Những đoạn phim phản cảm của 'nhà đài'

Những ngày này, dư luận xôn xao về một đoạn phim trong chương trình "Con yêu của mẹ", phát sóng lúc 20h ngày 17/4, trên VTV3. Đây là chương trình giáo dục con trẻ, song phân đoạn ở bể bơi, các chú bé đẩy một con mèo con xuống nước, khiến nhiều người bất bình, coi đây là cách tuyên truyền "phản giáo dục".

Bạn đọc Anh Đào, gửi đến Đất Việt nhận xét: "Đoạn phim trên không những không khuyến khích trẻ em tìm tòi học hỏi mà còn "dạy" cho trẻ con cách hành hạ, đối xử ác độc với vật nuôi, mặc nhiên xem đó là hành động bình thường. Thử hỏi sau khi xem phim xong sẽ có bao nhiêu bé đem con mèo, con chó nuôi trong nhà thả xuống hồ bơi? Sự tàn nhẫn của người làm chương trình này còn thể hiện ở chỗ dìm con mèo xuống nước (không biết bao nhiêu lần?) để quay phim! Con mèo "đạo cụ" trong phim, tôi chắc chắn 100% nó sẽ chết hoặc bị ngớ ngẩn chứ không thể nào bình thường được!".

Bạn đọc Thành Long thì cho rằng, đây là một kiểu "giáo dục quái gở". Trong khi một bạn đọc khác cho rằng, "truyền hình mang tính giáo dục mà lại chiếu một cảnh hành hạ vật nuôi như vậy thật phản khoa học và giáo dục".

Đây không phải lần đầu tiên, một đoạn phim trên sóng truyền hình bị phản ứng. Trước đó, sau khi đài HTV phát sóng bộ phim Những mảnh vỡ phù hoa (19/4/2009), không ít độc giả đã phản pháo bộ phim phản giáo dục.

Một số hình ảnh phản cảm trích từ đoạn phim

Bộ phim bắt đầu từ hình ảnh chàng cầu thủ Huỳnh Minh San hoàn thành quá trình cai nghiện và trở về nhà, sống cùng vợ. Dù cô vợ đòi hỏi chuyện chăn gối  nhưng anh chàng này không đáp ứng và ngủ say sưa. Chán nản trước cảnh “yếu thế” của chồng, cô vợ đã lén bỏ vào bao thuốc lá của chồng những điếu thuốc có chứa chất ma túy.

Sáng hôm sau, nhân vật Minh San hút thuốc và thấy “phê”, liền lấy lại “phong độ” và “chiều” người vợ xinh đẹp của mình. Tuy nhiên, khi biết được sự thật mình “mạnh mẽ” như thế là do ma túy, Minh San đã rất tức giận. Để an ủi chồng và để biện minh cho việc làm của mình, người vợ đã dùng những từ ngữ ca tụng chất ma túy lên đến tận trời xanh, như: “Ma túy có thể giúp ông lão khỏe mạnh như một chàng trai”, “Chỉ cần không thiếu thuốc, ma túy giúp con người đầy tràn sinh lực”...

Một độc giả viết: “Đành rằng những lời ấy được nói ra bởi em gái của một trùm buôn bán ma túy, nhưng trước hàng triệu khán giả đang xem đài, từng câu, từng chữ trong đoạn đối thoại ấy có tác hại hết sức mạnh mẽ. Hai đứa con tôi cũng như hàng ngàn đứa trẻ trong độ tuổi trưởng thành khác đang theo dõi bộ phim này sẽ nghĩ gì? Chẳng khác nào bộ phim khuyên chúng nên sử dụng chất ma túy?

Trong lúc cả xã hội đang phải nỗ lực đấu tranh phòng chống ma túy, kêu gọi mọi người dân, nhất là giới trẻ tránh xa chất chết trắng này thì phim lại đi tuyên truyền ngược lại. Không hiểu sao những nhà làm phim lại vô tâm khi đưa vào phim những hình ảnh và lời thoại đầy kích thích trí tò mò của giới trẻ như thế. Và tại sao những nội dung phản giáo dục như vậy lại được các nhà đài cho đưa lên phim chiếu rộng rãi cho công chúng xem”.

Với bộ phim truyền hình Bộ tứ 10A8 dài 260 tập, phát sóng VTV3 cũng khiến khán giả phải bực mình. Mặc dù đây là phim về thế giới học đường, nhưng đạo diễn nhắc đến việc học chỉ là… phụ? Các nhân vật đóng vai học sinh được làm tóc khá cầu kỳ, keo vuốt bóng mượt, đồng phục lại na ná học sinh Nhật Bản, Hàn Quốc với váy ngắn lơ lửng ngang... đùi. Không có nhân vật nào xứng đáng để học sinh noi gương bởi tất cả đều thích chưng diện, ham chơi hơn học. Bố mẹ chưa thực sự quan tâm đến con cái học hành ra sao mà chỉ biết trách mắng hoặc dễ dàng bị con lừa dối.

