Một cảnh báo hiểm họa bị 'vùi dập'

"Cách khai thác rất lạ đời: không lấy từ trên xuống mà moi thẳng vào vách đá kiểu hàm ếch". Chú thích ảnh của bản thảo bài báo trước khi xảy ra vụ tai nạn Lèn Cờ.

Điều đáng nói, trước đó đến 5 tháng (10/2010), đã có một bài báo có tên "Bến khai thác đá vi phạm nghiêm trọng việc bảo hộ lao động" , trong đó cảnh tỉnh, phân tích khá trúng những lỗi kỹ thuật ở mỏ đá này. Bản thảo bài báo này sau đó được gửi đi nhiều nơi nhưng không đều không được đăng. Tác giả bài báo là một phóng viên thực tập, anh đề nghị Đất Việt không nêu tên mình trong bài viết này.

Trong bài báo này, người phóng viên thực tập đã nhận định cực chính xác mối nguy cơ sập mỏ đá Lèn Cờ: "Họ không lấy từ trên xuống mà moi  thành những hàm ếch trong khi đó đá ở đây lại có kết cấu thành từng vỉa, rất yếu nên rất dễ sập". 

So sánh với kết luận sai phạm của cơ quan chức năng, sau vụ tai nạn: "Kết quả kiểm tra thực tế hiện trường khai thác không đúng với thiết kế mỏ được duyệt, không cắt tầng mà mở vỉa theo kiểu máng trượt, có nơi đào hàm ếch để khai thác, không đảm bảo an toàn lao động", có thể thấy nhận định trước nửa năm của phóng viên thực tập này gần như trùng khớp.

"Tôi đã 2 lần đến Lèn Cờ để viết bài, nhưng lần nào cũng bị gây khó khăn. Có lần chủ lao động cho công nhân tạm nghỉ để tránh ống kính của tôi", tác giả bài báo kể.

"Không gặp được chủ lao động , tôi chỉ hỏi được chủ tịch xã về trách nhiệm an toàn lao động ở mỏ. Ông này cho biết do xã không được mấy tiền của mỏ nên không có trách nhiệm gì", phóng viên này kể.

Một điều đáng nói khác, trong khi bản thảo bài cảnh báo nguy cơ ở Lèn Cờ bị "vùi lấp" thì tháng 11/2010, một cơ quan báo chí địa phương lại đăng tải một bài viết ca ngợi an toàn lao động ở chính mỏ đá Lèn Cờ. Nội dung bài báo có đoạn: "Kể từ ngày thành lập (2007) đến nay, công ty luôn chú trọng việc đảm bảo an toàn trong lao động cho người và phương tiện... Nhờ chú trọng khâu an toàn trong lao động nên qua 3 năm khai thác, công ty chưa để xảy ra một vụ tai nạn nào đáng tiếc...".

"Không hiểu vì sao mà bài cảnh báo nguy hiểm tôi gửi không được đăng. Còn bài "khen ngợi" lại được", tác giả "bản thảo bị vùi dập' nói.

Dưới đây là nội dung bài báo cảnh tỉnh đã bị bỏ qua trước vụ tai nạn 5 tháng:

Bến khai thác đá vi phạm nghiêm trọng việc bảo hộ lao động

Bến đá Lèn Cờ  thuộc địa phận xóm Hợp Thành (xóm 12 cũ) xã Nam Thành (huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) được khai thác thủ công vào năm 1978 cho đến những năm gần đây đã có sự quản lý của chính quyền địa phương.

Hai năm trở lại đây, Công ty trách nhiệm hữu hạn Chín Mến trực tiếp đứng ra thầu và khai thác. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết thời hạn mà công ty Chín Mến thầu đã hết gần một tháng nay, hiện tại thì vẫn chưa có công ty, cá nhân nào đứng ra thầu lại.

Tuy nhiên, hàng chục người lao động khai thác đá trong bến vẫn hoạt động bình thường, khai thác không mang các bảo hộ lao động như quy định, họ đã tự coi thường mạng sống của bản thân, thay vì dùng các thiết bị bảo hộ lao động quy định thì họ chỉ dùng mũ cối, nón lá dây thừng trong quá trình khai thác. 

Cách họ lấy đá cũng rất ngược đời. Họ không lấy từ trên xuống mà moi thành những hàm ếch trong khi đó đá ở đây lại có kết cấu thành từng vỉa, rất yếu nên rất dễ sập. Hiện tượng này đã xảy ra từ rất lâu, đây là bến khai thác đá còn rất thô sơ về máy móc cũng như mọi điều kiện khác. Đề nghị chính quyền địa phương cũng như cơ quan chức năng sớm vào cuộc để xử lý tình trạng trên".

"Phá đá trên hẻm cao chỉ  dùng một sợi dây thừng bảo hộ".  Chú thích ảnh của bản thảo bài báo trước khi xảy ra vụ tai nạn Lèn Cờ.

Theo tác giả bài báo, sau khi viết bài 3 tháng, quay lại hiện trường mỏ đá, tình trạng lao động, khai thác mất an toàn vẫn giữ nguyên, dù từ chuyến thực địa trước, anh đã phỏng vấn và chuyển tải các thông tin cho chính quyền địa phương.