Tranh minh họa từ internet
|
Là lái xe nhiều năm, từng trực tiếp chạy thuê cho hơn 20 đầu xe, từ xe chợ (dù) đến xe chất lượng cao hai tầng để kiếm cơm nuôi vợ con qua ngày, tôi luôn sợ những sơ sẩy đáng tiếc xảy ra, vì chỉ cần một va quẹt nhỏ thì chỉ có nước nhổ răng mà đền chứ chưa nói đến tai nạn lớn hơn nên tôi hết sức cẩn trọng.
Vào vai khách mới thấy tài xế ẩu
Ngày 29-12-2010, tôi lên xe chất lượng cao hai tầng NG ra Bắc đón vợ con vào. Cầm tay lái nhiều nay mới có dịp làm khách và đi xe giường nằm. Qua ba tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum phần vì vẫn phải tranh thủ bắt thêm khách, phần vì cảnh sát giao thông bắn tốc độ rất gắt gao, mỗi tỉnh không dưới ba trạm nên xe đi khá ổn định, có thể chấp nhận được.
Đến ngã ba Ngọc Hồi (Kon Tum), xe rẽ vào đường Trường Sơn. Ở đoạn này tôi không còn dám ngồi tầng trên mà xuống ngồi gần tài xế tán chuyện. Phải nói đây là đoạn đường cực kỳ nguy hiểm với những đèo dốc quanh co uốn lượn, những cua khuỷu tay khuất tầm nhìn... Được cái là dân cư thưa thớt và lưu lượng xe tham gia giao thông cũng ít nên cánh tài xế xem đây là đoạn đường để rút ngắn thời gian, bù lại những nơi bắn tốc độ.
Xe chất lượng cao, xe ghế nằm, giường nằm hai tầng đa số còn rất mới, rất tốt, trị giá tiền tỉ xuất hiện mấy năm gần đây do nhu cầu đi lại của hành khách khá cao, buộc các doanh nghiệp, chủ xe lao vào cuộc cạnh tranh khốc liệt, các xe đời cũ nhanh chóng bị đào thải. Các xe mới có hệ thống giảm xóc bằng bầu hơi, phanh ABS, phanh từ rất êm dịu và cực kỳ hiệu quả.
Từ tính an toàn cao của hệ thống phanh hãm nên gần như tất cả tài xế đều rất tự tin khi đổ đèo, xuống dốc. Người ta gần như không biết hoặc cố tình quên đi bài học phải dồn số khi xuống dốc, giảm áp lực cho hệ thống phanh, tránh việc phanh nhiều, gây chai, cháy bố và dẫn đến hệ thống phanh hãm làm việc quá tải, không hiệu quả, mất phanh gây nguy hiểm.
Xe tốt, xe khỏe... được cánh tài xế khai thác triệt để và phát huy cao độ. Xe lao như xé gió, vun vút. Nếu chú ý một chút sẽ thấy hệ thống phanh bị sử dụng liên tục, quá tải. Hệ thống bầu hơi giữ thăng bằng luôn xì xịt xả đóng hết công suất, hệ thống gầm, cầu xe, các thanh giằng... luôn trong tình trạng báo động. Những tiếng kêu lục cục, những tiếng xoắn vặn răng rắc, những tiếng rít, tiếng trượt, tiếng cà xát của lốp với nền đường, những thanh âm của lực ly tâm dồn đẩy... Chiếc xe luôn trong tình trạng trượt ra ngoài sự kiểm soát và văng theo quán tính... Tôi sợ rợn người nhưng không dám chê trách, chỉ nhắc khéo cánh tài xế vài ba câu.
Tài xế không có bằng lái đúng chuẩn
Thực tế các xe chất lượng cao hiện vẫn còn một lượng rất lớn sử dụng tài xế gia đình, không có giấy phép lái xe hoặc có giấy phép lái không đúng chủng loại. Xe chất lượng cao phần lớn là loại xe có thiết kế trên 30 chỗ ngồi trở lên, phải có giấy phép lái xe hạng E. Lái xe hạng này ngoài điều kiện sức khỏe đảm bảo, tuổi đời ít nhất không dưới 27, phải có trình độ tốt nghiệp THPT, phải qua nhiều năm kinh nghiệm ở các loại xe nhỏ hơn mới được đổi và cấp giấy phép. Nhưng thực tế việc cấp đổi, nâng hạng của lái xe ở Việt Nam đang là vấn đề đáng bàn. Cứ thử kiểm tra các tài xế chất lượng cao mà xem, số người có trình độ THPT thật sự khá hiếm.
Trở lại vụ lật xe ở Huế. Vợ tôi kể chỉ có một tài xế chạy suốt từ Buôn Ma Thuột cho đến lúc chiếc xe úp xuống ruộng. Rõ ràng xe này chỉ sử dụng có một tài, và nguyên nhân xe lật là do tài xế buồn ngủ.
Ngày 4-1-2011, vợ chồng tôi ôm con lên xe chất lượng cao GF vào Đắk Lắk, trên xe có ba tài xế nhưng hai tài có bằng lái hạng C tức chỉ được phép lái xe tải trên 3,5 tấn, một tài xế bằng E mới lên hạng. Gần 50 hành khách trên xe không ai biết điều này hoặc có biết thì cũng như tôi: không có quyền chọn lựa. Họ thay nhau chạy miệt mài. Vào đường Trường Sơn xe chạy như điên, số đông hành khách phải nôn mửa. Có vài tiếng phản đối bắt tài xế tắt máy lạnh, bởi họ nghĩ máy lạnh là nguyên nhân gây nôn mửa chứ không biết do lái xe say sưa làm xiếc trên con đường nổi tiếng đèo dốc, quanh co liên tục. Vợ con tôi cứ thỉnh thoảng lại giật mình rú lên khi xe vào chỗ ngoặt nguy hiểm. Tôi chỉ biết ôm cả hai mẹ con vào lòng và nhủ có phải... thì đi cả ba.
Những ngày tết cổ truyền là dịp đoàn tụ của những người làm ăn xa xứ... Hãy để tết là những ngày đoàn viên thật sự trọn vẹn trong niềm vui, niềm hạnh phúc. Các bác tài hãy lắng lòng mà nghe tiếng của con tim, tiếng yêu thương của gia đình, tiếng của mẹ già, tiếng của con trẻ... Cảnh sát giao thông các tỉnh thành cũng nên tập trung đo tốc độ ở những điểm nóng về nguy cơ mất an toàn giao thông.
HỮU HẠNH (Tuổi trẻ)