Tới thời điểm này có thể khẳng định rằng, làm truyền hình trả tiền (THTT) không hề dễ ăn như người ta vẫn tưởng để rồi nhà nhà làm THTT, mà thậm chí đang xảy ra cạnh tranh khốc liệt khiến nhiều nhà đài thua lỗ.
Từ năm 2010 tới nay, việc phát sóng giải Ngoại hạng Anh (EPL) của K+ luôn trở thành đề tài gây ra tranh cãi giữa các nhà đài. Ảnh: TTVHNhà đài mới và nhà đài cũ, đều lỗ...
Con số lỗ của K+ (thuộc liên doanh VSTV giữa VTV và Canal Oversea) cho đến lúc này được cho là lên đến gần 70 triệu USD, tương ứng với khoản lỗ mỗi ngày hơn 1 tỉ đồng (K+ khai trương cung cấp dịch vụ từ tháng 3.2010). Nhưng đâu chỉ có K+, AVG cũng đang lỗ lã và hiện nay chẳng thấy được có hoạt động gì đáng kể trên thị trường. Số phận của AVG thậm chí còn mờ mịt hơn cả K+, vì K+ dù sao cũng đạt tăng trưởng thuê bao (TB) nhất định (đang có trên 400.000 TB), trong khi AVG được cho rằng chỉ đạt vài chục ngàn TB.
Trên thực tế, VSTV và AVG là hai doanh nghiệp mới nhất tham gia thị trường THTT, sự lỗ lã nằm trong lộ trình đang đầu tư. Các khoản lỗ của K+, AVG chủ yếu rơi vào tài sản hữu hình (cơ sở hạ tầng kĩ thuật, nội dung, đội ngũ con người) và vô hình (giá trị thương hiệu) mà doanh nghiệp đang sở hữu. Trong khi đó, có những doanh nghiệp đã tham gia thị trường lâu rồi vẫn rơi vào khó khăn. Đơn cử, Cty Điện tử và Truyền hình cáp VN (CEC)-một đơn vị thành viên của VTC, cuối năm 2012 đã cho biết phải bán lại đến 51% cổ phần cho VCTV để lấy tiền trang trải nợ nần. Một đơn vị khác là Truyền hình cáp TPHCM (HTVC), thời đỉnh cao với hơn 700.000 thuê bao nhưng vài năm gần đây lượng TB đã tuột dốc mạnh. Hiện trên thị trường THTT chỉ có "hai anh em nhà VTV" đang ăn nên làm ra là SCTV ở khu vực phía Nam và VCTV ở khu vực phía Bắc.
Thị trường rộng, nhưng thương trường hẹp
Có một điều mâu thuẫn: Tiềm năng thị trường THTT VN còn khá lớn (khoảng 5 triệu thuê bao/20 triệu gia đình) nhưng vì sao việc phát triển TB vẫn rất khó khăn và nhiều doanh nghiệp đang thua lỗ?
Nếu ngưỡng bão hòa của thị trường THTT là có 60% số hộ sử dụng dịch vụ thì "miếng bánh" trên thị trường nước ta vẫn còn đến 7 triệu TB. Con số này không nhỏ, nhưng nó cũng trở nên chật chội khi nước ta có đến vài chục Cty cung cấp dịch vụ THTT mà trong đó những đơn vị làm THTT thực sự có chất lượng lại không nhiều. Sự thâu tóm các Cty cung cấp dịch vụ THTT tại các tỉnh của VTV Cab (trước là VCTV) và SCTV diễn ra trong thời gian qua có sự chủ động sáp nhập theo định hướng của nhà nước để nâng cao chất lượng THTT.
Tuy nhiên, dù nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ song mảng truyền hình cáp đang phổ biến nhất hiện nay vẫn chưa vươn tới được khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa với dân số chiếm đến 70%. Đây là nguyên nhân khiến thị trường bị hẹp lại. Và trên khoảng hẹp ấy, suất đầu tư/1 thuê bao tốn kém hơn bình thường nhiều lần (khoảng 5 triệu đồng/1 TB) khiến các nhà đài mới chỉ cung cấp được dịch vụ cơ bản không có lãi hoặc lỗ lã. Cạnh tranh khốc liệt ở khu vực thành thị là một trong những yếu tố khiến các nhà đài "cùng kéo nhau xuống bùn".
Từ năm 2010 đến nay, bản quyền giải Ngoại hạnh Anh (EPL) luôn trở thành nguồn cơn tranh cãi giữa K+ và một số nhà đài đối thủ. Lần này, bốn, năm nhà đài xúm nhau lại gây sức ép buộc VTV không cho K+ nhận phát sóng bản quyền EPL do Canal Plus mua từ IMG chỉ vì lý do chống "độc quyền". Khái niệm "độc quyền" đang bị nhìn nhận một cách áp đặt. Bản chất vấn đề ở đây là gói dịch vụ độc quyền đã được BTC giải EPL và IMG chủ định thiết kế, còn Canal Plus/K+ hay bất cứ doanh nghiệp nào khác trúng thầu cũng chỉ là mua lại quyền phát sóng.
Trên thực tế trước đây, VTC từng mua và phát sóng các gói giải EPL như K+. Có lẽ K+ cũng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải phát sóng các gói độc quyền giải EPL để làm đòn bẫy thu hút thuê bao mới dù mức giá phải trả cao hơn trước rất nhiều.