Không thể có quy định chung cho tất cả các trường mà phải có cơ chế riêng các trường công lập, dân lập, tư thục. Cần cụ thể hóa, tạo ra hành lang pháp lý cho từng loại hình trường
Tại Hà Nội ngày 19-4, Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý về việc xây dựng Luật Giáo dục ĐH với sự tham dự của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Đào Trọng Thi.
Lỏng lẻo, không rõ ràng
Dài 18 trang với 50 điều, dự thảo Luật Giáo dục ĐH bị nhiều đại biểu đánh giá là quá chung chung, chính sách không rõ ràng. GS Trần Ngọc Đường, Viện Nghiên cứu Lập pháp của Quốc hội, cho rằng dự thảo còn nhiều nội dung lỏng lẻo.
Nhiều ý kiến đề nghị nên đưa tiêu chí sinh viên nghiên cứu khoa học vào dự luật. Trong ảnh: Sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội trước thư viện của trường
Hoạt động giáo dục ĐH mở ra rất nhiều hình thức nhưng dự thảo này mới chỉ có các quy định về hoạt động giáo dục theo hình thức chính quy, các hình thức giáo dục khác như: tại chức, mở rộng, học từ xa phải bao nhiêu năm, chính sách tuyển sinh… chưa thấy có sự điều chỉnh trong luật này. Đối với việc quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục ĐH, dự thảo chưa làm rõ nội dung vai trò của quy hoạch và nguyên tắc quy hoạch, viết như một câu khẩu hiệu không có ý nghĩa điều chỉnh. Thêm vào đó, dự luật hoàn toàn không đề cập gì đến trường ĐH có yếu tố nước ngoài.
TS Vũ Minh Giang, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng muốn xây dựng Luật Giáo dục ĐH cần phải có tổng kết để chỉ rõ mục tiêu hướng tới trung hạn, nhất là những bức xúc cần tác động để xây dựng luật này. Theo GS-TSKH Nguyễn Mậu Bành, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, đọc qua nội dung trình bày trong dự thảo, người đọc có cảm giác đây là một luật quản lý hành chính trường ĐH hơn là Luật Giáo dục ĐH.
GS Đào Trọng Thi thẳng thắn cho rằng dự thảo luật này chưa đáp ứng được yêu cầu. Không thể có quy định chung cho tất cả các trường mà phải có cơ chế riêng các trường công lập, dân lập, tư thục. Cần phải bổ sung, cụ thể hóa, tạo ra hành lang pháp lý cho từng loại hình trường.
Chưa trao quyền tự chủ cho trường
Dự luật quy định chỉ tiêu tuyển sinh được xác định trên cơ sở các điều kiện bảo đảm số lượng và chất lượng đội ngũ giảng viên; cơ sở vật chất, thiết bị và tỉ lệ sinh viên trên giảng viên. Hiệu trưởng các trường xác định chỉ tiêu tuyển sinh và chịu trách nhiệm về công tác tuyển sinh. Ông Nguyễn Công Tạn, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch HĐQT Trường ĐH Thành Tây, cho rằng vấn đề cốt lõi nhất phải được xác lập trong luật là phải xóa bỏ ngay 3 “rào cản” quyền tự chủ ĐH.
Đầu tiên là cần bỏ ngay kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ mà sử dụng cách tuyển chọn đơn giản dựa vào kết quả học tập phổ thông để xét tuyển. Thứ hai, bỏ chỉ tiêu tuyển sinh và cuối cùng là bỏ quy định về xin mở mã ngành, chuyên ngành. Theo ông Tạn, việc cho phép về mã ngành, chuyên ngành hiện nay là cơ chế xin - cho, tạo điều kiện cho tiêu cực phát sinh, phát triển. Cũng về vấn đề tuyển sinh, TS Vũ Minh Giang đề nghị cần phải có những tổng kết làm cơ sở pháp lý trong việc tuyển sinh ĐH, nhất là việc giao cho các trường tự chủ tuyển sinh.
Phần lớn các đại biểu tham dự buổi góp ý đều cho rằng cần có một bước đột phá trong dự luật, đó là quy định về quyền tự chủ của các trường. Theo TS Vũ Minh Giang, cần phải có sự rõ ràng giữa quản lý của bộ với quyền tự quyết của các trường, tập trung vào 3 vấn đề: Chương trình đào tạo, bộ máy tổ chức và tài chính. Nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Trần Hồng Quân cho rằng luật phải tạo một hành lang pháp lý rộng rãi cho các cơ sở hoạt động, hạn chế tối đa sự quản lý của bộ đối với
các trường.
| Cần phải có điều khoản tự chủ giáo dục ĐH, hội đồng trường ở các trường công lập chỉ có giá trị khi các trường có quyền tự chủ, nếu không sẽ chẳng có quyền hạn gì. GS Lê Du Phong (nguyên hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế Quốc dân) |
