Thông tin về dự thảo cấm xích lô Hà Nội và thay thế bằng xe điện đang được dư luận và những người làm du lịch rất quan tâm. Có nhiều luồng ý kiến xung quanh vấn đề này về việc nên hay không? Đây là quyết định có tính cực đoan hay là việc làm cần thiết của cơ quan quản lý?
Cấm xích lô nhìn từ nhiều phía
Kế hoạch chấn chỉnh hoạt động của xích lô đã được liên ngành gồm Sở GTVT Hà Nội, Công an TP Hà Nội, Sở VH, TT & DL triển khai từ nay cho đến cuối năm.
Theo đó, liên ngành sẽ tiến hành tổng kiểm tra xích lô, dẹp xích lô “dù” và tiến tới “xóa sổ” hoạt động xích lô. Cái lý để khai tử xích lô là: “Xich lô nghênh ngang” là “nhiều xích lô dù quá!” và “xích lô dù “khôn quá” nên không bắt được”.
Cụ thể: theo số liệu thống kê từ Phòng Cảnh sát Giao thông, CATP Hà Nội, hiện trên địa bàn Thủ đô chỉ có 264 xe xích lô thuộc bốn doanh nghiệp (DN) quản lý là đủ điều kiện hoạt động. Thế nhưng, số xích lô “dù” đang hàng ngày hoạt động thì lên tới cả nghìn chiếc. Đối với xích lô có đăng kí việc xử lý đã gặp khó, nhưng với xe “dù” còn khó hơn bở 13/5 đoàn liên ngành nhất tế ra quân nhưng đến nay, mới chỉ phát hiện và bắt giữ được vài chục chiếc. Bởi theo một thanh tra giao thông, khi nghe ngóng thấy TP tăng cường xử lý xích lô vi phạm, xích lô “dù” đã tìm mọi cách lẩn tránh và tạm thời ngừng hoạt động.
Có thể nói thông tin về dự thảo cấm xích lô Hà Nội đã vấp phải những phản ứng của dư luận. Có nhiều ý kiến gay gắt khi cho rằng dự thảo nói trên là không phù hợp. Với nhiều người Hà Nội, Huế, Hội An hay thậm chí là thành phố Hồ Chí Minh, hình ảnh những chiếc xích lô trên đường phố từ trăm năm nay gần như đã là mặc định, là một nét văn hóa của những địa phương này. Và trên thực tế lượng xích lô hoạt động hiện nay cũng không nhiều và chủ yếu phục vụ du lịch. Nếu so với sự “mất trật tự” của các phương tiện khác như xe máy, ô tô,… trong tham gia giao thông thì có lẽ ngành giao thông cần phải nghiên cứu lại đối tượng phải cấm hoạt động!
Có những ý kiến còn cho rằng: phải chăng không thể quản lý nổi hoạt động này nên mới thực hiện hình thức cấm? Cái dư luận đang quan tâm là vai trò quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng trong hoạt động này. Bởi bấy lâu các cơ quan quản lý cũng đề ra nhiều hình thức quản lý để giảm những tiêu cực về giao thông, nhưng gần như những hiện tượng tắc đường vẫn tồn tại.
Trao đổi với chúng tôi, ông Mai Tiến Dũng – Phó giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội cho biết: “Cần phải cân nhắc trước khi đưa ra quyết định, cũng biết là việc quản lý xích lô gặp rất nhiều khó khăn. Nhưng rõ ràng, nó là một nét văn hóa, và là một trong những phương tiện nên khuyến khích ở mức độ nhất định vì nó là phương tiện sạch, thứ hai là kích thước của nó tương đối phù hợp với địa bàn những khu phố cổ vốn không rộng rãi như địa bàn các khu phố ở Hà Nội”.
Đừng bắt chẹt xích lô, ba gác
Cách đây hơn 10 năm, xích lô là phương tiện khá phổ biến tại Hà Nội với con số hơn 6 vạn chiếc và Hà Nội đã một lần ra lệnh cấm. Nhưng sau đó, thành phố đã khoanh vùng lại và xích lô được phép hoạt động trong khu vực phố cổ để phục vụ khách du lịch và thỉnh thoảng dùng làm phương tiện “ăn hỏi” như một nét đẹp truyền thống văn hóa. Vậy mà bây giờ “Cấm xích lô vì cản trở giao thông” không hẳn thuyết phục.
Có lẽ đây cũng là suy nghĩ chung của những người có trách nhiệm và có “liên quan” tới hoạt động của xích lô hiện nay. Hình ảnh của những chiếc xích lô trên đường phố cổ Hà Nội từ lâu đã ăn vào tiềm thức của mỗi người dân, dù hiện nay không còn phổ biến nhưng nó vẫn là một nét văn hóa rất riêng của người Hà Nội.
Chưa kể đến việc đây vẫn là phương tiện mưu sinh của rất nhiều người nghèo. Chắc hẳn cái tổ ấm của họ phải rách rưới lắm, chắc chắn người ta đã đến bước đường cùng mới đi làm nghề bán sức đầy tội nghiệp ấy. Thời cao điểm “khai tử” 6 vạn chiếc xích lô trước kia đồng nghĩa với 6 vạn công ăn việc làm còn lo được nữa huống hồ lần này chỉ ngót 300 lao động. Nhưng thực tế sự tồn tại của xích lô còn mang nhiều ý nghĩa khác.
Và với người kinh doanh du lịch, đây là một sản phẩm không thể thiếu trong các tour du lịch của khách nước ngoài. Hà Nội sẽ bớt hấp dẫn với du khách hơn khi không còn xích lô, bởi với xích lô, ngoài việc thưởng thức một thú vui khi tham quan phố cổ bằng một phương tiện lạ lẫm, du khách còn được tiếp xúc với một nét văn hóa độc đáo của người Hà Nội.
Việc “quản” xích lô, lý do gây ách tắc hay cản trở giao thông có phần đúng nhưng vấn đề đặt ra ở đây là vì sao dư luận lại có phản ứng trước dự thảo “cấm xích lô”? Theo chúng tôi, đó chính là sự hơi vội vã trong kiến nghị, bởi người ta cần kiến nghị đưa ra phải dựa trên những kết quả thăm dò cụ thể, những con số cụ thể về số người đồng tình hay không đồng tình với hoạt động dịch vụ này. Tỉ lệ phần trăm chính xác số lượng xích lô dù vi phạm. Cả vai trò thanh, kiểm tra của Sở GTVT, Công an, Sở VH, TT & DL và cả chính quyền địa phương đã làm được những gì trong quản lý hoạt động này?
Có thể vì không quản lý được nên mới cấm cũng không phải không có lý khi các cơ quan liên ngành với đủ thứ công cụ và quyền lực trong tay vẫn không có những kết quả thật cụ thể mang tính thống kê số những vụ tiêu cực, tác động tiêu cực của hoạt động xích lô đối với xã hội.
Thiết nghĩ, việc "nắn" xích lô đi đúng đường là việc làm cần thiết và cấp bách nhưng việc “cấm tiệt” lại là chuyện khác. Cần phải cân nhắc kỹ, đừng vì cành cây bị sâu mà chặt cả cây đi.
Trọng Hiếu (VnMedia)