Nợ dân, sự tham lam và trách nhiệm..."quá đát" là chủ đề nổi bật của tuần này. Nó cũng là những lát cắt của cuộc sống không ít nỗi buồn mà Phát ngôn và hành động xin được gửi tới bạn đọc
.
Nợ dân
Một sự kiện nổi bật trong xã hội và trên trang nhất các báo trong tuần này là bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII, bầu cử đại biểu HĐND các cấp vừa diễn ra trong ngày chủ nhật 22-5. Với hơn 62 triệu cử tri đi bầu để chọn ra 500 đại biểu QH, hơn 300.000 đại biểu HĐND các cấp, đây là cuộc bầu cử "kép" có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Và số tiền đầu tư cho cuộc bầu cử lớn không kém: 700 tỷ đồng.
Chợt nhớ đến bầu cử thời bao cấp. Bà ngoại tôi họp tổ dân phố về cứ thì thào to nhỏ: "Các ông trên nhắc, nhớ bầu cho số 1,2... gạch số 3,4 nhá". Khi nói cụm từ "các ông trên", nét mặt bà tôi trông thành kính, sợ hãi lắm. Và bà bắt tất cả con cháu phải đi bầu thật sớm, vì còn thi đua giữa các tổ.
Thành thử chưa đi bầu nhưng ai cũng biết phải gạch số 3,4, bầu số 1,2... Cái quyền bầu cử của mỗi người lại biến thành định hướng chung cho mọi người. Vậy mà chả biết nghe bà tôi "quán triệt" ra sao, tai ngược tai xuôi thế nào, mẹ tôi đãng trí gạch béng số 1, 2... , bầu cho số 3,4. Khi biết là gạch nhầm, mẹ tôi kêu giời kêu đất, nét mặt ân hận, rầu rĩ suốt cả ngày. Không hiểu sao, những ngày này, tôi lại nhớ đến vẻ mặt rất tội tội của mẹ. Nhớ đến cái thời, đời sống xã hội thì cực lắm, dân trí lại thấp, mà mọi niềm tin nơi dân đặt ở Chính phủ là vô giá, nhất cử nhất động. Thiệt tài!
Nghiên cứu thông tin ứng viên trước khi bỏ phiếu. Ảnh Lê Anh Dũng.
|
Mà thời đó, họp QH thì chỉ có đại biểu QH họp "kín" với nhau, theo cách nói dân dã của GS Hồ Ngọc Đại. Dân chỉ biết có Nghị quyết khi đã ban hành và công bố trên báo đài. Có biết ông X, bà Y nói ra sao, mần ra sao để mà giám sát?
Nhưng ngọn gió Đổi mới đã nổi, cuốn đi rất nhiều những cái cũ kỹ, xơ cứng, lỗi thời, buộc người ta phải thay đổi rất nhiều, phải tự lớn lên để thích ứng. Từ cá nhân nhỏ bé, đến tổ chức lập pháp to như QH.
Có một đặc điểm riêng biệt, mà cố GS- sử gia kinh tế Đặng Phong từng lưu í. Đổi mới ở xã hội VN không bắt đầu từ một cá nhân nào khởi xướng, mà nó như một xu thế tâm lý mong mỏi, mỗi lãnh đạo góp chút ít, và được nhân dân đồng thuận hướng theo. Đổi mới là ngọn gió nồm nam sau những năm tháng dài oi bức, nghiễm nhiên cuốn tất cả xã hội vào luồng. Ngọn gió đổi mới ấy cũng đã dần lan đến sinh hoạt nghị trường, đem đến những điều mới mẻ.
Từ lúc, báo chí chỉ được phát lại bản tin khai mạc, bế mạc kỳ họp QH của TTXVN, đến lúc các báo bắt đầu được tường thuật tranh luận, được phỏng vấn tại nghị trường
Từ lúc, các đại biểu QH muốn phát biểu phải viết bản thảo gửi lên để Đoàn Chủ tịch duyệt, đến lúc họ được tự do phát biểu, tự do tranh luận.
