Theo dõi những thông tin từ cuộc hội nghị trực tuyến toàn quốc bàn các giải pháp ngăn chặn tai nạn giao thông vừa được tổ chức ngày 6/7 vừa qua, có thể thấy các bộ ban ngành đã tự nhìn ra được nhiều căn bệnh mãn tính. Vấn đề là biết bệnh, có thuốc, nhưng có tự chữa được không?
Trong tất cả các bài báo tường thuật cuộc hội nghị trực tuyến, tôi ấn tượng nhất với phát biểu của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi ông 2 lần yêu cầu các lãnh đạo ngành công an phải mặc thường phục để tìm hiểu xem trên thực tế chuyện gì đang xảy ra khi tình trạng tai nạn giao thông (TNGT) nhiều năm liền chỉ tăng chứ không giảm!
Phó Thủ tướng đã nói với Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên, Cục trưởng Cục CSGT Đường bộ - đường sắt, Bộ Công An: “Đồng chí phải mặc thường phục đi thanh kiểm tra xem các đơn vị cấp dưới làm việc ra sao, nếu đồng chí không có thường phục thì tôi cho mượn”.
Và thêm một chỉ thị nữa của ông Phúc với ông Nguyễn Đức Chung- người đứng đầu ngành công an TP Hà Nội: “Tôi nói anh Chung, anh vốn từ Cảnh sát hình sự lên, anh hãy đóng giả dân thường để đi taxi, đi xe buýt, phát hiện bao nhiêu xe dù bến cóc ở Hà Nội. Không ai chịu đóng giả người dân để đi thực tế xem người dân ra sao!”.
Dĩ nhiên Phó Thủ tướng thừa biết, tai nạn giao thông bất thình lình người dân sao tránh nổi mà nếu các ngài phụ mẫu chi dân khoác áo dân lành đi xe khách, xe bus hay xe tải chở hàng lậu chẳng hạn, nhỡ ra....uh, nói dại mồm dại miệng là chỉ nhỡ ra thôi nhé, gặp kiếp nạn oan uổng như dân thường thì sao nào? Ai lo công to việc nhớn của Bộ, của Ngành cho đây? Đấy là chưa nói đến chuyện gặp tai nạn mà gọi 115 đến cứu thì...chết chắc rồi, điều này thì hẳn quý vị còn nhớ rõ bởi lẽ nó xảy ra ngay tại Hà Nội đó thôi, ngoại thành thì không cứu, chưa chết cũng không cứu nhé!
Đúng là một việc cực kỳ đơn giản để phát hiện những tiêu cực, bức xúc trong thực tế đời sống mà ai cũng có thể làm được. Chỉ cần “hóa trang” thành dân thường, ông Cục trưởng Cục CSGT hay ông Giám đốc Công an TP Hà Nội sẽ biết được ngay, người dân đang được hưởng thụ những dịch vụ vận tải như thế nào, các thuộc cấp của mình thực thi nhiệm vụ ra sao. Còn một khi vẫn đóng bộ quân phục và mang quân hàm cao của lãnh đạo ngành, đảm bảo đi đến đâu, họ cũng chỉ nhìn thấy những cảnh tượng được bài trí, sắp đặt đâu ra đấy.
Căn bệnh mà Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc- Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia đã chỉ ra chính là bệnh quan liêu, xa rời thực tế của nhiều vị lãnh đạo hiện nay. Chính vì lúc nào cũng chỉ nắm tình hình qua báo cáo và các hội nghị nên hoàn toàn có thể hiểu vì sao càng ngày càng có nhiều chính sách, văn bản, chỉ thị xa rời cuộc sống.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh đã cho biết một con số, đó là 21 cán bộ chiến sỹ CSGT của Tây Ninh đã bị xử lý kỷ luật và điều chuyển công tác khác sau khi công an tỉnh này lập một chuyên án để điều tra và phát hiện: “nhiều chiến sỹ CSGT để cho các nhà xe biết số điện thoại rồi có những hành động như mời đi uống rượu, mua card điện thoại gửi vào số máy của các chiến sỹ CSGT”.
