Chi phí sang Nhật của lao động phía Nam từ 5.000 USD/người trở xuống, trong khi lao động phía Bắc khoảng 7.000 USD, thậm chí 10.000 - 12.000 USD
Lao động do Công ty Suleco đưa sang Nhật Bản làm việc, chi phí khoảng 3.200 USD. Ảnh: VĂN THẠNH
“Cắt cổ”
“Tôi nhận được thông báo rao tuyển sang Nhật Bản với giá 150 triệu đồng. Tôi có nên đăng ký hay không? Vì sao chi phí sang Nhật quá đắt như thế?...”. Chị Nguyễn Thị Trang (ngụ tỉnh Thái Bình) thắc mắc như vậy và đề nghị báo cho biết chi phí thật sự khi đi sang Nhật lao động.
Chị Trang cho biết đầu tháng 6.2013, chị được một trung tâm nhân đạo (?) thuộc Quân khu 3, đóng tại TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình giới thiệu “Chương trình đi tái thiết khu vực động đất, sóng thần ở Nhật Bản”. Đối tượng ưu tiên tuyển dụng là lao động nghèo diện chính sách. Theo chị Trang, người lao động (NLĐ) đóng trước 20 triệu đồng, số còn lại trừ vào lương làm việc hằng tháng.
Theo thông tin chị Trang cung cấp, qua kiểm tra, chúng tôi được biết Quân khu 3 không có trung tâm nhân đạo nào đóng ở tỉnh Thái Bình được phép xuất khẩu lao động (XKLĐ). Cục Quản lý Lao động ngoài nước cũng xác nhận không có chương trình đi tái thiết nào ở Nhật Bản dành cho lao động diện chính sách. Một cán bộ của cục nghi ngờ đó là tổ chức ngoài luồng, lợi dụng nhu cầu sang Nhật Bản làm việc của NLĐ để trục lợi. Còn khoản chi phí 150 triệu đồng là cao gấp đôi so với khung quy định.
Đem băn khoăn về phí sang Nhật Bản của chị Trang kể với một số cán bộ làm XKLĐ của doanh nghiệp (DN), chúng tôi bất ngờ khi nhận được câu trả lời: Mức phí trên là còn “tình thương mến thương”! Một cán bộ tuyển dụng của Công ty CP XKLĐ - Dịch vụ và Thương mại Biển Đông cho biết có dịp về thăm quê ở tỉnh Thừa Thiên - Huế, ông mới biết nhiều thanh niên địa phương sang Nhật với chi phí khá cao, khoảng 10.000 USD/người. “Họ đề nghị tôi sắp xếp đơn hàng tốt, chi phí cao bao nhiêu cũng ráng chạy” - ông nói.
Ở nhiều tỉnh - thành khác, mức phí sang Nhật cũng đắt đỏ như vậy. Thậm chí, ở tỉnh Phú Thọ, theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh này, có DN về các địa phương trong tỉnh tuyển lao động, thu tổng cộng 13.000 USD/người...
Thi nhau đội giá
Pháp luật hiện hành của Nhật Bản nghiêm cấm các tổ chức, DN thu phí môi giới của lao động nước ngoài vào Nhật Bản theo chương trình thực tập kỹ năng. Đối với phí quản lý, chủ sử dụng lao động Nhật Bản chi trả cho DN XKLĐ khoảng 50 USD/người/tháng, 1.800 USD/3 năm. Ngoài ra, chủ sử dụng hỗ trợ vé máy bay sang Nhật và tiền học tiếng Nhật trước khi xuất cảnh từ 200 - 300 USD/người... Nếu thực hiện đúng theo các khoản thu này thì gần như NLĐ sang Nhật theo chương trình trên không tốn nhiều chi phí. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy.
Thứ nhất, đối với phí môi giới, dù phía Nhật nghiêm cấm thu nhưng hiểu rõ không có phí này DN sẽ không có đơn hàng nên Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho phép các DN thu của NLĐ với mức 1.500 USD/người để trả cho các nghiệp đoàn, môi giới Nhật Bản. Thứ hai, dù được chủ sử dụng lao động Nhật Bản cấp phí quản lý 50 USD/người nhưng áp dụng theo luật hiện hành của Việt Nam, DN còn thu của NLĐ phí dịch vụ mỗi năm làm việc một tháng lương cơ bản (khoảng 800 - 850 USD/người) theo hợp đồng. Ngoài ra, 2 khoản tiền vé máy bay, tiền hỗ trợ đào tạo tiếng Nhật mặc dù được ghi trong hợp đồng cung ứng lao động của DN nhưng vì nhiều lý do đã không đến được tay NLĐ.
Đáng nói hơn là giá sang Nhật hiện nay có sự khác biệt rất lớn giữa các vùng miền. Cụ thể, chi phí sang Nhật mà các DN đóng tại TP HCM áp dụng cho lao động phía Nam từ 5.000 USD/người trở xuống (trong đó một số DN như Suleco, Tracimexco, Saigontourist... thu dưới 4.000 USD); trong khi hầu hết các DN ở phía Bắc áp dụng mức thu phổ biến 7.000 USD, thậm chí 10.000 - 12.000 USD...
