Chưa kịp vui vì lương cơ bản tăng thêm 100.000 đồng/tháng từ ngày 1-5, nhiều phụ huynh lại... hoảng khi nghe tin nhà xuất bản (NXB) Giáo dục cho biết sẽ tăng giá sách giáo khoa (SGK) lên gần 17% so với năm 2010.
“Vui lây” việc tăng giá SGK sẽ là khâu phát hành. Hiện chiết khấu cho SGK tiểu học, THCS, sách bổ trợ THCS là 9% theo giá bìa; 12%-15% đối với sách bổ trợ, tự chọn và lên tới 24% với sách tham khảo. Nghĩa là giá cũ hay mới, khâu trung gian này xơi ngon khoản % đó, giá càng cao thì số tuyệt đối càng lớn!
Dĩ nhiên quy trình tăng giá SGK đã được NXB Giáo dục làm rất chặt chẽ, lý do đưa ra cũng “rất chính đáng”. Nào là Bộ Tài chính đã thẩm định, Chính phủ đã đồng tình; nào giá giấy, công in, giá vận chuyển... đều tăng cao v.v... Song có một thông tin NXB không nói mà ai cũng biết, đó là dù giá bán có tăng thì số lượng phát hành vẫn sẽ không bị ảnh hưởng và năm nay dự kiến NXB này sẽ tung ra thị trường 80 triệu bản SGK mới, một con số không thua các năm trước và nó vượt xa tổng số sách phát hành của tất cả các NXB khác cộng lại!
Vậy tại sao sự kỳ lạ ấy vẫn tồn tại? Hóa ra NXB Giáo dục “bị” độc quyền cưỡng bức bởi dù Quốc hội nói mãi thì đến nay cả hệ thống giáo dục phổ thông vẫn chỉ có một bộ SGK, do một NXB “ấn” hành. Vì có một NXB nên dĩ nhiên thị trường giáo dục với hàng chục triệu học sinh chỉ có... một người bán nên họ tính chi phí thế nào thì cấp trên cũng chẳng có cơ sở để tham chiếu khi thẩm định, phụ huynh có xót ruột thì cũng không có lựa chọn khác…
Mặt khác, cách thức làm SGK hiện nay còn dẫn đến chuyện phụ huynh bị “móc túi” một cách ngang nhiên khi trong cùng một nhà, “thằng em” không thể xài lại sách của “con chị” như cha mẹ chúng 30 năm trước. Đơn giản vì NXB đã thiết kế để học sinh làm bài tập trực tiếp vào SGK (điền vào chỗ trống hoặc đánh dấu theo hình thức trắc nghiệm), nên năm học mới thì cha mẹ lại phải đi mua sách mới, dù sách cũ vẫn mới nguyên!
Từ đầu năm đến nay chỉ số giá tăng gần 10% nhưng giá SGK “đón đầu” tới 16,9%. NXB Giáo dục hưởng ứng chủ trương kiềm chế lạm phát của Chính phủ như thế sao?
BẰNG LĨNH (PLTP)