Chuyện khó tin ở Phú Yên: Trồng rừng bị quy gây ra lũ lụt?!

Trong khi cả thế giới đều công nhận một nguyên nhân lớn góp phần làm biến đổi khí hậu, mất cân bằng sinh thái... là do rừng ngày một mất đi do bị tàn phá nặng nề, thì huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên lại có văn bản cho rằng, thiên tai là do việc trồng rừng...

NHẬN ĐỊNH PHẢN KHOA HỌC
Hưởng ứng chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng của Chính phủ, đồng thời nhận thấy khả năng thu lợi cũng hết sức khả quan, nên Công ty TNHH Bình Nam chi nhánh Phú Yên đã lập dự án trồng rừng nguyên liệu giấy và kế hoạch xây dựng nhà máy chế biến, với công suất khai thác 600 - 800 ha nguyên liệu/năm.

Tháng 5-2008, với tổng vốn đầu tư 124,3 tỷ đồng, Công ty Bình Nam lập hồ sơ, thủ tục chuẩn bị đầu tư tiếp theo, như: báo cáo tác động môi trường, xây dựng hồ sơ thiết kế cơ sở... Công ty đã được UBND tỉnh Phú Yên phê duyệt dự án đầu tư, quy hoạch chi tiết, đồng thời bố trí 3.185 ha đất tại các xã Xuân Quang 1, Xuân Quang 2, Xuân Quang 3, Xuân Lãnh, thị trấn La Hai (huyện Đồng Xuân) cho doanh nghiệp trồng rừng kinh tế giai đoạn I của dự án.

Sau nhiều lần thuyết phục không thành công một số người dân trong việc đền bù, Công ty Bình Nam đã tách những diện tích này ra ngoài dự án và chấp nhận một số diện tích bạch đàn, keo lá tràm... của một số hộ dân xâm canh nằm xen lẫn trong diện tích dự án trồng rừng. Vì vậy, diện tích đất được doanh nghiệp thuê triển khai dự án trồng rừng giảm từ 3.185 ha xuống còn 2.964 ha.

Trong 2 năm 2008-2009, theo kế hoạch, Công ty Bình Nam sẽ triển khai trồng hơn 1.810 ha rừng nguyên liệu keo lá tràm, bạch đàn, xây dựng 46,2 km đường băng cản lửa và 47 km đường giao thông nội vùng. Hiện doanh nghiệp đã thực hiện được 1.688,8 ha rừng trồng, xây dựng được 23 km đường băng cản lửa, 31km đường giao thông nội vùng và 1 vườn ươm rộng 4 ha tại huyện Vân Canh (tỉnh Bình Định) chuẩn bị giống cho những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, mọi kế hoạch của Công ty Bình Nam đều phải dừng lại chỉ vì từ ý kiến của một số hộ dân được giấu tên, lãnh đạo UBND huyện Đồng Xuân (tỉnh Phú Yên) cho rằng, nguyên nhân gây ra cơn bão lũ số 11 năm 2009 ở khu vực miền Trung, Tây nguyên là do những doanh nghiệp triển khai dự án trồng rừng (?).

Từ nhận định thiếu khoa học này, UBND huyện Đồng Xuân còn “qua mặt” luôn cả UBND tỉnh Phú Yên, khi ra văn bản đình chỉ dự án. Điều này khiến cho 1 năm qua, những doanh nghiệp “trót” tham gia dự án trồng rừng chỉ biết đợi những người có thẩm quyền suy nghĩ lại, trong khi gánh nặng lỗ vốn đầu tư đè nặng lên vai họ.
Ngày 14-4, sau một thời gian kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp có dự án trồng rừng trên địa bàn huyện Đồng Xuân, ông Nguyễn Lý Nguyên - Phó chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân, ký công văn số 260/CV-UBND nhấn mạnh: Qua xem xét tình hình thực tế sau cơn bão lũ số 11, trong nhân dân nảy sinh dư luận cho rằng nguyên nhân gây ra lũ lụt lớn là do tác động của các dự án trồng rừng trên địa bàn huyện!

