Nguồn tài nguyên khoáng sản quý giá tại các tỉnh: Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu đang bị “móc ruột” suốt ngày đêm. Đá, cát và cả đất màu đang bị tận thu tràn lan. “Cát tặc”, “đất tặc” và những đoàn xe ben chở đá suốt ngày đêm đang tàn phá môi trường nghiêm trọng và những người dân sống cạnh mỏ khoáng sản này người thì bỏ xứ, người thì “tán gia bại sản”.
Nứt nhà, mất ăn vì khai thác đáỞ Đồng Nai, những hộ dân nào chẳng may sống trên tuyến đường vận chuyển đá, đất thì chỉ còn cách sống chung với bụi, còn những hộ dân có nhà cửa, vườn tược ngay dưới vỉa đá xanh thì đang bị các Cty khai thác đá hằng ngày dùng đủ mọi cách từ gạ gẫm, bao vây bằng khói bụi để họ phải bán đất bỏ đi ở nơi khác.
Xui xẻo sống dưới vỉa đá xanh
Từ lâu, người dân tại ấp Thiên Bình, xã Tam Phước (TP.Biên Hòa) nói đùa với nhau nơi đây là một “bãi chiến trường” không tiếng súng nhưng tiếng nổ mìn phá đá tại mỏ đá Tân Cang thì cứ đì đùng nổ suốt cả ngày.
Ông Nguyễn Văn Đỉnh (ấp Thiên Bình, xã Tam Phước, TP.Biên Hòa) đã sống hàng chục năm trên mảnh đất này, nhưng cũng sắp phải bỏ xứ ra đi. Ông Đỉnh than vãn: “Làm sao mà không tanh bành nhà cửa, khi mà các mỏ khai thác đá sát nách nhà tôi cứ ngày đêm phá đá nổ mìn hà rầm làm nhà cửa bị nứt toác hết. Chưa hết, họ còn làm những con đường vây quanh nhà tôi để từng đoàn xe ben tối ngày nối đuôi nhau chạy ầm ầm, khói bụi cứ ập vào nhà xối xả như mưa”.
Ông Đỉnh cho biết: Nhà ông tối ngày không dám mở cửa, còn dùng các mảnh vụn quần áo bịt kín các lỗ hở trong nhà, vậy mà bụi vẫn cứ bám đầy giường, mặt bàn, ghế... chỉ cần dùng ngón tay quệt một đường là đã thấy bụi bẩn bám đầy.
Ông Đỉnh giãi bày: “Tình trạng ô nhiễm này kéo dài nhiều năm mà bà con chúng tôi không biết kêu ai. Nhiều người vì sợ đã phải bán đất bỏ xứ ra đi. Mấy hôm trước phía Cty khai thác đá tới ngỏ ý muốn mua lại mảnh đất này của tôi với giá 2 tỉ đồng (1 mẫu đất - PV) nhưng tôi chưa bán. Trước đó, họ cũng đã mua 1 mẫu đất của một hộ dân với giá 2 tỉ, nhưng chỉ là đất không, còn của tôi còn có nhà cửa, vườn tược, cây cối”.
Ông Nguyễn Văn Đỉnh (ấp Thiên Bình, xã Tam Phước, TP.Biên Hòa) cho biết nhà ông bị nứt vì khai thác đá.
Tại mỏ đá Trung Thành (P.Tân Đồng Hiệp, Dĩ An, Bình Dương), giáp ranh với xã Hóa An (tỉnh Đồng Nai), phóng viên ghi nhận được tại hiện trường hàng chục xe ben, máy xúc... đang hoạt động miệt mài móc đá từ độ sâu gần cả trăm mét, công nhân khai thác đá không có bảo hộ vẫn vô tư múc đá lên xe ben. Phía bên trên, hàng chục máy nghiền đá cũng đang hoạt động hết công suất.
Điều đáng nói, mặc dù khu vực này đông người dân đi lại, nhưng xung quanh hầm đá đang bị sạt lở, lại không hề có hàng rào bảo vệ, mà chỉ có một biển báo: “Hầm sâu, nguy hiểm cấm lại gần”. Khai thác rầm rộ không kém, mỏ đá Núi Nhỏ (ấp Bình Trung, xã Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương) cũng đang hoạt động ngày đêm, “đầu độc” cuộc sống người dân bằng bụi đá và tiếng ồn của đoàn xe ben chạy hà rầm suốt ngày đêm.
