THI HÀNH ÁN TỬ HÌNH Ở TRUNG QUỐC:
TIÊM THUỐC THAY CHO SÚNG ĐẠN Trung Quốc là quốc gia thường xuyên bị thế giới để ý. Dư luận hay chỉ trích nước này lạm dụng án tử hình. Nhưng gần đây Tòa án Tối cao Trung Quốc đã gọi các thẩm phán đến để nhắc nhở hạn chế tuyên phạt án tử hình. Hoàng để Trung Quốc Tang Taizong, triều đại nhà Đường, đã bãi bỏ án tử hình trong Bộ luật và trong thực tế vào năm 747 sau công nguyên. Nhưng án tử hình được lập lại 200 năm sau đồng thời với việc đưa vào hình thức thi hành án gọi là tùng xẻo. Hình thức xử phạt này mãi đến năm 1905 mới bị bãi bỏ. Hiện nay Trung Quốc vẫn là nước dẫn đầu trong việc tuyên án và thi hành án tử hình. Con số các vụ xử tử dao động trong khoảng từ 1,5 ngàn đến 7 ngàn mỗi năm, tính ra là gấp 6 lần số vụ tử hình tại Iran, 17 lần so với Ả rập Xê út và 35 lần so với Bắc Triểu Tiên. Tại Trung Quốc mỗi năm xảy ra 17 ngàn vụ giết người. Người ta cũng thống kê được 162 ngàn vụ cướp, 315 ngàn vụ đánh đập, 22 ngàn vụ hiếp dâm, 218 ngàn vụ lừa đảo. Có 68 tội danh khác nhau bị xử tử bằng bắn vào sau gáy, trong đó có cả phạm tội về kinh tế. Đao phủ đeo găng tay trắng, mặc đồng phục, còn kẻ tử tù – quần áo vải thô màu xanh tím than và đeo dải băng bịt mắt. Người Trung Quốc nghĩ ra rất nhiều kiểu tra tấn đặc biệt. Tờ nhật báo Trung Quốc xuất bản bằng tiếng Anh „Global Times” ngày 6 tháng 11 năm 2009 đã đưa tin ngay trên trang nhất: „Tất cả các tên tội phạm bị tuyên án tử hình và đang chờ thi hành án tại Bắc Kinh kể từ đầu năm mới sẽ được chết bằng tiêm thuốc chứ không phải bằng xử bắn vào gáy nữa. Phòng tử hình loại này đã chuẩn bị xong. Cho đến nay xử tử hình bằng hình thức tiêm thuốc chỉ dành cho những tội phạm từng là quan chức cấp cao. Phương thức này được hợp pháp hóa ở Trung Quốc từ năm 1997”. Tờ báo này dẫn nguồn Ủy ban Ân xá quốc tế cho biết từ năm 2008 ở Trung Quốc đã xử tử hình 8 ngàn người. Thuốc gây tử vong được áp dụng tại một số thành phố lớn quan trọng ngoài Bắc Kinh như Charbin, Thượng Hải. Phòng xử tử được đặt tại một ngôi nhà hai tầng. Tại đó có một phòng xử án, các phòng quan sát và một phòng phục vụ việc tẩy trùng. Tia hồng ngoại và các tấm gương kiểu Vơnidơ được trang bị để đề phòng kẻ tử tù trốn chạy. Tiêm thuốc gây tử vong được coi là là hình thức thi hành án dễ áp dụng, an toàn, nhanh và vệ sinh môi trường.