Tương tự, bộ phim Những thiên thần áo trắng phản ánh toàn chuyện phi thực tế của tuổi học trò, một lớp học chỉ có trong mơ và khi giật mình tỉnh dậy thì mọi thứ đều biến mất…

Điều khiến khán giả băn khoăn nhất sau khi xem những bộ phim dành cho lứa tuổi áo trắng là chuyện tình yêu học trò. Trên phim, không ít những cảnh tình cảm ướt át, hôn hít nhau hay những cảnh ghen tuông theo kiểu rất người lớn giữa các cô cậu học trò còn ngồi ghế THPT.

Theo nhà giáo dục Quang Tảo, phim ảnh có thể cách điệu, thêm bớt để tăng tính hấp dẫn cho người xem. Nhưng những bộ phim cho tuổi học trò, cần phải mang tính định hướng giáo dục cho lớp trẻ.

“Giáo dục tâm sinh lý cho lứa tuổi học sinh là cần thiết nhưng một số bộ phim tuổi teen đã diễn quá nhiều cảnh yêu đương, chú trọng làm đẹp mà chểnh mảng việc học. Điều này khiến học trò rất dễ bắt chước hơn là học hỏi, rút kinh nghiệm. Đó là điều những người làm giáo giáo dục và phụ huynh lo lắng. Nhà đài nên có sự sàng lọc và chú ý nhiều hơn đến tính giáo dục trước khi phát sóng”, ông Tảo nói.

Quảng cáo phản cảm

Không chỉ phim truyện, không ít đoạn quảng cáo cũng khiến người xem phải phẫn nộ vì tính phản giáo dục.

Một cư dân mạng bình về đoạn quảng cáo của một hãng cà phê trên VTV3: “Trong đoạn quảng cáo này, hai nhân viên văn phòng ngồi “tám” với nhau về một ông Tây mới chuyển đến. Trong khi hai nhân viên này chê ông Tây học tiếng Việt mà nói trọ trẹ: "Đã học tiếng Việt thì phải nói sao cho ra giọng Hà Nội chứ…”, thì giọng của hai người này cố ưỡn ẹo cho giống giọng Hà Nội gốc”.

Cũng theo người này, quảng cáo không nên đụng chạm đến vấn đề nhạy cảm như vậy, diễn viên thì phản cảm, diễn vô duyên.

Theo một nhà nghiên cứu về tội phạm học, trong một số đoạn quảng cáo được phát trên truyền hình lâu nay, có những hình ảnh mang tính bạo lực, có thể gây ảnh hưởng xấu tới quan điểm nhận thức của trẻ con.

"Hành động của nhân vật chính trong quảng cáo dầu gội X-men được cho là hành xử của những tên tội phạm, xã hội đen"

Chẳng hạn như trong đoạn quảng cáo nước uống tăng lực, xuất hiện hình ảnh một cô gái đang đi đường, bỗng có một thanh niên từ đâu chạy đến giật phăng túi xách của cô gái rồi bỏ chạy, sau đó là những hình ảnh đuổi bắt rất ngoạn mục.

“Đó là những hành động của một tên kẻ cướp, hình ảnh rất thiếu tính nhân văn”, nhà nghiên cứu này nói.

Hay trong quảng cáo dầu gội đầu X-men, một cô gái bị một nhóm người giam giữ. Bạn trai của cô ta, trong dáng vẻ như một tên tội phạm xông vào, châm lửa đốt vây hãm những người kia để giải cứu cô gái. Đó là những cách hành xử của những tên tội pham, xã hội đen, chứ không phải là cách hành xử của con người bình thường được.

Riêng quảng cáo nước mắm Chinsu, tuy không bạo lực, nhưng lại là một hình ảnh có thể tạo ra thói quen không tốt cho trẻ con. Khi mà một đứa bé lại thích ăn nước mắm có ớt cay. Một câu hỏi đặt ra là, liệu đó có phải là một cách giáo dục về sức khỏe?

Cũng theo nhà nghiên cứu tội phạm học trên, những hình ảnh quảng cáo như vậy có thể tác động xấu đối với nhận thức về xã hội của những con người ở lứa tuổi vị thành niên.

Theo một nhà xã hội học, một số đạo diễn dường như quá chủ quan, hoặc coi thường công chúng xem phim, nên đã đưa vào phim, quảng cáo nhiều hình ảnh, ngôn từ phản cảm. "Một khi dư luận đã lên tiếng, tức là có lý do cần điều chỉnh. Theo tôi, các ê kíp làm phim nên rất chú ý những nội dung liên quan đến vấn đề đạo đức hay thuần phong mỹ tục, bởi có thể gây ra sự phẫn nộ trong công chúng, dù ở bất cứ quốc gia hay nền văn hóa nào", nhà xã hội học này nói.