Các VĐV cử tạ trong bữa cơm. Anh chụp trước SEA Games 25 tháng 11- 2009. Đây là bữa ăn theo chế độ chuẩn bị trước đại hội với mức 200.000 đồng/người/ngày - Ảnh KHƯƠNG XUÂN
|
Tôi cũng như nhiều VĐV khác, nhắc đến cha mẹ là lập tức nhớ:
“Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”
Bắt đầu tập luyện, chúng tôi đã “quán triệt” về điều này. Sợ nhất là bị coi là kẻ ăn cháo đá bát, hay phản thầy. Bởi vậy, khi nghe người ta nhắc nhở, tôi thấy thật bối rối.
“Con không chê cha mẹ nghèo” là lẽ sống ở đời. Vì nghèo, không những cha mẹ vất vả lao đao. Nghèo đã là nỗi khổ tâm của cha mẹ. Làm con, thấy cha mẹ than nghèo, đương nhiên phải thương cha mẹ. Ừ thôi, ráng phấn đấu, tự mình vươn lên, “liệu cơm gắp mắm”.
Có một câu rất quen thuộc khi nói về cái sự nghèo: nhà nghèo lại đông anh em. "Nhà" tôi cũng nằm trong diện đó. Bởi nghèo nên anh em chúng tôi phải chịu đủ thứ thiệt thòi, ngay từ nhu cầu thiết yếu nhất: chuyện ăn và mặc.
Thông minh, khéo léo, VĐV ta có thừa. Nhưng do “cơm” thiếu, cho nên, thường khi gặp phải những môn cần sức mạnh và thể hình tốt thì ta luôn phải chịu thiệt thòi. Tôi thường nghe các võ sĩ Karate, Teakwondo miêu tả về những cú đá của các võ sĩ châu Âu, Trung Á là “như búa bổ”, đỡ được thì cũng muốn gãy tay!
Năm 1997, tôi tập huấn một tháng tại Đại học Thể thao Seoul. Điều tôi nhớ là chất lượng bữa ăn của các sinh viên - VĐV ở đây đã hơn hẳn đội tuyển quốc gia mình bây giờ.
| Theo tiến sĩ Đặng Hà Việt, nguyên giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Khoa Học Và Y Học Thể thao, dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng quá trình hình thành thể chất, phát triển thể lực. Điều ông trăn trở nhất là sự xem nhẹ dinh dưỡng đối với thế hệ VĐV trẻ, tương lai thể thao của đất nước. Bởi ngoài năng lượng rất lớn tiêu hao cho tập luyện, các em còn cần khối lượng vật chất đủ để xây dựng cơ thể. |
VĐV của ta vốn không được chăm sóc bằng chế độ chuyện biệt từ nhỏ, đương nhiên không thể giúp tạo nên sự khác biệt về thể chất so với những người bình thường. ASIAD 16 vừa qua, đội tuyển VN chỉ được hưởng chế độ ăn “đặc biệt” trước 2 tháng. Trên thực tế, điều đó chỉ có ý nghĩa “động viên” cho các tuyển thủ, vì quá trình tích lũy thể lực đã trôi qua.
Nói về trang bị cho chuyên môn là cả nỗi bức xúc từ đội nhà lên tới đội tuyển.
Hồi ở Hà Nội, mỗi khi nói đến trang bị là Xe đạp chúng tôi lại được nghe những lời khuyên rất “tình cảm”: "nhà" không phải chỉ có mình con, có tới 49 đứa, cho nên phải biết “liệu cơm gắp mắm”! Điều gì có thể đem lại nhiều “cảm xúc” hơn khi mình lao vào tập luyện đến kiệt sức, đổ biết bao mồ hôi và cả máu đến ngày thi đấu để nghe được những câu: “cháu phải biết “đầu tư”, “phải biết thả con săn sắt bắt con cá rô”, khi “xin” thay bộ sên líp, một bộ vỏ ruột, một chiếc phuộc nhún hay đơn giản nhất thay một cặp gôm thắng mới cho an toàn.
Họ bảo: “nhà mình nghèo”. Biết làm sao được!
Một đôi giày chuyên môn tính vài trăm “đô”, phải đắn đo lắm chúng tôi mới dám thò tay vào cái ví lép kẹp, vốn chỉ có tiền ăn và may quá là có thêm khoản tiền nước được nhà nước câp. Đâu có ai dám chắc mình bắt được “con cá rô” ở trận đấu sắp tới. Biết làm sao được, bố mẹ nghèo mà!
Bỏ sức, lại còn phải bỏ tiền như cua rơ Nguyễn Thùy Dung (Hà Nội) không phải là cá biệt. Trước khi về Bình Dương, từ đầu đến chân: giày, mũ bảo hiểm, quần áo… Và luôn cả chiếc xe của Dung đều do gia đình trang bị. Hỏng thì thường là tự mua mới. Ngay cả tiền lương cũng không có, vì cô cũng như mọi người, khi vào đội tuyển quốc gia thì lương ở đội nhà đều bị cắt.
