VQG Ba Vì: "Chỉ cần bới đất lên là có vàng"?

 

"Việc khai thác vàng là có thật"

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Khắc Thành, giám đốc Vườn Quốc gia Ba Vì khẳng định: Sau khi báo chí đăng thông tin về việc khai thác vàng tại khu vực xây dựng hồ chứa nước Đồng Xô, thuộc xã Vân Hòa, chúng tôi đã đi kiểm tra hiện trường ngay trong sáng ngày 8/3. Tôi thấy việc khai thác vàng là có thật. Trực tiếp tôi đã đến và quan sát tại khu vực xây dựng hồ chứa nước Đồng Xô và thấy sự việc đang diễn ra.

 

Ông Thành cũng cho biết thêm: Rừng Quốc gia Ba Vì là khu vực có nhiều sa khoáng như đồng, vàng... Trong đó, vàng là nhiều nhất. Trước đây, khi ông vừa về công tác tại Vườn Quốc gia Ba Vì đã thấy hiện tượng người dân đổ xô vào rừng đào vàng, tạo ra những hố như bom phá.

 

Khi đó, vàng ở đây nhiều đến mức mà người dân chỉ cần bới đất lên là có thể tìm thấy. Trong đó, khu vực thuộc Dự án hồ chứa nước Đồng Xô cũng không là ngoại lệ. Công ty Cổ phần Xây dựng và Du lịch Bình Minh (viết tắt là Công ty Bình Minh) đã lợi dụng việc đắp đập chứa nước để tận thu vàng là sai với quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc khai thác vàng của công ty này ảnh hưởng đến Vườn Quốc gia Ba Vì hay không phải nhờ đến các nhà khoa học.

 

Máy xúc làm việc hối hả trong khu vực Vườn quốc gia Ba Vì

Ông Thành Khẳng định: Trách nhiệm này không thuộc về Vườn Quốc gia Ba Vì, vì đã thanh lý hợp đồng với các hộ dân ở đây từ cuối năm 2010. Ông Thành giải thích: Khu vực thuộc Dự án xây dựng hồ chứa nước Đồng Xô hiện không thuộc sự quản lý của Vườn Quốc gia Ba Vì. Vì UBND tỉnh Hà Tây (cũ) đã ký quyết định số 539 ngày 28/03/2007 về việc thu hồi 297,5ha dưới đường ranh giới cốt 100 của Vườn Quốc gia Ba Vì giao cho UBND huyện Ba Vì quản lý (dự án hồ chứa nước Đồng Xô nằm dưới cốt 100) vì thế trách nhiệm này phải thuộc về UBND huyện Ba Vì.

 

Vườn Quốc gia Ba Vì chỉ có trách nhiệm đến khi thanh lý xong hợp đồng với các hộ dân nằm trong vùng dự án (tức cuối năm 2010, trùng với thời điểm mà Công ty Bình Minh tiến hành khai thác vàng - PV).

Chính quyền không biết?

Khi chúng tôi đến làm việc với chính quyền nơi đây chỉ nhận được những câu trả lời trái chiều giữa xã và UBND huyện Ba Vì. Tất  cả đều bất ngờ trước thông tin Công ty Bình Minh lợi dụng việc xây dựng đập Đồng Xô để đãi vàng như đơn thư của người dân phản ánh.

Ông Nguyễn Phi Long, phó Bí thư thường trực Đảng Ủy xã Vân Hòa giải thích: Việc Công ty Bình Minh làm là tận dụng để lấy đá cuội, phục vụ việc xây dựng. Còn việc nguồn nước suối bị  ô nhiễm là do các chất thải có từ trước bồi lắng, khi Công ty Bình Minh thi công công trình thì lượng "chất bồi lắng" này được xới lên và chảy ra suối. Tuy nhiên, trước câu hỏi về việc, tại sao lại có những dụng cụ dùng để đào đãi vàng xuất hiện trong khu vực dự án và lượng đất quặng được gom lại để đãi tiếp sau khi đã "lọc đá cuội", ông Long trả lời: Trình độ cán bộ xã chúng tôi có hạn nên chịu thôi!

Theo ông Phùng Quang Hiệp, phó  trưởng phòng Tài nguyên môi trường huyện Ba Vì: Những thông tin về việc Công ty Bình Minh đào đãi vàng mới chỉ nghe dân chúng đồn thổi cách đây khoảng một tháng. Chúng tôi đã thông báo cho xã để tiến hành xác minh, nhưng không thu được kết quả gì. Việc kiểm tra, xử phạt phải có sự phát hiện cụ thể thì mới tiến hành kiểm tra được. Ngoài ra, người dân đồn thổi về việc có vàng ở khu vực Đồng Xô và cả sườn đông, sườn tây của rừng Ba Vì là có cơ sở. Trước đây, chúng tôi đã đi thăm dò địa chất vào khu vực Đồng Xô cũng thấy có những hố khai thác vàng từ trước.

Trái ngược với ý kiến của ông Hiệp, ông Nguyễn Văn Hải, phó chủ  tịch UBND huyện Ba Vì cho biết: "Việc khai thác vàng ở Đồng Xô đến bây giờ tôi mới nghe thấy. Đây là dự án đã được UBND thành phố phê duyệt (thực chất là UBND tỉnh Hà Tây cũ phê duyệt theo quyết định số 414/QĐ-UBND ngày 09/03/2007 - PV) để làm đập chứa nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Ông Hà khẳng định một lần nữa: "Phát ngôn chính thức của tôi là tôi chưa nghe thấy. Nếu các anh thấy có phát hiện vi phạm thì đình chỉ thi công công trình".

 

Bà Trần Thị Tập, một người bán hàng tạp hóa phục vụ "phu vàng" của Công ty Bình Minh kể lại:  Hễ hôm  nào đãi vàng là biết ngay, vì công nhân thường về muộn, rồi vào quán bà để mua mấy thứ đồ lặt vặt. Có công nhân kể với bà rằng, ông chủ bưởng vàng có mặt trong hầu hết những hôm đào đãi vàng. Ông còn mặc mỗi cái quần đùi xuống máng để bốc vàng, thậm chí có hôm ông đã nhặt được cục vàng bằng cả nắm tay, còn vàng cám thì nhiều vô kể. Nhiều hôm nước suối chảy to, ông còn bắt công nhân làm đến tận đêm khuya, khiến nhiều người không chịu nổi mà bỏ việc.