Những nguyên nhân kinh tế sâu xa khiến chúng ta phải đặt câu hỏi: "Cuộc chiến" đã và đang diễn ra ở một số ĐH tư thục thực sự vì ai?
Cuộc chiến khốc liệt và dai dẳng
Chính sách khuyến khích loại hình đào tạo tư thục đã được Nhà nước cụ thể hóa trong Luật Giáo dục Đại học được Quốc hội thông qua ngày 18/06/2012:
Rõ ràng là với các ưu tiên về đất đai, thuế, tín dụng... các nhà đầu tư luôn mong muốn trường của họ được xếp vào loại "hoạt động không vì lợi nhuận". Nghịch lý ở chỗ để được công nhận là "hoạt động không vì lợi nhuận" các thành viên góp vốn phải chấp nhận không hưởng lợi tức, hoặc hưởng lợi tức hằng năm không vượt quá lãi suất trái phiếu Chính phủ (khoản 7 điều 4).
Thực tế cho thấy ĐH tư thục mang lại siêu lợi nhuận cho nhà đầu tư. Có thể kiểm chứng qua báo cáo tài chính được công bố công khai của một trường với quy mô chưa đến 4000 sinh viên: Với vốn góp ban đầu khoảng hơn ba tỷ, sau chưa đến năm năm, nhà đầu tư đã thực hưởng gần 19 tỷ (trong đó khoảng bẩy tỷ chia trực tiếp và gần 12 tỷ đưa vào vốn điều lệ). Như vậy là chỉ sau một năm nhà đầu tư đã thu hồi 100% vốn góp.
Truyền hình Việt Nam ngày 15,16/7 đưa tin Công ty mía đường Lam Sơn đầu tư một trạm phát điện sử dụng nguyên liệu bã mía, với dự kiến sau 10 năm sẽ thu hồi vốn. So sánh các thông tin đã nêu, thì sẽ hiểu sở hữu một trường ĐH tư thục quả là "mơ ước cháy bỏng" của không ít người.
Với những trường quy mô tới hàng vạn sinh viên như ĐH Hùng Vương, cuộc chiến khốc liệt và dai dẳng giành quyền lãnh đạo hẳn không có gì khiến chúng ta phải ngạc nhiên.
Từ 1/1/2013 Luật GDĐH bắt đầu có hiệu lực, vậy làm thế nào để có thể hưởng lợi mà vẫn không trái luật? Điều này có lẽ không ai giỏi hơn các nhà đầu tư.
Một "chiêu đơn giản" đang được áp dụng là chuyển "cách hưởng lợi" từ việc chia lãi sang cách hưởng lợi bằng "sức lao động". Nghĩa là nhà đầu tư kiêm luôn chức năng quản lý. Bằng mọi cách, các cổ đông góp vốn dành lấy các chức vụ trong hội đồng quản trị và ban điều hành (hiệu trưởng, hiệu phó, thậm chí là trưởng phòng- ban, giám đốc trung tâm...).
Thu nhập cho các