Khi lên tới đội tuyển, có những giai đoạn, tập hết một kì SEA Games, đội vẫn chẳng được phát bộ quần áo Việt Nam nào. Trước khi lên đường thi đấu, chúng tôi được mượn một bộ quần áo. Anh em nói đùa, mặc vào “bèo nhèo” cả con người, vì nó quá lạc hậu với các nước. Và vì không may cho mình nên: cái vừa chiều dài thì nhìn mình như khúc giò, cái thoải mái dễ thở thì ngồi trùm cả yên xe. “Nhớ nhé, thi xong phải nhanh chóng giặt để trả lại…” các thầy dặn thế!
Mang trên ngực áo lá cờ tổ quốc, nhưng nhiều khi chúng tôi cảm thấy tự ti lắm. Không cần nhìn thấy lá cờ, nhìn vào đoàn đua là người ta có thể nhận ra ngay những chàng trai và “cô gái xấu xí” chính là đội tuyển VN.
Nhớ đến cái mũ bảo hiểm đổ đèo của Thùy Trang mà rùng mình: sờ vào nó mềm xèo, móp méo sau nhiều lần “đấu đầu” với đất đá, với thân cây. Nếu không được một nhà báo “kêu toáng” lên thì không biết bao giờ cô có được chiếc mũ mới.
Một điều này nữa, còn cay đắng nào hơn khi mới giành được chiếc HCV mà ngay hôm sau được nghe người ta nói: “không có mợ thì chợ vẫn đông”. Biết làm sao được, "nhà" ta đông "con" mà!
Trong xã hội tiến bộ và phát triển ngày nay, thật bất công khi “bắt” VĐV phải gánh cái “nghèo”. Thế hệ trẻ của chúng ta, không mấy ai không hiểu tác dụng việc kế hoạch hóa: “dừng lại hai con để nuôi dạy cho tốt”. Nếu thương con, đã lỡ đông con thì cũng ráng làm kinh tế để nuôi con bằng người.
Chuyện tập luyện
Tôi nhớ mãi chuyến tập huấn hai tháng trước thềm SEA Games 24 của đội xe đạp địa hình chúng tôi tại Cam Túc (Trung Quốc). Không biết bên trên làm việc thế nào, mới tập huấn được khoảng gần tháng rưỡi thì đội tôi có nguy cơ trở thành người bản xứ vì… hết tiền.
Sau những hồi bàn bạc khá lâu qua điện thoại, chúng tôi có một khoản “viện trợ” đủ để thanh toán tiền ăn ở cho khách sạn, nhưng… chỉ đủ như vậy chứ không đủ tiền về.
| VĐV Thanh Đạm với sự cố xe tại Asiad 16 - Ảnh của Huyền
|
Tính toán đổ mồ hôi hột, nhờ sự giúp đỡ của ông chuyên gia Trung Quốc, cuối cùng thầy trò tôi cũng thuê được một chiếc ô tô. Phải nói cánh đàn ông trong đội tôi khéo sắp xếp: 6 phòng khách sạn, khoảng 12 chiếc xe đạp, và chừng đó con người hồi hương trên một chiếc xe 15 chỗ, cộng với hai bác tài làm việc không nghỉ ba ngày ba đêm đưa chúng tôi về đến biên giới. Thêm ba ngày nữa thì cả đội có mặt tại điểm đến là Tri Tôn, An Giang.
Chuyện thiếu thốn trong thể thao thì có tới cả… 1001 tập. Người quan tâm đến thể thao hẳn còn nhớ câu chuyện sau 10 năm “trường kì kháng chiến”, cuối cùng Trung tâm Thể thao Quốc gia III cũng khánh thành được cái sân tập cho đội Điền kinh tổ trung bình - tổ đem lại nhiều thành tích nhất cho ĐKVN. Và 10 năm đội tuyển Tennis trẻ vẫn tập đánh bóng kiểu cổ điển với một HLV đứng phát bóng thay cho máy bắn bóng, vốn đã ra đời từ thế kỉ trước!
Chuyện tôi được một người Thái cho mượn xe ngay trước giờ thi đấu tại SEA Games 20 Brunei, báo chí cho là câu chuyện cổ tích, nhưng đối với nhiều người thì đó lại là vấn đề thể diện quốc gia.
Ngẫm về... "cha mẹ"
“Con không chê cha mẹ nghèo”
Trong ngữ cảnh này, “cha mẹ” là một đại từ nhân xưng. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, cha mẹ là hơn 86 triệu người dân VN, hẹp hơn chính là ngành thể thao. 18 năm về trước, khi tôi bắt đầu tập luyện, đã nghe về cái sự nghèo, nghèo trong tình hình chung của cả đất nước. Đến bây giờ, vẫn là câu nói ấy, trong hoàn cảnh năm 2010, ta đâu còn nghèo như trước. 10 năm, 15 năm, hay lâu hơn nữa nhìn lại, hình như chẳng thấy cha mẹ nào nghèo như ta, khổ như ta….
