Ngày 12/7 vừa qua, cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam năm 2013, Ngân hàng Thế giới dự đoán tỷ lệ lạm phát 8,2% và tăng trưởng cả năm khoảng 5,3%.
Như vậy, nếu dự đoán trên trở thành hiện thực thì đây là năm thứ hai liên tiếp, lạm phát ở Việt Nam được dự báo ở mức 1 con số. Lẽ ra, với con số này, người ta phải mừng mới đúng, nhưng thực tế nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng chớ vội lạc quan. Vì sao?
Khi tăng trưởng thấp hơn lạm phát
Lạm phát không phải là khái niệm mới. Từ lâu, lạm phát đã được coi là một trong những kẻ thù số một của nền kinh tế. Ở Việt Nam cũng vậy.
Theo số liệu được Học viện Chính sách và Phát triển công bố, từ thời kỳ bắt đầu đổi mới 1986-1992 mức lạm phát trung bình của Việt Nam tuy giảm nhưng vẫn là ba con số với 225%/năm; các năm 2007-2008 lạm phát trung bình 16,3%/năm
Một điểm đáng lưu ý là ở Việt Nam lạm phát luôn luôn cao hơn tăng trưởng. Đơn cử các số liệu: Năm 2009: Lạm phát 6,88%; Tăng trưởng 5,32%; Tương ứng: Năm 2010 là 11,75% và 6,78%; năm 2011 là 18,58% và 5,89%. Năm 2012 là 7,5% và 5,03%.
Trong giai đoạn 20 năm từ 1991 tới 2.010 lạm phát bình quân ở Việt Nam khoảng 11% trong khi tăng trưởng trung bình là 7,4%.
Số liệu nghiên cứu cho thấy, dường như toàn bộ nỗ lực tăng trưởng của nền kinh tế trong hai thập niên vừa qua đã bị mất đi bởi lạm phát. Mức lạm phát mà cao hơn mức tăng trưởng như vậy sẽ ảnh hưởng xấu tới đời sống của người dân nói chung; đặc biệt đến sản xuất của người nông dân.
6 tháng đầu năm 2013, giá các mặt hàng thiết yếu như gạo, thịt, giá rau quả không thể tăng lên được do sức mua của người dân giảm vì người dân không có tiền mua và điều ấy rất bất lợi cho người nông dân.
Nông dân vẫn khổ
Chuyên gia kinh tế Bà Phạm Chi Lan nhận định:
“Cái vui lạm phát thấp thì nó lại bị trả giá bằng nỗi buồn của người nông dân là không tiêu thụ được sản phẩm. Và do sản phẩm lương thực thực phẩm có mức giá rất thấp mà vẫn khó tiêu thụ cho nên nó làm cho lạm phát xuống thấp. Như vậy có thể nói nỗi vui một chút về cải thiện kinh tế vĩ mô thì nó trả giá bằng nỗi buồn của một lực lượng đông đảo nông dân như vậy, bằng sự hy sinh của nông dân như vậy.”
Nhận định của bà Phạm Chi Lan được khẳng định khi chính Bộ trưởng NN&PT Nông thôn Cao Đức Phát phát biểu tại Quốc hội hôm 12/6 thừa nhận tình trạng thiếu thị trường tiêu thụ, khiến giá nông sản như lúa gạo, trái cây và cá tra bị giảm sâu, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu nông dân.
Theo báo cáo của Bộ Công thương công bố hồi đầu tháng 7 vừa qua, tình hình kinh tế tiếp tục khó khăn làm cho tiêu dùng chững lại, hàng hóa khó tiêu thụ, giá giảm, tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ 6 tháng đầu năm 2013 giảm 7,8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2012.
Trong tình hình suy giảm kinh tế kéo dài, mới đây Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia đề nghị chính phủ nới lỏng đầu tư công để thúc đẩy tăng trưởng. Tuy vậy, cũng có ý kiến cho rằng chưa thể kích cầu trong lúc này vì sẽ khiến lạm phát quay trở lại. Đặc biệt khi tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng rất cao, nhiều doanh nghiệp nhà nước nợ nần cao và nằm trong tình trạng phá sản.
Như vậy, vấn đề của Việt Nam là tăng trưởng thấp hơn lạm phát. Nếu như có thể đảo chiều làm tăng trưởng cao hơn lạm phát, khi ấy “tam nông” mới có nhiều cơ hội phát triển; kinh tế, xã hội Việt nam mới thực sự có cơ hội phát triển và phát triển bền vững ./.
Lâm Phương (Tầm nhìn)