Đó là nhận định của hầu hết các doanh nghiệp vận tải tại TP.HCM mà chúng tôi gặp ngày 13.1 sau khi có thông tin hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam kiến nghị bộ Giao thông vận tải cho nộp phạt vi phạm giao thông qua tem để rút ngắn thời gian, thủ tục nộp phạt.
Vì quá sợ thủ tục xử phạt
| Vì thủ tục xử phạt, nộp phạt hiện nay quá nhiêu khê nên đã có những ý tưởng mới, lạ ra đời. Ảnh: Trung Đức |
Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, chủ tịch hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, hiện nay quy trình nộp tiền phạt vi phạm giao thông rất bất tiện cho người dân, tài xế. Ví dụ sau khi vi phạm người dân bị lập biên bản, tạm giữ giấy tờ, hẹn ngày giờ đến cơ quan Cảnh sát giao thông (CSGT) để nhận quyết định xử phạt. Sau đó cầm quyết định này tới kho bạc nộp tiền, rồi quay lại cơ quan CSGT đưa biên lai nộp tiền mới được nhận lại giấy tờ. Đó là chưa kể người ở tỉnh này vi phạm ở tỉnh khác thì chuyện đi lại còn nhiêu khê hơn.
Với cách thức mới, Nhà nước chỉ cần phát hành tem với các mệnh giá khác nhau, bán rộng rãi tại các đại lý, bưu điện để lái xe mua trước hoặc khi vi phạm, tương ứng mức phạt bao nhiêu thì mua loại tem có mệnh giá đó nộp cho CSGT, CSGT dán vào biên bản vi phạm để chứng tỏ đã nộp phạt thay vì phải lấy biên bản vi phạm, rồi chờ ngày lấy quyết định xử phạt của CSGT, biên lai nộp tiền của kho bạc rồi quay lại CSGT như hiện nay.
“Chúng ta phải đổi mới cách thức xử phạt và nộp phạt, sao cho tình trạng phiền nhiễu, sách nhiễu không còn nữa. Bởi chính những phiền nhiễu trên đang là một trong những nguyên nhân nảy sinh ra những tiêu cực. Nhiều lái xe vì sợ tốn tiền, tốn thời gian đi nộp phạt, đi lấy lại giấy tờ nên sẵn sàng “chạy chọt”, “xin xỏ”…”, ông Hùng nhấn mạnh.
Một cán bộ lãnh đạo cục CSGT đường bộ – đường sắt, bộ Công an, cũng cho rằng cần nghiên cứu thống nhất phát hành tem có giá trị tiền đồng với nhiều mệnh giá khác nhau để nộp phạt. Đó là một cách rút gọn, đơn giản hoá các thủ tục về thu tiền phạt.
Tuy vậy, ông Trần Ngọc Thành, vụ trưởng vụ Vận tải, bộ Giao thông vận tải, nói đơn vị này chưa nhận được kiến nghị này và trong quá trình tiếp thu ý kiến sửa nghị định 34 cũng chưa bàn đến chuyện phạt qua tem.
Dù đánh giá nộp phạt qua tem có thuận lợi, song ông Nguyễn Văn Thuấn, vụ trưởng vụ An toàn giao thông lại cho biết đơn vị nào thu tiền phạt, (công an hay kho bạc), thu qua hình thức nào (tem hay tài khoản) là theo quy định của bộ Tài chính chứ không phải bộ Giao thông quy định.
Tài xế mừng, doanh nghiệp lo
Lái xe khách tuyến Mộc Châu – Hà Nội Nguyễn Văn Bình kể: có lần anh bị tạm giữ giấy tờ xe một tuần, bị phạt có 800.000 đồng nhưng chạy ngược chạy xuôi từ Sơn La xuống Hà Nội, chờ đợi… tất cả mất 2 triệu đồng tiền đi lại, ăn ở chờ nộp phạt. “Nếu được mua tem nộp, tôi mua sẵn cất trong xe ngay, dù chẳng ai mong bị phạt nhưng với quy trình nộp phạt hiện nay thì như thế còn hơn”, anh Bình nói.
Tuy là một kiến nghị hết sức quan trọng liên quan đến hàng ngàn doanh nghiệp vận tải, tài xế, nhiều nhất là ở TP.HCM, nhưng ngày 13.1, trao đổi với phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đa phần các doanh nghiệp ở TP.HCM đều không hay biết gì về kiến nghị trên. Ngay cả tổng thư ký hiệp hội Vận tải hàng hoá TP.HCM, ông Thái Văn Chung cũng cho biết đơn vị ông không hề nhận được bất cứ một công văn hay loại giấy tờ nào liên quan đến kiến nghị trên chứ đừng nói gì đến việc bàn bạc và thống nhất cùng hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam.
