"Tôi không tán thành biện pháp này. Thí sinh là người đi thi, mục tiêu của họ là làm bài thi, không phải là làm thay công việc của thanh tra, giám thị. Thanh tra, giám thị phải thực hiện tốt chức năng của mình, ai không thực hiện tốt hoặc ai vi phạm quy chế phải bị xử lý" - GS Nguyễn Minh Thuyết.
GS Nguyễn Minh ThuyếtThí sinh không cần làm thay việc của giám thịPV: - Mới đây, xuất phát từ yêu cầu hiệu quả trong cuộc đấu tranh phòng chống gian lận thi cử, từ thực tiễn vụ Đồi Ngô, Bắc Giang làm xôn xao dư luận năm 2012, Bộ GD&ĐT quyết định cho phép các thí sinh mang máy ghi âm, thu hình vào phòng thi từ năm 2013 thực hiện việc giám sát, phát hiện và tố giác những hành vi vi phạm quy chế tuyển sinh. Quan điểm của GS về điều này như thế nào?
GS Nguyễn Minh Thuyết: -Việc Bộ GD&ĐT cho phép thí sinh mang các thiết bị ghi âm, thu hình vào phòng thi đặt ra nhiều vấn đề.
Thứ nhất, việc thí sinh mang thiết bị ghi âm, thu hình vào trong phòng thi có thể giúp ghi lại được những hiện tượng tiêu cực, nhưng nó cũng sẽ làm học sinh mất tập trung trong khi làm bài. Không chỉ những học sinh mang thiết bị vào để ghi âm, ghi hình mà cả những học sinh khác cũng bị mất tập trung.
Thứ hai, có một số môn ở một số trường nếu cho thí sinh mang máy quay vào thì dù các em có máy không phát được, chỉ ghi lại được hình thôi cũng sẽ có thể tạo điều kiện cho thí sinh gian lận.
Ví dụ, các trường khối mỹ thuật cho thí sinh thi vẽ trong hai ngày, thí sinh có thể chụp hình vẽ của mình rồi mang về nhà, lấy ý kiến tư vấn của những người có chuyên môn. Với những trường đặc thù như vậy, theo tôi, phải có quy định riêng, chứ không thể áp dụng quy định chung này được.
Thêm nữa, giám thị làm sao có thể phát hiện ra được chiếc máy quay đó là một chiều hay hai chiều, tức là có thu mà không có phát hay cả thu cả phát? Nếu thí sinh mang những thiết bị vừa thu, vừa phát được, đề bài sẽ được truyền tải ra bên ngoài để giải rồi truyền tải vào trong phòng thi thì càng phức tạp hơn và càng khó khăn hơn nữa.
PV: - GS có cho rằng việc Bộ giao quyền giám sát thi cử cho học sinh là do lực lượng thanh tra của Bộ không làm được hay Bộ đã đẩy trách nhiệm về sự trong sạch thi cử cho thí sinh?
GS Nguyễn Minh Thuyết: - Theo như tôi hiểu, Bộ GD&ĐT đi đến quyết định này cũng là do áp lực của dư luận và do tình hình gian lận trong thi cử đang lan rộng. Phải nói thực là thi ĐH thì không có gì đáng ngại.
Nhìn chung, các trường ĐH coi thi rất nghiêm bởi họ tuyển sinh với số lượng có hạn. Còn thi tốt nghiệp phổ thông, số người đỗ không hạn chế nên khả năng tiêu cực cũng có khả năng xảy ra nhiều hơn. Quả thực, đây là việc do áp lực của dư luận mà làm thôi.
Về lý, có thể nói thí sinh là người dân và người dân thì có quyền tham gia giám sát việc chấp hành quy chế thi cử. Biện pháp bổ sung này có tác dụng răn đe, hạn chế tiêu cực trong các kỳ thi hiện nay.
Nhưng nói thật là về quan điểm cá nhân, tôi không tán thành biện pháp này. Thí sinh là người đi thi, mục tiêu của họ là làm bài thi, không phải là làm thay công việc của thanh tra, giám thị. Thanh tra, giám thị phải thực hiện tốt chức năng của mình, ai không thực hiện tốt hoặc ai vi phạm quy chế phải bị xử lý.
Bộ Giáo dục chấp nhận giáo dục xuống cấp?