Ông Lê Văn Trung (xã Bình An, Dĩ An) bức xúc: Mỏ đá hoạt động cả mấy chục năm nay, cày nát con đường bêtông của xã, chạy ầm ầm suốt ngày đêm. Dân có kêu nhưng không thấy chính quyền trả lời, còn xe ben thì cứ chạy vô tư, đành ngậm ngùi nhận tiền “trợ cấp” hằng tháng từ các Cty khai thác đá.
“Tử thần” rình rập trên đường đi của đá
Tại tỉnh Đồng Nai, tỉnh Bình Dương không khó để nhận ra các điểm khai thác đá đang rầm rộ hoạt động. Chỉ cần chạy theo các tuyến đường QL51, QL1K trắng xóa bụi đá do những đoàn xe ben chạy suốt ngày đêm để lại. Điều đáng nói, những đoàn xe ben chở theo cả “núi đá” di động trên lưng chạy rầm rầm trên các tuyến quốc lộ, vung vãi đất đá khắp nơi mà không thấy cơ quan chức năng xử lý. Các tuyến đường liên xã của xã Tam Phước (TP.Biên Hòa) từ lâu đã bị các đoàn xe ben cày nát.
Nguy hiểm hơn, những con đường mà đoàn xe ben chở đất, đá đi qua đang trở thành “ẩn họa” tai nạn giao thông. Trên QL51 đoạn qua ngã ba Thiên Bình, xã Tam Phước, đường vào mỏ đá Tân Cang đã xảy ra hàng chục vụ tai nạn giao thông do người dân chạy xe va phải đất, đá vung vãi trên đường. Tại ngã ba này hằng ngày đoàn hung thần xe ben vẫn ngang nhiên chạy ào ào. Anh Đỗ Văn Bô - chạy xe ôm tại khu vực này - cho biết, đoạn ngã ba này thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông do người đi đường bị vấp đá, vấp ổ gà. Chỉ nói chuyện với anh Bô chừng 15 phút, nhưng chúng tôi cũng đã tận mắt chứng kiến 2 trường hợp người đi đường bị “xòe” ngay tại đoạn ngã ba này do vấp đá.
Tuyến QL1K qua địa phận 2 tỉnh Bình Dương và Đồng Nai cũng đang ngày đêm bị đoàn “hung thần” xe ben không được che chắn kỹ tàn phá và hậu quả người đi đường phải lĩnh. Ngày 26.3, chúng tôi có mặt trên QL1K và phải liên tục nép sát vào lề đường gập ghềnh để tránh từng đoàn xe ben, xe tải tấp nập ra vào các mỏ đá thuộc địa phận tỉnh Bình Dương. Sau đó, các xe này chạy ngược xuôi theo 2 hướng về cầu vượt Linh Xuân, Q.Thủ Đức (TPHCM) và cầu Hóa An, Đồng Nai.
Ông Nguyễn Hữu Linh (ngụ P.Tân Đông Hiệp, Dĩ An) than vãn: Nhà tôi ở ngay trên tuyến QL1K này nên ngày đêm chứng kiến cảnh từng đoàn xe ben phóng nhanh, vượt ẩu trên đường, thùng xe lại không che chắn kỹ làm rơi vãi đất đá khắp nơi, bụi bay mù trời.
Theo Sở TNMT tỉnh Đồng Nai, tính đến tháng 2.2013 trên địa bàn tỉnh có 46 mỏ khai thác khoáng sản đang hoạt động. Trong đó, UBND tỉnh cấp 40 giấy phép, còn lại là của các bộ cấp phép. Trong các mỏ được cấp phép, có nhiều mỏ được cấp phép khai thác đến năm 2040 với trữ lượng 14,3 triệu mét khối, khai thác sâu tới 80m như tại mỏ Núi Nứa, xã Xuân Lập (TX Long Khánh) do UBND tỉnh cấp phép.
Riêng Cty BBCC được UBND tỉnh “ưu ái” cấp phép khai thác 6 mỏ đá tại huyện Thống Nhất, huyện Vĩnh Cửu và TP.Biên Hòa, tổng trữ lượng khai thác lên đến 167,9 triệu tấn. Trong đó, có mỏ đá Tân Cang 1, xã Phước Tân (TP.Biên Hòa) được khai thác tới năm 2033 với trữ lượng lớn nhất lên đến gần 55 triệu tấn.