Rõ ràng nếu ngành công an không vào cuộc làm rõ những sai phạm trong chính nội bộ cán bộ chiến sĩ của mình để phát hiện ra những phi vụ mua chuộc như vậy, làm sao nhân dân nào có thể biết được? Nhân dân chỉ biết trao tính mạng mình vào những chiếc xe vận tải hành khách hàng ngày xuôi ngược trên đường, tin tưởng rằng nó đã được ngành công an, thanh tra giao thông kiểm soát tốt nên hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng xe cũng như chất lượng tài xế. Thế nhưng người dân đâu có ngờ, rất nhiều nhà xe đã “mua” được những người thi hành công vụ, và người dân đã phải trả giá bằng chính tính mạng của mình.
Vụ tai nạn giao thông tại Khánh Hòa làm 7 người tử nạn ngày 7/6. Ảnh: Dân Việt Một con số gây sốc khác, đó chính là tiết lộ của ông Đàm Xuân Lũy- Giám đốc Sở Giao thông vận tải Hải Phòng, ông cho biết 90% doanh nghiệp chưa được cấp giấy phép hoạt động vận tải nhưng vẫn ngang nhiên hoạt động; 97% các vụ TNGT của Hải Phòng xảy ra trên các tuyến đường bộ. Với 821 xe khách hoạt động trên 148 tuyến đi các tỉnh và 25 doanh nghiệp taxi với 2.600 xe, hằng ngày có khoảng 1.000 chuyến xe xuất phát từ 5 bến nhưng Hải Phòng hiện chỉ có 10% số doanh nghiệp vận tải có cấp giấy phép hoạt động!
Thật quá hãi hùng. Một thành phố lớn trực thuộc Trung ương như Hải Phòng mà lãnh đạo ngành giao thông ở đây cho biết, chỉ có thể kiểm soát được 10% số doanh nghiệp vận tải, còn 90% còn lại là trôi nổi, mạnh ai nấy làm. Thế mới bảo tại sao ngày nay người dân ra đường “chín phần chết một phần sống”. Mà cái phần sống còn lại ấy, giả dụ lại cũng được nhà xe và cảnh sát, thanh tra móc ngoặc với nhau nữa thì xem như là chết toàn phần.
Theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, 6 tháng đầu năm 2013, trên cả nước, 4.913 người đã chết, 3.465 người bị thương vì TNGT. Những con số quá đau lòng, những cái chết thương tâm từ TNGT đang là một câu hỏi được viết nên bằng sinh mạng gần 5.000 người chỉ trong nửa đầu năm 2013 để gửi tới các cơ quan chức năng: Tại sao có quyền hạn trong tay, được giao nhiệm vụ và các công cụ hỗ trợ bằng luật pháp để thi hành nhiệm vụ mà lại để xảy ra tình trạng này?
Tôi thật quá kinh hãi khi nghĩ rằng, những sinh mạng vô tội bị cướp đi trong các TNGT xảy ra hàng ngày đang được đánh đổi bằng những cuộc nhậu, những món tiền đen, những chiếc card điện thoại mà nhà xe đã “đi đêm” với lực lượng chức năng. Những đồng tiền tanh máu người đó, kẻ nào dám tiêu xài mà không sợ nghiệp chướng?
Trong cuộc phỏng vấn của chuyên mục “Dân hỏi Bộ trưởng trả lời” ngày 30/6 trên kênh VTV1, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã mau mắn nhận “một phần trách nhiệm” của ngành giao thông vận tải về các vụ TNGT và gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình của các nạn nhân thiệt mạng vì TNGT.
Tôi cho rằng, một ông Bộ trưởng nhận một phần trách nhiệm hay toàn bộ trách nhiệm đi nữa cũng không thể là phép màu giúp cho TNGT giảm đi. Nhiều vị lãnh đạo mặc thường phục để “hóa trang” thành dân thường cũng không thể là phép màu để số người chết không tăng thêm nữa. Điều quan trọng nhất là từ trong cái tâm của mình, những vị lãnh đạo, những người thi hành công vụ đã thực sự nhận ra sự vô cảm, vô trách nhiệm của họ với sinh mạng người dân hay chưa?
Bệnh từ trong nội bộ các cơ quan quản lý thì đã rõ, thuốc thì cũng đã có, đó là xử lý nghiêm, thanh lọc nội bộ, gắn trách nhiệm cụ thể, đưa ra khỏi ngành những cá nhân vi phạm, nhưng vấn đề là có ai dám uống liều thuốc này?
Có ai dám đứng ra mạnh mẽ tuyên bố sẽ từ chức nếu chưa thể làm giảm được số người chết vì TNGT? Người dân đang chờ tuyên bố đó.
Mi An (Phunutoday)