“Tôi nhận được thông báo rao tuyển sang Nhật Bản với giá 150 triệu đồng. Tôi có nên đăng ký hay không? Vì sao chi phí sang Nhật quá đắt như thế?...”. Chị Nguyễn Thị Trang (ngụ tỉnh Thái Bình) thắc mắc như vậy và đề nghị báo cho biết chi phí thật sự khi đi sang Nhật lao động.
Chị Trang cho biết đầu tháng 6.2013, chị được một trung tâm nhân đạo (?) thuộc Quân khu 3, đóng tại TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình giới thiệu “Chương trình đi tái thiết khu vực động đất, sóng thần ở Nhật Bản”. Đối tượng ưu tiên tuyển dụng là lao động nghèo diện chính sách. Theo chị Trang, người lao động (NLĐ) đóng trước 20 triệu đồng, số còn lại trừ vào lương làm việc hằng tháng.
Theo thông tin chị Trang cung cấp, qua kiểm tra, chúng tôi được biết Quân khu 3 không có trung tâm nhân đạo nào đóng ở tỉnh Thái Bình được phép xuất khẩu lao động (XKLĐ). Cục Quản lý Lao động ngoài nước cũng xác nhận không có chương trình đi tái thiết nào ở Nhật Bản dành cho lao động diện chính sách. Một cán bộ của cục nghi ngờ đó là tổ chức ngoài luồng, lợi dụng nhu cầu sang Nhật Bản làm việc của NLĐ để trục lợi. Còn khoản chi phí 150 triệu đồng là cao gấp đôi so với khung quy định.
Đem băn khoăn về phí sang Nhật Bản của chị Trang kể với một số cán bộ làm XKLĐ của doanh nghiệp (DN), chúng tôi bất ngờ khi nhận được câu trả lời: Mức phí trên là còn “tình thương mến thương”! Một cán bộ tuyển dụng của Công ty CP XKLĐ - Dịch vụ và Thương mại Biển Đông cho biết có dịp về thăm quê ở tỉnh Thừa Thiên - Huế, ông mới biết nhiều thanh niên địa phương sang Nhật với chi phí khá cao, khoảng 10.000 USD/người. “Họ đề nghị tôi sắp xếp đơn hàng tốt, chi phí cao bao nhiêu cũng ráng chạy” - ông nói.
Ở nhiều tỉnh - thành khác, mức phí sang Nhật cũng đắt đỏ như vậy. Thậm chí, ở tỉnh Phú Thọ, theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh này, có DN về các địa phương trong tỉnh tuyển lao động, thu tổng cộng 13.000 USD/người...
Thi nhau đội giá
Pháp luật hiện hành của Nhật Bản nghiêm cấm các tổ chức, DN thu phí môi giới của lao động nước ngoài vào Nhật Bản theo chương trình thực tập kỹ năng. Đối với phí quản lý, chủ sử dụng lao động Nhật Bản chi trả cho DN XKLĐ khoảng 50 USD/người/tháng, 1.800 USD/3 năm. Ngoài ra, chủ sử dụng hỗ trợ vé máy bay sang Nhật và tiền học tiếng Nhật trước khi xuất cảnh từ 200 - 300 USD/người... Nếu thực hiện đúng theo các khoản thu này thì gần như NLĐ sang Nhật theo chương trình trên không tốn nhiều chi phí. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy.
Thứ nhất, đối với phí môi giới, dù phía Nhật nghiêm cấm thu nhưng hiểu rõ không có phí này DN sẽ không có đơn hàng nên Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho phép các DN thu của NLĐ với mức 1.500 USD/người để trả cho các nghiệp đoàn, môi giới Nhật Bản. Thứ hai, dù được chủ sử dụng lao động Nhật Bản cấp phí quản lý 50 USD/người nhưng áp dụng theo luật hiện hành của Việt Nam, DN còn thu của NLĐ phí dịch vụ mỗi năm làm việc một tháng lương cơ bản (khoảng 800 - 850 USD/người) theo hợp đồng. Ngoài ra, 2 khoản tiền vé máy bay, tiền hỗ trợ đào tạo tiếng Nhật mặc dù được ghi trong hợp đồng cung ứng lao động của DN nhưng vì nhiều lý do đã không đến được tay NLĐ.
Đáng nói hơn là giá sang Nhật hiện nay có sự khác biệt rất lớn giữa các vùng miền. Cụ thể, chi phí sang Nhật mà các DN đóng tại TP HCM áp dụng cho lao động phía Nam từ 5.000 USD/người trở xuống (trong đó một số DN như Suleco, Tracimexco, Saigontourist... thu dưới 4.000 USD); trong khi hầu hết các DN ở phía Bắc áp dụng mức thu phổ biến 7.000 USD, thậm chí 10.000 - 12.000 USD...
Mai Nguyễn (Người lao động)