Trên cơ sở đó, UBND huyện Đồng Xuân đã yêu cầu chính quyền các xã, thị trấn tiến hành kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp có dự án đầu tư trồng rừng kinh tế đã được UBND tỉnh Phú Yên phê duyệt tạm dừng phát dọn thực bì. Nếu phát hiện doanh nghiệp nào tiếp tục dọn thực bì thì lập biên bản tạm đình chỉ và báo cáo cho UBND huyện chỉ đạo xử lý!

DOANH NGHIỆP LÃNH ĐỦ
Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Trung Sơn - Giám đốc Cty TNHH Bình Nam chi nhánh Phú Yên bức xúc: “Doanh nghiệp đang thực hiện dự án với đầy đủ thủ tục pháp lý, phương án đầu tư cũng như đánh giá tác động môi trường. Nhưng không hiểu sao UBND huyện Đồng Xuân lại ra văn bản đình chỉ dự án, chỉ vì dư luận kết tội chúng tôi gây ra cơn bão lũ 11 năm 2009! Đầu năm 2010, chúng tôi tổ chức san ủi, dọn thực bì, chuẩn bị giống cây trồng, phân bón, công nhân lao động dự định trồng 770 ha rừng, nhưng tất cả đều không thực hiện được”.

Không thể chấp nhận cách xử lý của chính quyền huyện Đồng Xuân, Công ty Bình Nam đã nhiều lần kiến nghị lên các cơ quan có thẩm quyền cho phép doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án đã được UBND tỉnh Phú Yên phê duyệt. Song, suốt thời gian đợi chờ từ tháng 4-2010 đến nay, hàng tỉ đồng vốn đầu tư của Công ty TNHH Bình Nam như... đổ sông đổ biển.

Theo ông Hoàng Trung Sơn, từ khi UBND huyện Đồng Xuân đình chỉ đến hiện nay, Công ty Bình Nam gần như bất lực, đành bỏ qua thời điểm gieo trồng trên 770 ha đất đã được phát dọn sẵn để chuẩn bị trồng rừng theo kế hoạch 2010. Ngoài việc triển khai dự án trồng rừng, Công ty Bình Nam còn lập kế hoạch xây dựng nhà máy chế biến nguyên liệu giấy có công suất khai thác 600 - 800 ha/năm. Nhưng hiện kế hoạch này cũng lâm vào tình thế phá sản.

Không chỉ lãng phí công phát dọn, san ủi mặt bằng hàng trăm ha đất, hơn 1,6 triệu cây keo giống để chuẩn bị cho kế hoạch gieo trồng cùng công việc của hàng chục công nhân lao động tại 2 vườn ươm giống của doanh nghiệp cũng đang chết dở sống dở.

Có mặt tại vườn ươm giống của Công ty TNHH Bình Nam ở huyện Vân Canh (tỉnh Bình Định), chúng tôi chứng kiến hàng trăm nghìn cây keo giống đã qua thời điểm trồng rừng nhưng cũng đành phải vứt bỏ.

Trước lời đề nghị của Công ty Bình Nam, các cơ quan chức năng tỉnh Phú Yên vào cuộc điều tra, xác minh và đề nghị UBND tỉnh hướng giải quyết thoả đáng.

Tại công văn số 32/CCLN ngày 19-5, ông Huỳnh Xuân Quang - Phó chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp tỉnh Phú Yên đã xác định việc triển khai dự án trồng rừng của Công ty TNHH Bình Nam không thể là nguyên nhân gây ra bão lũ số 11 tại huyện Đồng Xuân, đồng thời đề nghị UBND tỉnh có hướng giải quyết.

Giữa tháng 10-2010, Sở NN&PTNT tỉnh Phú Yên phối hợp cùng Chi cục Lâm nghiệp, Sở TN-MT và các cơ quan ban ngành tổ chức Hội thảo đánh giá tác động môi trường của các dự án trồng rừng trên địa bàn tỉnh Phú Yên. Tuy nhiên, sau khi hội thảo kết thúc một thời gian khá dài, vẫn chưa có kết luận chính thức (?).

Với cách giải quyết thiếu trách nhiệm của các cơ quan chức năng tỉnh Phú Yên, Công ty Bình Nam vẫn phải mỏi mắt mong chờ, khi hàng tỉ đồng đầu tư bị lãng phí từng ngày, chỉ vì một văn bản phi khoa học của UBND huyện Đồng Xuân.

NGỌC LINH (CATP)