Theo ông Thái Văn Chung, đề xuất nộp phạt vi phạm giao thông qua tem cũng là sáng kiến giúp các doanh nghiệp vận tải bớt khổ trong chuyện nộp phạt hiện nay. “Ở phương diện cá nhân thì tôi hết lòng ủng hộ. Tuy nhiên, cách đề xuất thực hiện trên còn quá nhiều bất cập và thiếu tính khả thi. Trong đó, việc yêu cầu lái xe đến các bưu cục, bưu điện mua tem nộp phạt là hết sức bất cập. Chẳng hạn, cùng lúc có nhiều xe bị phạt tại một địa điểm, rồi cùng dừng đợi để đi mua tem về nộp phạt thì dễ dàng gây kẹt xe. Tại sao không để CSGT là người giữ tem, khi đó tài xế chỉ cần đóng đủ số tiền theo lỗi vi phạm là có thể tiếp tục hành trình. Thủ tục như vậy sẽ nhanh và gọn hơn”, ông Chung đưa ra ý kiến.
Ông Lương Công Thành, giám đốc doanh nghiệp vận tải Công Thành, đơn vị có hơn 100 xe đầu kéo, phân tích thêm: “Yêu cầu tài xế thủ sẵn tem nộp phạt trong người là chuyện không tưởng đối với những doanh nghiệp như chúng tôi. Nếu có gượng ép, theo tôi chỉ có thể thực hiện được ở các doanh nghiệp vận tải có một vài xe và mang tính gia đình”. Theo ông Thành, nếu tính trung bình một xe mua trước 3 triệu đồng tiền tem, mỗi năm ba lần mua thì doanh nghiệp ông phải chi trước tiền tỉ để mua tem thủ sẵn.
“Tôi không dại để lãng phí như thế trong khi lãi suất vay ngân hàng đã là 18 – 20%/năm. Đó là chưa kể gặp tài xế xấu bụng, tham lam thì rất dễ mất tiền. Hiệp hội cần tham khảo, lấy ý kiến các doanh nghiệp vận tải, giới lái xe trước khi kiến nghị những vấn đề liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp”, ông Thành nêu ý kiến.
Đào Lê – Trung Đức (SGTT)
Thủ tục nhiêu khê nên nghĩ thêm nhiều cách
Ngoài đề xuất nộp phạt bằng tem của hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, đại tá Trần Sơn Hà, phó cục trưởng cục CSGT đường bộ – đường sắt đề nghị cần nghiên cứu, thống nhất quy định người có giấy phép lái xe ôtô bắt buộc phải mở tài khoản tại ngân hàng. Trong tài khoản đó luôn phải có số tiền ít nhất là 10 triệu đồng để người vi phạm khi thực hiện quyết định xử phạt có thể nộp phạt được ngay; hoặc người có thẩm quyền thông báo cho ngân hàng khấu trừ qua tài khoản.
Tuy nhiên, trong thực tế khi chúng tôi hỏi về phương án này thì hầu hết các lái xe, cả tài xế các hãng xe chất lượng cao đều nói nó quá xa lạ và không thực tế. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, chủ tịch hiệp Vận tải ôtô Việt Nam, cho rằng, do lương của lái xe ở Việt Nam cũng không phải là nhiều để có thể mở tài khoản mà lúc nào cũng có đến 10 triệu. Hơn nữa, nay họ mở, nhưng sau đó họ lại rút ra ngay để chi tiêu không ai kiểm soát được. Đặc biệt, thủ tục nộp phạt qua tài khoản cũng rất rườm rà, thậm chí còn nhiêu khê, tốn nhiều thời gian hơn là nộp tiền mặt và bằng tem.
Đại tá Trần Sơn Hà cho biết, về cơ chế phạt và thu tiền phạt theo nghị định 34 và các quy định khác đã cho phép trừ tiền vào tài khoản cá nhân. Nhưng thực tế, giữa cơ quan có thẩm quyền xử phạt với hệ thống cơ quan quản lý tài khoản, kho bạc chưa liên thông mạng thông tin với nhau. Cùng với đó, kho bạc thường không làm việc vào các ngày nghỉ, ngày lễ và không thường xuyên trực 24/24 giờ trong ngày; trong khi phần lớn những người vi phạm hành chính về an toàn giao thông không có tài khoản tại ngân hàng. Những vấn đề trên khiến cho quá trình xử phạt, nộp phạt thêm khó khăn.
Trong khi đó, tại TP.HCM, ông Thái Văn Chung, tổng thư ký hiệp hội Vận tải hàng hoá TP.HCM, nói đã từng kiến nghị nên mở ra nhiều cách nộp phạt, trong đó có hình thức nộp qua chuyển phát nhanh. Theo đó, Nhà nước chỉ cần ký hợp đồng với một đơn vị chuyển phát. Tài xế hay doanh nghiệp vận tải chỉ cần đến những chi nhánh chuyển phát nhanh gửi các loại giấy tờ liên quan đến lỗi vi phạm giao thông nhờ đóng phạt và chịu tiền phí dịch vụ để không phải mất thời gian đi lại, đợi chờ…
T.Đ – Đ.L