Bộ Công Thương cho biết, tính đến tháng 10/2012, còn 33/66 đập thủy điện đến kỳ kiểm định trên toàn quốc nhưng chưa kiểm định, trong đó có 7 thủy điện công suất lớn.
33 đập thủy điện chưa kiểm định
Theo Báo cáo của Bộ Công Thương gửi Quốc hội hôm 5/11 “Kết quả thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 2 và thứ 3 khóa XIII”, qua kiểm tra và báo cáo của các địa phương, đã kiểm định xong 22/66 đập thủy điện và số này đảm bảo an toàn, 7/66 đập đang kiểm định và 33 đập (chiếm tỉ lệ 56,1%) chưa kiểm định theo yêu cầu.
Trong số này có 7 thủy điện công suất lắp máy hơn 30MW và 30 thủy điện công suất bằng và nhỏ hơn 30MW.
Nguyên nhân chậm kiểm định là số đơn vị đủ năng lực kiểm định không nhiều. chỉ có 19/82 đơn vị đăng ký kiểm định được Bộ Xây dựng xác định đủ năng lực kiểm định đập, nên chưa đáp ứng được nhu cầu kiểm định của tất cả các thủy điện đến kỳ kiểm định.
Thời gian kiểm định đập yêu cầu tương đối dài, trung bình 5 đến 6 tháng kể từ khi ký hợp đồng kiểm định.
Mặt khác, chế tài xử phạt khi chủ đập không thực hiện các nội dung quản lý an toàn đập, trong đó có việc kiểm định đập đã có nhưng chưa đủ. Hiện mới chỉ có chế tài xử phạt khi chủ đập vận hành không theo quy trình.
Ngoài ra, chi phí kiểm định đập lớn (ví dụ: Thủy điện Tuyên Quang: 1,87 tỉ đồng, Thủy điện Srepok 3: 1,5 tỉ đồng, Thủy điện Buôn Tua Srah: 1,6 tỉ đồng, các thủy điện nhỏ chi phí cũng khoảng vài trăm triệu đồng một đập) nên không ít chủ đập còn chần chừ, chưa thực hiện kiểm định đúng thời hạn.
Bộ Công Thương đang xây dựng quy chế bổ sung chế tài xử phạt hành chính trong lĩnh vực quản lý an toàn đập thủy điện, dự kiến đầu năm 2013 sẽ trình Chính phủ.
Riêng về Thủy điện Sông Tranh 2, báo cáo cho hay theo quy định chưa đến thời hạn phải kiểm định đập, tuy nhiên trong giai đoạn sau xử lý thấm và động đất vừa qua, Hội đồng nghiệm thu nhà nước các công trình xây dựng đã thuê Tư vấn độc lập AF-Colenco của Thụy Sĩ đánh giá mức độ an toàn, ổn định đập thủy điện Sông Tranh 2.
Kết quả kiểm tra đánh giá khẳng định đập an toàn, ổn định.
Loại bỏ 107 dự án thủy điện
Vẫn tin từ Bộ Công Thương cho biết, tính đến hết tháng 8/2012, UBND các tỉnh đã loại khỏi quy hoạch 107 dự án với tổng công suất đăng ký 605,2 MW và không tiếp tục xem xét đưa vào quy hoạch 156 vị trí có tiềm năng khai thác khoảng 335 MW.
So với đợt rà soát lần 1 (2010), thì lần này các tỉnh đã thống nhất loại bỏ thêm 55 dự án (217,7MW) đã đuợc phê duyệt quy hoạch.
Như vậy, sau khi rà soát, cả nước còn lại tổng số 1.114 công trình và dự án thủy điện với tổng công suất lắp máy khoảng 25.346,4 MW.
Trong số này có 1.004 dự án thủy điện vừa và nhỏ (7.486,3 MW) được phê duyệt quy hoạch hoặc cho phép đầu tư .
Bộ Công Thương khẳng định, đối với các dự án đang nghiên cứu đầu tư nhưng chưa khởi công và còn thiếu thông tin về dự án, sẽ còn tiếp tục rà soát và đánh giá kỹ để có phương án điều chỉnh hợp lý theo hướng loại bỏ các dự án hiệu quả thấp, tác động tiêu cực đến môi trường-xã hội...
Đối với các dự án còn lại (dưới 3 MW), sẽ chỉ đạo tạm thời dừng khởi công xây dựng từ nay đến cuối năm 2015. Như vậy, tới đây, số lượng dự án thủy điện trong các quy hoạch sẽ tiếp tục còn giảm nữa.
Ngọc Lan (TBKTSG Online)