Theo công bố của Bộ LĐTBXH ngày 20.6 về kết quả nghiên cứu dự án “tình hình di chuyển lao động từ nông thôn ra thành thị và các khu công nghiệp trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO”, xu hướng di cư lao động từ nông thôn- thành thị và nông thôn-khu công nghiệp/chế xuất đang dần thay thế các chương trình di cư theo kế hoạch của nhà nước.
Ảnh minh họa: VNN Theo đánh giá của các chuyên gia, trước khi hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu (2007), Việt Nam có gần 80% lực lượng lao động làm việc tại nông thôn và cho đến nay con số này đã giảm còn 70,3%. Như vậy, việc đẩy mạnh mở rộng hợp tác kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài sau khi Việt Nam gia nhập WTO đã mở ra cơ hội thuận lợi về thị trường, kích thích nền kinh tế phát triển, đồng thời cũng thu hút một lực lượng lao động khá lớn từ khu vực nông thôn (lao động nông nghiệp) chuyển sang lao động trong lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ tại các thành phố/khu công nghiệp.
Theo thống kê, có 6,5 triệu người đã di cư trong thời gian từ 2004 đến 2009, trong đó 80% là vì mục đích kinh tế. Có đến gần 70% lao động di cư là thanh niên trẻ dưới 30 tuổi, với nhóm di cư đến các khu công nghiệp có độ tuổi trung bình khoảng 23 tuổi.
Loại hình di cư nông thôn tới các khu công nghiệp đặc biệt thu hút nhiều lao động nữ di cư hơn so với nam giới, chiếm 61,3% so với 31,7%. Kết quả nghiên cứu cho thấy 66,1% lao động di cư không có chuyên môn kỹ thuật, với chỉ có 8,9% công nhân kỹ thuật không có bằng, tỉ lệ tốt nghiệp đại học là 6,5%. Điều này mang lại những rủi ro cho người lao động di cư khi công việc của họ thường mang tính chất độc hại, nguy hiểm và thiếu ổn định.
Có 30,5% người lao động di cư làm các công việc có đặc điểm ô nhiễm tiếng ồn, bụi bẩn; 14,1% làm công việc độc hại, 10,4% làm công việc có tính chất nguy hiểm. Bên cạnh đó, nhóm di cư làm nghề tự do thường không có hợp đồng lao động, không tham gia bảo hiểm. Đây là nhóm yếu thế, do công việc thiếu ổn định, thu nhập thấp.
Vấn đề về an ninh trật tự liên quan đến lao động di cư cũng được đặt ra trong báo cáo. Có 51,3% người lao động di cư được hỏi cho rằng tình trạng mất an ninh trật tự thường đến từ nhóm người di cư, chỉ có 21% cho rằng do người tại địa phương. Bên cạnh đó, tình trạng mâu thuẫn giữa lao động di cư và lao động địa phương vẫn xảy ra, xuất hiện các băng nhóm bảo kê cho công nhân tại Bình Dương. Có 92,9% lao động di cư được hỏi cho rằng địa phương sở tại không có bất kỳ hỗ trợ gì cho họ.