Hàng nghìn người lao động bị mất việc, thiếu việc làm khi tết đã cận kề. Sau khi tìm câu trả lời về các chế độ lương, thưởng từ phía Cty chủ quản, họ phải đối mặt với bài toán thất nghiệp tạm thời hay thất nghiệp lâu dài?
Bài 1: Cận tết, thất nghiệp, thiếu việc làm
Hàng nghìn lao động bị mất việc, thiếu việc làm ngay khi Tết Nguyên đán đã đến gần. Nguyên nhân thất nghiệp, thiếu việc làm của mỗi lao động có thể khác nhau, nhưng họ đều chung một hoàn cảnh: Khốn khó!
Nghỉ tết sớm
Sau ngày 28.12.2012, gần 4.000 công nhân của Cty Sanyo OPT Việt Nam ở KCN Quang Châu (tỉnh Bắc Giang) được về quê ăn tết sớm, bởi nhẽ: Cty chính thức giải thể từ ngày 31.1. Vậy là gần 4.000 lao động đang có công ăn việc làm, thu nhập từ 2.500.000 đồng/tháng trở lên bỗng thất nghiệp.
 |
| Chị Nguyễn Thị Bích Biên dọn dẹp đồ đạc về quê sau khi bị mất việc. Ảnh: Việt Lâm |
Sau khi nhận được những khoản trả lương, thưởng và các khoản chế độ còn lại từ phía Cty, chị Nguyễn Thị Bích Biên (ở huyện Lục Nam, Bắc Giang) trở về phòng trọ thu dọn đồ đạc để về quê. Chị Biên cho biết vẫn chưa xác định được thời gian tới sẽ làm việc và sinh sống ở đâu, ra sao bởi vẫn cảm thấy bị thất nghiệp một cách quá đột ngột. Trong hành trang về quê của chị là khoản tiền hơn 5 triệu đồng Cty vừa trả, chị và gia đình sẽ phải thắt chặt chi tiêu dịp tết vì đó cũng là nguồn sống trong thời gian tới của cả nhà. Tương tự, chị Vi Thị Sâm (ở Lạng Sơn) tâm sự: “Đang đi làm bình thường thì mất việc, chả ai mong thế cả. Bây giờ tết đến, cả nhà chỉ trông chờ vào khoản tiền Cty sẽ trả. Trên cùng chuyến xe về Lạng Sơn, các bạn em cũng hỏi nhau sau này sẽ làm ở đâu, nhưng đều chưa xác định được”.
Tương tự như các công nhân ở Cty Sanyo OPT, hàng trăm NLĐ ở Cty TNHH Mitsuwa Vinaplast và Cty TNHH Platec Việt Nam ở tỉnh Bắc Ninh cũng bị mất việc do DN ngừng hoạt động từ tháng 11 và tháng 12.2012. Ông Nguyễn Hồng Phong - Chủ tịch CĐCS Cty TNHH Mitsuwa Vinaplast - cho hay: “Khi mới biết tin Cty sẽ ngừng hoạt động, NLĐ rất hoang mang vì chưa rõ các khoản lương, thưởng và các chế độ bảo hiểm sẽ chi trả ra sao. CĐCS Cty đã vào cuộc để chủ sử dụng lao động cam kết chi trả cho NLĐ”. Rơi vào cảnh thất nghiệp, nhưng dẫu sao NLĐ ở 3 Cty kể trên còn được chi trả đầy đủ lương và chế độ liên quan khác; trong khi nhiều NLĐ khác không có được may mắn như vậy.
Lương không có, nghĩ gì đến tết
Chưa phải giải thể, nhưng Cty CP cán thép Gia Sàng (TP.Thái Nguyên) đang ở tình trạng “thoi thóp”: Một tháng chỉ đi làm vài ngày công, lương công nhân chưa biết khi nào mới trả đủ. Anh Lương Xuân Hà - công nhân phân xưởng cơ điện - cho hay: “Tôi chỉ được tạm ứng lương 1 triệu đồng, BHXH, BHYT không được đóng trong khi tôi bị huyết áp, thường xuyên phải đi khám, lấy thuốc”. Anh Hà vẫn còn có việc để một tháng vài ngày đến nhà máy, nhiều NLĐ khác của Cty phải nghỉ chờ việc hay nghỉ hưu sớm nhưng cũng không có lương, không được chốt sổ BHXH để hưởng chế độ hưu trí.
Cùng tình trạng bị nợ lương kéo dài là anh Nguyễn Văn Tuyến (trú tại Tiên Lãng, Hải Phòng)- trước đây làm việc tại Cty CNTT Nam Triệu (Thủy Nguyên, TP.Hải Phòng). Anh Tuyến cho biết: “Tôi đã nghỉ việc 5 tháng nay vì Cty không thanh toán lương, sổ BHXH chưa chốt nên cũng không được nhận bảo hiểm thất nghiệp. Đến nay tôi vẫn thất nghiệp, tết này tôi chẳng có gì hết”.
Không làm trong Cty phải giải thể, nhưng NLĐ vẫn có thể mất việc bởi nguyên nhân rất tréo ngoe: Tai nạn lao động (TNLĐ) không còn đủ sức khỏe làm việc. Anh Vũ Văn Miền trước đây làm việc tại Cty H.S (KCN Hố Nai 3, tỉnh Đồng Nai) bị TNLĐ gãy tay, Cty điều chuyển anh sang bộ phận đóng gói, bốc xếp. Do không đảm nhận được công việc, anh bị đẩy xuống bộ phận bảo vệ, rồi sau đó Cty chấm dứt HĐLĐ. Khoản tiền lương hơn 3 triệu đồng/tháng của vợ anh giờ là cứu tinh cho hai vợ chồng và hai đứa con. Tương tự, chị Nguyễn Thị Thu- làm việc tại một Cty dược phẩm ở Bắc Ninh- cũng bị điều chuyển sang vị trí khác sau khi bị TNLĐ. Ở bộ phận mới, chị thường xuyên phải nghỉ việc không lương vì không có việc làm, đã vậy tiền thưởng tết của Cty tính theo ngày công làm việc nên chắc chắn số tiền thưởng tết của chị cũng sẽ bị “teo tóp” tỉ lệ thuận với số ngày phải nghỉ việc không lương.