Đến đây, tôi lại nhớ câu nói của anh Nguyễn Đình Minh, HLV tổ điền kinh cự li ngắn: “Tôi nghĩ rằng, nước ta có hơn 86 triệu dân, không lẽ mỗi người dân lại không ủng hộ được cho VĐV mỗi ngày 100 đồng?”.
Đúng, thể thao không phải là ngành trực tiếp làm ra của cải vật chất cho xã hôi, nhưng cuộc đời này sẽ thế nào nếu không có nó. Có show diễn nào mà thu hút được nhiều khán giả, đem lại nhiều cảm xúc hơn những cuộc trình diễn thể thao hay những trận bóng đá?
Ở những buổi diễn ấy, VĐV đã làm tốt công việc của mình, luôn cố gắng hết sức mình phục vụ khán giả. Phần còn lại chính là trách nhiệm, năng lực nhà quản lý.
Đối với tôi hay những VĐV đang dốc lòng dốc sức cho màu cờ sắc áo, câu nói “con không chê cha mẹ nghèo” chỉ là một cách ngụy biện.
Có phải là sự thật?
17 năm qua đi, tôi vẫn luôn nhớ bác Nguyễn Mạnh Hùng - người hết lòng chăm sóc lớp VĐV xe đạp nữ đầu tiên của Hà Nội – nguyên giám đốc Trung Tâm TDTT Đống Đa.
Trưởng thành từ lớp VĐV thế hệ vàng những năm 1960, bác cùng bác Trần Oanh giành HCV nội dung súng ngắn bắn chậm tại Ganefo 1966. Bác kể cho chúng tôi nghe câu chuyện về đời VĐV của mình, ngay trong giai đoạn đầy khó khăn của đất nước ấy, lúc sự quan tâm của mọi người, mọi nhà chỉ dừng lại ở vấn đề no – đói, VĐV đã nhận được sự quan tâm rất lớn của nhà nước, của Bác Hồ.
Bác so sánh rất giản đơn: 21kg gạo, 3kg thịt, khoảng 74 đồng tiền ăn một tháng so với 13kg gạo, 3 lạng thịt, 18 đồng của công nhân hay những bữa cơm độn khoai sắn của đa số gia đình VN. Không có tiền nhưng phần thưởng vô cùng quý báu khi có thành tích là được gặp Bác, được chụp ảnh chung với Bác, được Bác thưởng cho một cái kẹo rồi tự tay Người gắn lên ngực từng VĐV tấm huy hiệu làm kỉ niệm.
Nghỉ thi đấu rồi thì có cuộc sống ổn định trong các xí nghiệp nhà máy, VĐV không phải lo công ăn việc làm, không lo thất nghiệp…
Tất nhiên không thể có sự so sánh tuyệt đối, nhưng giản đơn vậy thôi cũng đủ để chúng tôi mơ ước.
Chắc chắn bạn đọc sẽ đồng ý: với VĐV và những bậc cha mẹ đáng kính, khi đầu tư vốn quý giá nhất của cuộc đời - thời gian và tuổi trẻ cho một công việc, thì đó phải là cái nghề cho tương lai. Mà đã là nghề, thì phải sống khỏe, sống tốt bằng nghề của mình. Một người có năng lực sẽ không chọn công việc sau 10 năm đã phải nghỉ “mất sức”, rồi trở lại thuở “cắp cặp đến trường” ở độ tuổi 30.
Trong xã hội tiến bộ và phát triển ngày nay, thật bất công khi “bắt” VĐV phải gánh cái “nghèo”. Thế hệ trẻ của chúng ta, không mấy ai không hiểu tác dụng việc kế hoạch hóa: “ dừng lại hai con để nuôi dạy cho tốt”. Nếu thương con, đã lỡ đông con thì cũng ráng làm kinh tế để nuôi con bằng người.
|
Một HCV châu Á, bốn huy chương vàng xe đạp địa hình ở 4 kỳ SEA Games, Nguyễn Thị Thanh Huyền là một trong những nữ vận động viên "giàu có" thành tích nhất ở Việt Nam. Cô gái Hà Nội này xuôi Nam lập gia đình và tiếp tục học lên đại học. Huyền hiện là huấn luyện viên xe đạp địa hình cho tuyến trẻ tỉnh Bình Dương, đồng thời cô cũng đang theo học báo chí. Bà mẹ của hai đứa con nhỏ này với sự am hiểu sâu sắc về thể thao, sẽ là người đứng mục "Góc của Huyền" trên Tuồi Trẻ Online. |
Nguyễn Thị Thanh HuyềnTuổi trẻ