Câu chuyện sản phụ Nguyễn Thị Mai Na ở Quảng Trị phải thuê xe chạy 500km ra Hà Nội để tiêm vắcxin viêm gan B cho con đã làm nóng cuộc giao lưu “Tiêm chủng mở rộng: Những vấn đề cần giải đáp” sáng 2.8 tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Tiêm chủng an toàn và chất lượng phụ thuộc vào quy trình tiêm chủng, mà ở đây là vai trò của cán bộ y tế ở nơi tiêm. (Ảnh: Dương Ngọc)Cuộc giao lưu có sự tham gia của 4 chuyên gia hàng đầu về vắcxin, kiểm định vắcxin của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam.
Khổ vì tha thiết được tiêmNgày 30.7, chị Na (26 tuổi) sinh con tại BV Đa khoa Bắc Quảng Bình. Bản thân mắc bệnh viêm gan B nên chị đã có ý thức tiêm phòng cho con sớm nhất có thể. Tuy nhiên, BV Đa khoa Bắc Quảng Bình đã từ chối tiêm vắcxin cho con chị vì sợ tai biến.
Chị Na phải nhờ người nhà chạy đôn, chạy đáo tìm khắp nơi trong tỉnh tiêm cho con nhưng đều bất thành, nên đã phải thuê xe chạy từ Quảng Bình ra Hà Nội để tiêm bằng được cho con.
Giải thích lý do từ chối tiêm, các bác sĩ ở đây cho biết: Bộ Y tế đã có công văn yêu cầu tạm ngừng tiêm 2 lô vắcxin do liên quan đến 3 ca tử vong sơ sinh sáng 21.7. Sau Quảng Trị, lãnh đạo ngành y tế Quảng Bình cũng “tuyên bố” vẫn chưa thể biết đến lúc nào thì tiêm vắcxin viêm gan B trở lại cho trẻ vì vẫn chưa có nguồn bổ sung.
Về vấn đề này, GS-TS Trịnh Quân Huấn - chuyên gia cao cấp của Bộ Y tế - cho biết: “Trong các kho vắcxin ở TƯ, ở các viện vệ sinh dịch tễ khu vực miền Trung, Tây Nguyên, Nam Bộ... luôn dự trữ đủ các loại vắcxin ít nhất là 30 ngày. Không chỉ nhà sản xuất, WHO, Bộ Y tế vẫn khuyến cáo tiêm viêm gan B 24h sau sinh.
“Vì thế, đề nghị các bệnh viện phải thực hiện đúng quy trình tiêm chủng đã được Bộ Y tế quy định. Chúng tôi sẽ kiểm tra lại, nếu trong kho vẫn còn mà không tiêm thì đó là lỗi của ngành y tế” - ông Huấn khẳng định.
Cán bộ y tế phải ký cam kết chứ không phải người dânViệc một bênh viện mới đây yêu cầu cha mẹ đưa con đi tiêm phải ký giấy tự chịu trách nhiệm nếu có sự cố, theo GS-TS Nguyễn Trần Hiển - Chủ nhiệm Chương trình tiêm chủng mở rộng - là hoàn toàn sai, vì Bộ Y tế chưa bao giờ quy định cha mẹ phải ký như vậy.
Trong thông tư 23 (năm 2008), Bộ Y tế nói rõ tiêm chủng an toàn và chất lượng phụ thuộc vào quy trình tiêm chủng- mà ở đây là vai trò của cán bộ y tế ở điểm tiêm chủng từ tổ chức buổi tiêm, nhận, bảo quản, vận chuyển vắcxin, thao tác sau khi tiêm, lưu trữ hồ sơ, theo dõi phản ứng sau tiêm… Trong phiếu tiêm chủng chỉ có 4 cột: Loại vắcxin, ngày tiêm, lần tiêm, chữ ký và tên của cán bộ tiêm chủng chứ không có chữ ký của bà mẹ.
Tuy nhiên, trong phiếu tiêm chủng cũng nói rõ bà mẹ cần tăng cường hợp tác với cán bộ y tế như khi cho trẻ đi tiêm, mang phiếu tiêm chủng, đọc kỹ ápphích về quy trình tiêm chủng và đối chiếu thực hành tiêm chủng có phù hợp với quy định không, nếu không phù hợp thì có quyền không cho con tiêm và nhắc cán bộ y tế thực hiện đúng quy trình...
GS-TS Trịnh Quân Huấn nói rõ thêm: “Việc ký cam kết về đảm bảo an toàn tiêm là việc điểm tiêm chủng, cán bộ y tế phải làm, chứ không phải người dân. Những điểm tiêm chủng bắt người dân ký cam kết thì sẽ phải dừng vì thực hiện không đúng thông tư 23.
Các chuyên gia tham gia giao lưu đều thừa nhận: “Sau mỗi lần tử vong liên quan đến tiêm chủng, tâm lý hoang mang của người dân và cán bộ tiêm chủng là điều dễ hiểu”. Tuy nhiên, GS Trịnh Quân Huấn khuyến cáo và đề nghị: “Tỉ lệ tai biến do tiêm tuy có nhưng vì trách nhiệm của người lớn, vì tương lai của con em, gia đình hãy đưa con em đi tiêm phòng đầy đủ, bởi Việt Nam nằm ở khu vực nhiệt đới diễn biến dịch phức tạp. Việc tiêm chủng hằng năm đã giúp giảm rất nhanh các dịch bệnh phòng được do vắcxin”.
Kết thúc hội thảo, các chuyên gia cũng khẳng định: Tất cả những khâu liên quan đến tiêm chủng ở VN- từ sản xuất, bảo quản, vận chuyển, quy trình tiêm, thậm chí cả Hội đồng khoa học đánh giá vắcxin - cũng sẽ được bổ sung, sửa đổi cho tốt hơn.