vật ĐVHD bị tịch thu, chúng lại được thanh lý, đấu giá để quay trở lại thị trường. Số ĐVHD bị tịch thu kia đã trở nên “hợp pháp” sau khi qua “tay” các cơ quan chức năng.
Nhiều chuyên gia cho rằng thông qua việc tăng nguồn cung cho thị trường buôn bán ĐVHD, dù là hợp pháp hay phi pháp, chúng ta đã làm tăng “cầu” đối với mặt hàng này. Cụ thể với việc cho phép bán cao hổ ra thị trường, rõ ràng rằng người tiêu dùng đã dễ dàng tiếp cận hơn với sản phẩm này, đơn giản bởi vì nó không còn là phi pháp sau khi được các cơ quan chức năng “hợp pháp hóa”.
Nếu ĐVHD tiếp tục được xem như một loại hàng hóa trong mắt các nhà hoạch định chính sách địa phương và tình trạng nguy cấp của các loài động vật tịch thu được không có tác động gì đáng kể trong những quyết định quan trọng liên quan tới số phận của chúng thì từ một khía cạnh nào đó, mục tiêu tăng cường thực thi pháp luật bảo vệ ĐVHD đã bị thất bại.
Buôn bán hổ có nguy cơ bùng phát
| Thủ tướng Nga Putin nói chuyện với ngôi sao điện ảnh Hollywood, Leonardo DiCaprio bên lề Hội nghị thượng đỉnh về Hổ vừa được tổ chức tại Nga tuần trước. Di Caprio đóng góp 1 triệu USD cho quỹ bảo tồn loài Hổ thế giới. Ảnh: Ria Novosti |
Ở Việt Nam, nuôi nhốt hổ vẫn đang trong giai đoạn khởi đầu, việc sở hữu và buôn bán hổ và các sản phẩm từ hổ là trái pháp luật. Tuy nhiên, nhu cầu về các sản phẩm từ hổ ở nước ta đang tăng dần cùng với sự phát triển của kinh tế và nhiều người có xu hướng sở hữu những sản phẩm “xa xỉ” mà trước đây họ không thể mua được.
“Bây giờ chính là cơ hội để chúng ta làm một điều gì đó”, bà Lê Minh Thi, Giám đốc chương trình của ENV nói. “Trong khi tất cả mọi người đang nhìn vào Trung Quốc, buôn bán hổ tại Việt Nam có thể đang ở rất gần tình trạng bùng phát.” Bà Thi cũng cảnh báo rằng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một thị trường tiêu thụ lớn sau Trung Quốc đối với các sản phẩm ĐVHD.
Đoàn đại biểu Việt Nam vừa mới trở về từ Hội nghị thượng đỉnh về Bảo vệ loài Hổ tổ chức tại Liên bang Nga từ ngày 21 tới ngày 24.11 vừa qua với những cam kết mạnh mẽ nhằm bảo vệ loài vật này. Chính phủ của 13 nước đã cùng cam kết tham gia vào Chương trình Phục hồi Hổ toàn cầu. Trong khi đó, các cơ quan chức năng Thanh Hóa lại cho phép nấu cao tang vật hổ thu giữ được để… đấu giá!
Không thể kết thúc trong …nồi cao
“Đây có thể là cơ hội để Việt Nam của chúng ta không trở thành một thị trường tiêu thụ hổ lớn. Chính phủ cần có những biện pháp cứng rắn hơn trong việc ngăn chặn thảm họa to lớn đe dọa đến loài hổ không chỉ của Việt Nam, mà còn cả những cá thể hổ trong khu vực, bởi rất có thể số phận của chúng sẽ kết thúc trong nồi cao”.
| Bán đấu giá cao hổ nuôi nhốt trái phép Ngày 23.11, văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, UBND tỉnh vừa chỉ đạo các cơ quan chức năng căn cứ vào các quy định của pháp luật để xử lý số thuốc (cao) được bào chế từ xác cá thể hổ sau xử lý tịch thu do vi phạm hành chính.Theo đó, đối với 2,77 kg cao hổ thành phẩm, giao sở Tài chính phối hợp với sở Y tế, chi cục kiểm lâm, Bệnh viện Y học dân tộc tỉnh, các đơn vị có liên quan tổ chức đấu giá. Đối với bộ da hổ, giao chi cục kiểm lâm lập hồ sơ bàn giao cho Bảo tàng tổng hợp tỉnh lưu giữ, bảo quản. Được biết, ngày 7.8.2010, một con hổ nuôi nhốt trái phép tại gia đình ông Nguyễn Mậu Chiến, ở thôn 27, xã Xuân Tín, huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa) nặng 61 kg bị chết. UBND tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu cơ quan chức năng tịch thu con hổ này do vi phạm hành chính. |
Bà Thi nói: “Các cơ quan chức năng Thanh Hóa cần phải nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình và có hành động hợp lý đối với việc bảo vệ loài hổ. Điều mà công chúng mong đợi nhất từ các cơ quan chức năng chính là làm đúng trách nhiệm của mình đối với việc bảo vệ loài hổ của Việt Nam.”
Một điều khiến ENV lo ngại chính là hiện vẫn còn hai cá thể hổ chết (mỗi con nặng gần 100kg) đang được giữ đông lạnh tại trang trại của ông Nguyễn Mậu Chiến ở Thanh Hóa chờ được xử lý. Hai cá thể hổ này được nuôi giữ tại đây và bị chết từ tháng 8.2010. ENV đã liên lạc với UBND tỉnh Thanh Hóa và các cơ quan chức năng liên quan nhằm gợi ý phương án xử lý hợp lý nhất đối với hai cá thể hổ này.
Trên thực tế, một trong cách xử lý phù hợp nhất chính là chuyển giao cho một cơ sở nghiên cứu khoa học có đủ chức năng pháp lý và điều kiện cơ sở vật chất để tiếp nhận hoặc tiêu hủy theo quy định của pháp luật. Mới đây, các cơ quan chức năng Nghệ An đã nhận được sự ủng hộ lớn của công luận khi chuyển giao một số lượng lớn ĐVHD bao gồm cả hổ về cho Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam.
Lam Thanh (SGTT)