Xử tử hình mang tính nhân đạo
Kẻ tử tù được tiêm loại thuốc gọi là barbituran, gồm hợp chất làm nhũn cơ và hợp chất có chứa cờ-lo-rít cali. Barbituran trước hết làm cho kẻ tử tù bất tỉnh, các chất làm nhũn cơ gây tê liệt tim và phổi, còn cờ-lo-rít cali gây nhồi máu. Một liều thuốc như thế trị giá 300 tệ (khoảng 41 đô la), nhưng các nhà tù được cấp miễn phí. Cũng như nhiều quyết định quan trọng khác, việc thay hình thức xử tử hình bằng tiêm thuốc đã được nghiên cứu trước đó rất kỹ tại thủ phủ tỉnh như Hà Nam, Côn Minh. Trên cơ sở kết quả thử nghiệm, người ta thừa nhận hình thức thi hành án mới này nhân đạo hơn nhiều. Người Trung Quốc cho rằng dùng súng đạn là hình thức dã man và mang tính trả thù. Tiêm thuốc tiện lợi hơn vì nó không đòi hỏi sự trợ giúp của lực lượng lớn cảnh sát và không phải thuê sân vận động để xử tử hình hàng loạt. Nhưng trước khi ở Trung Quốc áp dụng rộng rãi hình thức xử tử bằng tiêm thuốc, có một vấn đề đã được cân nhắc khá lâu và khá kỹ. Đó là sự phát triển nhanh của cái gọi là „du lịch y tế”. Những người nước ngoài quan tâm đến phẫu thuật ghép các bộ phận cơ thể càng ngày càng nhiều, mà để làm việc này thì cần có các bộ phận của người cho, trong đó có những người bị tuyên án tử hình, nhất là những người còn trẻ. Người ta không nói công khai chuyện đó, nhưng trên mạng có thể đọc được khá nhiều bài nói về đề tài này. Nhưng con số chính thức về các vụ chết người do tai nạn giao thông thì đã được công bố chính xác. Năm 2007 (con số cuối cùng được đưa ra) ở Trung Quốc có 81 ngàn người chết vì tai nạn giao thông. Theo lời khẳng định của các chuyên gia phẫu thuật ghép, con số các bộ phận để ghép từ nguồn này càng ngày càng giảm vì người Trung Quốc càng ngày càng sử dụng các loại xe ô tô chất lượng cao hơn. Liệu có phải do sức ép của cộng đồng quốc tế mà Tòa án Tối cao Trung Quốc có ý định hạn chế áp dụng hình phạt tử hình, chỉ trừ các trường hợp tội phạm nghiêm trọng nhất? Theo những chỉ thị được gửi đến cho tòa án cấp, cần có sự giảm nhẹ đối với tất cả các trường hợp trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Nhưng quan điểm chính thức vẫn mang tính là giáo điều và dã man: xử tử hình vẫn là hình thức rẻ tiền và hiệu quả nhất để loại bỏ những tên tội phạm tồi tệ nhất. Quan trọng là Trung Quốc có ý định cải cách hệ thống luật pháp, giống như cải cách kinh tế. Vì vậy họ thay súng lục bằng kim tiêm.
Mỗi công dân – một tội phạm Từ năm 2007, ở Trung Quốc mỗi bản án tử hình phải được Tòa án tối cao thông qua. Vì thế số lượng án tử hình giảm, mặc dù số vụ phạm tội nghiêm trọng vẫn giữ ở mức trước đó. Mafia Trung Quốc, hội Tam Hoàng, sau cách mạng 1949, đã chạy sang Hồng Công, giờ quay trở lại hoạt động và phát triển ở Trung Hoa lục địa và trở thành một thế lực. Nhưng các loại tội phạm thông thường cũng không phải ít. Hiện nay số lượng người đang phải thi hành án tù là 1 triệu rưỡi đàn ông và 70 ngàn phụ nữ, tức là cứ 1000 dân thì có một người là tội phạm. Anh sinh viên luật Fu Chengli đã vác dao xông vào giảng đường đâm chết giảng viên để trả thù vì nghi ngờ ông này ngoại tình với bạn gái của mình. Anh bị tuyên phạt mức án tử hình nhưng có hai năm để kháng cáo. Nhìn chung mức độ nghiêm khắc của hình phạt không răn đe được những kẻ phạm tội. Cho nên xu hướng toàn cầu hóa đang lan rộng có ảnh hưởng lớn đến dư luận xã hội trong vấn đề bãi bỏ mức án tử hình.
NGUYỄN CHÍ THUẬT (dịch từ bài „Kara śmierci w Chinach, Zastrzyk, nie strzał” của Krzysztof Mroziewicz, POLITYKA, ngày 12 tháng 3 năm 2010)