Ở Việt Nam, trước đây BV Tâm thần TƯ cũng đã từng thử làm một nghiên cứu về bệnh tâm thần, với 10 nhóm bệnh tâm thần khác nhau, kết quả cho thấy có 14,9% dân số mắc một trong các loại bệnh tâm thần.
Còn tại Mỹ, người ta điều tra có hơn một nửa (trên 59%) dân số có vấn đề về sức khỏe tâm thần. Theo quy định của thế giới, thì có 10 nhóm bệnh tâm thần, với hơn 300 mã bệnh khác nhau.
14.9% quả là con số không nhỏ, nó có thể phản ánh tình trạng sức khỏe tâm thần của nước ta hiện nay đang không được tốt và đồng thời cũng là lời cảnh báo với nhiều người cần có sự quan tâm đến các vấn đề tâm lý của bản thân để tránh những nguy cơ rối loạn tâm lý, hay mắc bện thâm thần.
Nhưng với một số người đặc biệt là các tham quan, đại gia có máu mặt thì tỷ lệ 14,9% dân số mắc một trong các loại bệnh tâm thần là một con số kỳ diệu, mang lại niềm vui, sự may mắn cho không ít người.
Trên thực tế các vụ án gần đây ở Việt Nam, có khá nhiều quan chức rơi vào vòng lao lý cũng bỗng dưng điên khi ra trước tòa. Mới đây, chiều 11/3/2013, TAND TP. Hà Nội mở phiên xét xử bị cáo Trần Đức Mậu (57 tuổi, nguyên tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng thủy lợi 4, giám đốc Ban điều hành công trình thủy điện Sông Tranh 2) về tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, khi vòi đối tác 500 triệu đồng “bôi trơn”.
Tại phiên xử, ông Mậu thừa nhận hành vi “vòi vĩnh” của mình. TAND Hà Nội xác định đây là một hành vi nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận. HĐXX xét thấy trước và trong suốt quá trình phạm tội, ông Mậu bị chứng bệnh “rối loạn cảm xúc”, hạn chế về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi nên chỉ bị phạt 36 tháng tù.
Trần Đức Mậu được giảm án vì bị rối loạn hưng cảm. Ảnh: PL TP.HCM.
Hay như nghi án hiếp dâm nhiều trẻ em của nguyên thượng sĩ Vũ Văn Quỳnh (24 tuổi) ở đội 9, xã Hùng Thắng, huyện Tiên Lãng, TP. Hải Phòng). Sau khi bị bắt tạm giam, khởi tố, Quỳnh được đưa đi giám định tâm thần tạ Trung tâm Giám định Pháp y Tâm thần TP Hải Phòng, kết quả là Quỳnh mắc bệnh tâm thần, cụ thể là loại bệnh rối loạn trong ưa chuộng tình dục… Và với kết luận này, Quỳnh đã thoát tội chỉ phải đi điều trị tâm thần bắt buộc.
Bị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người đi xuất khẩu lao động với số chiếm đoạt hơn 13 tỷ đồng, tháng 5/2012, khi ra tòa, Lê Đăng Lưu (SN 1964) - nguyên Giám đốc Công ty cổ phần Hợp tác đầu tư quốc tế (Định Công, Hà Nội) bất ngờ xuất trình giấy chứng nhận tâm thần. Khiên phiên tòa phải hoãn lại, và điều tra bổ sung. Tuy nhiên, trong quá trình đợi điều tra, lợi dụng việc được tại ngoại chữa bệnh, Lê Đăng Lưu đã bỏ trốn, đang bị truy nã.
Điều 13, chương III, Bộ luật Hình sự quy định tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự. Theo đó, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự; đối với người này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.
Vũ Văn Quỳnh được kết luận là bị rối loạn trong ưa chuộng tình dục dẫn đến giảm khả năng nhận thức và điều khiển hành vi Với quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam, người ta có thể dễ dàng thoát tội khi có trong tay một bệnh án tâm thần. Và việc “mua” một bệnh án tâm thần cũng không quá khó, chỉ cần có tiền. Mới đây, tờ Tiền phong đã điều tra đường dây mua bán bệnh án tâm thần tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hải Dương, khi chỉ cần bỏ ra 3-8 triệu đồng là có trong tay bệnh án tâm thần.
Dường như cũng chính vì vậy mà bệnh tâm thần thời gian gần đây đã trở thành một loại bệnh được ưa chuộng, thậm chí còn có những sự thay đổi nhất định về "bản chất" khi được sang chảnh hóa, quý tộc hóa. Các cụ ta ngày xưa thường hay quan niệm, nghèo quá hóa điên, khổ quá hóa điên nhưng hiện nay các vị tham quan, lãnh đạo... cũng có xu hướng "hóa điên" một cách lạ lùng.
Tuy nhiên, theo thời gian người ta cũng trở nên quen dần. Thậm chí còn dễ dàng tìm ra các lý lẽ thuyết phục cho hiện tượng ấy như có lẽ nhiều tham quan suốt ngày phải đau đầu nghĩ làm thế nào để biển thủ được nhiều công quỹ nhất, làm thế nào để che giấu những số tiền phong bì mình đã nhận... thế rồi lại còn đau đầu vì phải nghĩ cách chi tiêu ra sao, tiêu hết rồi sẽ vòi thêm phong bì khác thế nào... Chừng ấy chuyện thôi, kết hợp với các vấn đề gia đình, vợ con, bồ bịch... có lẽ cũng đủ để người ta phát điên.
Thế cho nên bây giờ các vị quan tham giàu có nào mà bỗng nhiên ra tòa mà trong hồ sơ không kèm một bệnh án tâm thần thì ngay lập tức bị dư luận đánh giá là không hợp mốt và không theo kịp thời đại.
Thậm chí, trên các diễn đàn, mạng xã hội, người ta còn truyền tai nhau lời mách nước của các vị quan tham, cứ thoải mái ăn thật nhiều công quỹ, nhận thoải mái phong bì, chỉ cần trong quá trình công tác mua sẵn một bệnh án tâm thần, nhét vào trong két sắt xem như bùa hộ mạng thì có thể yên tâm, không còn gì lo lắng. Cái hồ sơ bí mật ấy chỉ được dùng khi không may phải ra tòa còn không sẽ là sống để bụng, chết chôn cùng, chứ đừng theo một số vị quan chức trước đây, đến lúc bị bắt rồi mới tức tốc mua bệnh án, điều này là quá muộn.
Hằng Hà (Phunutoday)