PV: - Nếu xét quan hệ thiêng liêng giữa thầy và trò, có ý kiến cho rằng chuyện chấp nhận để thí sinh giám sát thầy giáo đang hạ thấp mối quan hệ này. Nếu ở vai trò là một người thầy, ông có đau lòng không?
GS Nguyễn Minh Thuyết: - Tôi không nghĩ như thế. Tất nhiên, việc thí sinh mang các thiết bị vào chứng tỏ hiện tượng tiêu cực nó phổ biến quá và bản thân các giám thị phải suy nghĩ về việc này.
Còn việc học trò đánh giá thầy thì ở nhiều nước người ta cũng đã làm chứ chẳng phải riêng Việt Nam mình. Tôi không biết có nước nào cho phép mang thiết bị ghi âm, thu hình vào phòng thi không nhưng tôi biết ở nhiều nước, cuối năm học hay cuối học kỳ, học phần, học sinh có quyền bỏ phiếu đánh giá thầy giáo, cô giáo. Nhà trường cũng căn cứ vào những đánh giá như thế để thăng thưởng, bổ nhiệm nhà giáo của mình.
Thầy giáo, cô giáo có vai trò rất quan trọng, nhưng cũng là người phục vụ xã hội, phục vụ học sinh thôi. Đừng thần thánh hóa họ quá. Bất kỳ ai được thần thánh hóa đến mức không thể nhận xét, phê bình như đối với mọi người bình thường thì trước sau gì cũng hư hỏng.
PV: - Nhưng cùng với chuyện này là việc từ năm 2013, Bộ GD&ĐT bỏ thi môn văn khi thi năng khiếu, hay nói cách khác là coi thường môn “học làm người” này khi cho rằng môn học có cũng được, không có cũng chẳng sao. Liệu đó có phải là hệ quả mà chúng ta đang thấy trong ngành giáo dục: đạo đức người thầy, người trò đều có vấn đề, giáo dục xuống cấp (gian lận thi cử tràn lan)? Và như thế thì Bộ GD đang chấp nhận GD xuống cấp và buông xuôi?
GS Nguyễn Minh Thuyết: - Đó là một đề tài khác và là một đề tài khá lớn. Về lâu về dài, Bộ GD&ĐT nên trao cho các trường quyền tự quyết định phương thức tuyển sinh: thi tuyển hay chỉ xét tuyển theo kết quả học phổ thông, nếu thi tuyển thì thi những môn gì. Đồng thời với quyền tự quyết định, các trường cũng phải chịu trách nhiệm giải trình trước xã hội về quyết định của mình và chịu sự sàng lọc của xã hội đối với sản phẩm đào tạo của mình.
Nhưng tôi thì cho rằng không thể bỏ thi môn Ngữ văn trong kỳ thi tuyển sinh và không bỏ môn này trong chương trình đào tạo của các trường khối nghệ thuật được. Môn Ngữ văn thuộc lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ.
So với các môn học khác thuộc lĩnh vực này ở trường phổ thông như Mỹ thuật, Âm nhạc, môn Ngữ văn còn có ưu thế nhất định trong việc hình thành và phát triển tư duy hình tượng cho học sinh do thời lượng chương trình dành cho môn học này nhiều hơn hẳn và chính ngôn ngữ nghệ thuật trong các tác phẩm văn học đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc định hướng tư duy hình tượng của con người.
Thật khó tưởng tượng là một họa sĩ, nhạc sĩ, đạo diễn hay diễn viên lại không cần có hiểu biết hay có năng khiếu cảm thụ văn học và không biết cách diễn đạt ý tưởng nghệ thuật của mình cho gãy gọn, rõ ràng.
Một nhà nghiên cứu nghệ thuật nổi tiếng là Viện sĩ M.B. Khrapchencô đã nói: “Nếu không có lớp ngôn ngữ đầu tiên làm chỗ dựa cho con người hoạt động có định hướng thì những loại ngôn ngữ nghệ thuật khác thuộc màu sắc, đường nét, âm thanh không có điều kiện trở thành hiện thực.” Thiết tưởng, đây là một ý kiến rất đáng được các nhà quản lý giáo dục và nhà chuyên môn trong lĩnh vực giáo dục nghệ thuật lưu tâm.
- Xin cảm ơn GS!
Khải Nguyên (Thực hiện)
Phunutoday
