Kịch bản động đất gây vỡ đập thủy điện Sông Tranh 2 (H.Bắc Trà My, Quảng Nam) được xây dựng trên 2 tình huống: động đất gây vỡ đập trong thời điểm mưa lũ và động đất gây vỡ đập trong điều kiện không có mưa lũ.
Hơn 62.600 dân phải sơ tánNgày 16.1, UBND tỉnh Quảng Nam phối hợp với Bộ Chỉ huy (BCH) quân sự tỉnh cùng các sở, ngành, chính quyền địa phương các huyện nằm trong vùng động đất và hạ du thủy điện Sông Tranh 2 tổ chức buổi nghe kế hoạch sơ tán người dân khi xảy ra thảm họa vỡ đập.
Đại diện các bên liên quan tham gia ý kiến tại cuộc họp - Ảnh: Hoàng Sơn
Nếu có sự cố vỡ đập thủy điện Sông Tranh 2 sẽ gây ngập nhanh ở vùng hạ du các huyện: Bắc Trà My, Tiên Phước, Hiệp Đức, Nông Sơn, Duy Xuyên, Đại Lộc, Điện Bàn và phố cổ Hội An. Theo đó, số lượng người dân cần sơ tán là hơn 62.600 dân thuộc 145 thôn, 51 xã, thị trấn.
Các cao điểm để người dân tìm đến trú tránh khi xảy ra vỡ đập đã được BCH quân sự tỉnh Quảng Nam công khai. Theo đó, các thông tin về cự ly di chuyển, tọa độ cao điểm, số dân trong từng thôn, tuyến đường cơ động, phương tiện để sơ tán dân đến điểm an toàn... được công bố. UBND H.Bắc Trà My phối hợp với Ban Quản lý (BQL) thủy điện Sông Tranh 2 sẽ đặt trạm quan sát tại nhà điều hành nhà máy để theo dõi tình hình, quan sát 24/24 giờ, khi có động đất phải điện thông báo ngay.
Ngoài ra, các huyện vùng hạ du thủy điện Sông Tranh 2 khảo sát, xác định các vị trí sơ tán cho dân; xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện đến các ban, ngành, hội của huyện, các xã, phường, thị trấn và nhân dân biết để trú tránh.
Vẫn chưa có bản đồ ngập lụtTại cuộc họp, điều khiến đại diện chính quyền các địa phương lo lắng là đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có bản đồ ngập lụt khi xảy ra sự cố vỡ đập sông Tranh 2. Ông Lê Trí Hiệu, Phó chủ tịch UBND H.Tiên Phước, cho biết: “Mới đây, thủy điện Sông Tranh 2 chỉ xả một lượng nước 500 m3/giây nhưng đã làm ngập địa phương lên 1 m. Cho nên cần phải có bản đồ ngập lụt vùng hạ lưu khi vỡ đập. Trên cơ sở đó mới xác định được các thôn cần di dời, các điểm cao để dân chạy đến”.
Đại diện các huyện Điện Bàn, Duy Xuyên cũng cho rằng cần thiết phải có bản đồ ngập lụt, đỉnh lũ khi vỡ đập là bao nhiêu mới có thể sơ tán dân được. Phó giám đốc Sở Tài chính, ông Phan Văn Chín đặt câu hỏi: “Khi vỡ đập thì vùng ngập lụt sẽ tới đâu? Xác định vỡ đập nước sẽ xuống hạ du trong thời gian bao lâu? Nước dâng đến khu vực nào và dâng bao nhiêu? Cho nên, tỉnh phải phối hợp với nhà khoa học thủy văn để xác định thông số này”Cần thông tin kịp thờiÔng Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND H.Bắc Trà My, nhấn mạnh: “Cần phải xác định việc dự báo, dự lượng khi xảy ra thảm họa là quan trọng nhất. Hiện 5 trạm quan trắc động đất không có khả năng dự báo giúp người dân biết trước vỡ đập để chạy… Nếu các dự lượng căn cứ vào 5 trạm này là không được”. Theo ông Tuấn, khi xảy ra sự cố, trời sẽ mưa, địa hình Bắc Trà My là vùng đồi núi thì lắp đặt còi hú là tốt nhất. Theo đó, sẽ quy định theo hiệu lệnh còi: 1 hồi, 2 hồi hoặc 3 hồi để có cách ứng xử.
Ông Nguyễn Hoa, Phó chủ tịch UBND H.Hiệp Đức đề xuất phương án dùng súng để báo động nhằm tạo sức lan tỏa sâu, rộng hơn để người dân biết khi có thảm họa. Thượng tá Nguyễn Mạnh Hùng, BCH Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Nam, nói thêm: “Cần cắm biển để báo những độ cao an toàn để khi vỡ đập, người dân kịp thời chạy lên đó. Đồng thời phải phân công trách nhiệm, khi vỡ đập phải có người tuyên bố”. Ông Hùng kiến nghị, cân nhắc việc nhắn tin qua điện thoại di động báo tin khi có sự cố đến từng người có chức trách.
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Chánh văn phòng BCH PCLB tỉnh Quảng Nam, nói: “Thông tin khi có hiện tượng khả năng vỡ đập là trách nhiệm của BQL thủy điện Sông Tranh 2, chứ không ai biết về công trình bằng đơn vị này. Đề nghị BQL báo cáo ngay khi hồ chứa có hiện tượng bất thường”. Báo cáo trước cuộc họp về vấn đề này, ông Vũ Đức Toàn, BQL dự án Thủy điện 3, cho biết: “Các hệ thống điện thoại vệ tinh, điện thoại VINASAT đã được lắp đặt tại thủy điện Sông Tranh 2. Hệ thống cảnh báo từ xa, chúng tôi cũng lắp đặt tại H.Hiệp Đức, trong năm 2013 sẽ tiến hành lắp tại các khu vực khác. Ngoài ra, chúng tôi cũng gấp rút xây dựng phương án vỡ đập theo quy định”.
Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, yêu cầu BCH quân sự tỉnh nhanh chóng khảo sát, xác định lại các điểm cao, xây dựng lại bản kế hoạch sơ tán nhân dân khi vỡ đập cụ thể, chi tiết hơn. Ông Quang cũng đề nghị BQL dự án thủy điện Sông Tranh 2 phối hợp với chính quyền địa phương sớm xây dựng hệ thống cảnh báo vỡ đập. “Yêu cầu BCH quân sự tỉnh có “sản phẩm” cụ thể, để sau tết trình lên Bộ Quốc phòng và Quân khu 5, sau đó tuyên truyền cho người dân và phục vụ diễn tập”, ông Quang nói.
Hoàng Sơn (Thanh niên)