Thực trạng này đang làm cho UBND TPHCM “quá tải” trong việc ban hành quyết định xử phạt hành chính, ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi pháp luật
Thời gian qua, mức phạt hành chính trên các lĩnh vực đã tăng nhiều lần theo quy định tại Pháp lệnh Sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2008. Tuy nhiên, do thẩm quyền của một số cấp, ngành còn quá thấp nên phần lớn các vụ vi phạm phải chuyển lên UBND TPHCM giải quyết, dẫn đến quá tải, đình trệ.
Ảnh: NGUYỄN TÀI
90% vụ ô nhiễm dồn về TP
Theo Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính, chi cục trưởng chi cục kiểm lâm có thẩm quyền phạt tiền tối đa đến 20 triệu đồng. Trong khi đó, Nghị định 99/CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản đã nâng mức phạt tiền với mức cao nhất là 500 triệu đồng. Do đó, hầu hết các vụ vi phạm hành chính đều vượt thẩm quyền của chi cục trưởng kiểm lâm, buộc phải chuyển hồ sơ cho UBND TP xử lý. “Trước đây, khi còn áp dụng theo Nghị định 159/CP, UBND TP chỉ giải quyết 1-2 vụ mỗi năm.
Còn năm 2010, chúng tôi đã chuyển lên TP 11 vụ, trong đó chỉ có 5 vụ vi phạm ra quyết định xử phạt, còn lại 6 vụ trả về do quá thời hiệu và không thể xử phạt. Hiện mức phạt cho phép tăng đến hơn 16 lần nhưng thẩm quyền của chi cục trưởng vẫn giậm chân tại chỗ!”- ông Nguyễn Đình Cương, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TPHCM, nói.
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp-Phòng Cảnh sát Môi trường Công an TPHCM (PC49), trong số 84 quyết định xử phạt vi phạm lĩnh vực bảo vệ môi trường trên địa bàn TP từ đầu năm đến nay, PC49 chỉ ra quyết định xử phạt 18 vụ, còn lại 66 vụ phải chuyển hồ sơ lên UBND TP xử lý. Còn ông Lâm Hiếu Nghĩa, Đội trưởng Đội 2-PC49, cho biết khoảng 90% vụ việc do đội kiểm tra, phát hiện phải chuyển cho UBND TP ra quyết định xử phạt.
Theo Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính, giám đốc công an cấp tỉnh có thẩm quyền phạt tiền đến 30 triệu đồng và áp dụng một số hình thức xử phạt bổ sung. Tuy nhiên, điều 41 Nghị định 117/CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường không quy định thẩm quyền xử phạt của giám đốc công an cấp tỉnh nên nhiều vụ việc phải chuyển sang các cơ quan có thẩm quyền khác (không phải trong ngành công an) làm kéo dài thời gian xử lý.
Xử phạt vi phạm xây dựng: Nan giải
Xây dựng là một trong những lĩnh vực có số lượng vi phạm cao nhất hiện nay tại TPHCM. Tuy nhiên, trong thực tế, thẩm quyền xử phạt đều nằm xa ngoài tầm với của các đơn vị trực tiếp có chức năng kiểm tra, phát hiện. Mặc dù Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính tăng thẩm quyền xử phạt của chủ tịch UBND các cấp, tuy nhiên nhiều nghị định xử phạt của Chính phủ mới ban hành có mức phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung vượt quá thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp xã và cấp huyện, dẫn đến việc xử lý không kịp thời do phải chuyển hồ sơ cho chủ tịch UBND TP hoặc cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Một cán bộ thanh tra Sở Xây dựng cho biết: “Theo pháp lệnh thì chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 2 triệu đồng, nhưng phần lớn mức phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại Nghị định 23/CP của Chính phủ đều lớn hơn số tiền này. Vì vậy, hầu hết những vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng được chuyển lên cấp huyện, cấp TP giải quyết”.
Thẩm quyền xử phạt của chủ tịch UBND cấp huyện và chánh thanh tra chuyên ngành cấp sở cũng chưa phù hợp. Các hành vi vi phạm trong lĩnh vực xây dựng như sai nội dung giấy phép, sai thiết kế được phê duyệt, sai quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500, các vi phạm quy định về kinh doanh bất động sản... của Nghị định 23/CP đều có mức phạt trên 30 triệu đồng và đều thuộc thẩm quyền xử phạt của chủ tịch UBND TP. Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Lê Minh Trí, những bất cập trên đã làm tăng thêm khối lượng công việc cho UBND TP và làm ảnh hưởng đến việc bảo đảm thời hạn ra quyết định xử phạt theo quy định của pháp luật.