Từ lúc, nhân dân chỉ biết đọc Nghị quyết ban hành của QH đến lúc được xem truyền hình trực tiếp các phiên chất vấn, trả lời chất vấn giữa nghị trường. Đến nỗi, luật sư Nguyễn Đăng Trừng có một phát ngôn ấn tượng: "Nhiều cử tri nói với tôi là họ thích theo dõi các phiên họp này của QH như thích xem phim, kịch, tuồng, cải lương hay". (Báo Tuổi Trẻ, ngày 20-5).
Từ lúc, các thành viên Chính phủ giải trình (giảng giải cho rõ một vấn đề, có dẫn chứng tường minh), đến lúc họ bắt đầu làm quen với việc "điều trần" (trả lời chất vấn, phân tích, cung cấp thông tin, đánh giá thông tin trước khi trình QH về các vấn đề thuộc lĩnh vực họ quản lý) mà cử tri quan tâm
Từ "họp kín" đến công khai, từ duyệt phát biểu đến tự do phát biểu, từ giải trình đến điều trần... không chỉ là một thước đo khoảng cách thời gian, hay khái niệm chữ nghĩa. Mà đó là một thước đo mang tầm lịch sử- giữa cái cũ và cái mới, giữa cái xơ cứng và cái mềm dẻo, giữa cái lạc hậu với cái văn minh!
Và cho đến kỳ họp QH Khóa XII mới đây, có thể coi là kỳ họp sôi động nhất, thành công nhất từ trước đến nay. Ở đó, những thành bại, những được mất của cơ chế quản lý, của mô hình kinh tế Nhà nước, tư nhân ... bắt đầu được đặt lên bàn cân của thực tiễn đời sống đang không ít bất an.
Những chất vấn và trả lời chất vấn của các đại biểu vì thế không thể né tránh. Họ phải vừa thẳng thắn, vừa có cả sự khôn ngoan dày dạn giữa nghị trường. Nhưng nhân dân, cuối cùng vẫn là người thầy nghìn mắt nghìn tay chấm điểm đức tài của họ.
Dù vậy, nhân dân đã có thể kỳ vọng vào trí tuệ của các đại biểu vừa được bầu? Nếu biết rằng, số đại biểu chuyên trách ở khóa trước mới chiếm khoảng 25%. Nếu biết rằng, vẫn còn nhiều đại biểu kiêm nhiệm quản lý chính quyền cơ sở, nên có vị cùng một vấn đề hôm trước nói xuôi, hôm sau nói ngược, khiến nhân dân không biết lời nào đúng, lời nào sai?
Nếu biết rằng còn nhiều đại biểu vắng mặt ở các kỳ họp. Và nếu biết rằng có không ít đại biểu suốt cả kỳ họp đều ngồi "thiền"? Nhân dân và những cử tri đã bỏ phiếu bầu cho họ sẽ nghĩ gì về lời hứa hẹn của các vị khi ứng cử?
Thế nên, dù cuộc bầu cử thành công về phương diện tổ chức, với hơn 97% cử tri đi bầu, nhân dân vẫn đang kỳ vọng ở tài nằng và trách nhiệm của các đại biểu trúng cử kỳ này. Bởi khi mà tham nhũng quốc nạn nhức nhối được các cử tri đề cập ở tất cả các cuộc chất vẫn chưa có giải pháp đẩy lùi). Đến nỗi, một cán bộ lãnh đạo cao cấp phải kêu lên là xấu hổ vì "nhiều sâu" quá. Ông xấu hổ, còn nhân dân thì đau đớn và quá bất bình.
Vì thế, 500 đại biểu QH trúng cử nhiệm kỳ mới này khi bước vào nghị trường xin đừng quên còn nợ dân- một lá phiếu bầu- cũng là một món nợ lớn về trách nhiệm xã hội của đại biểu QH trước thách thức của sự phát triển quốc gia, với vị thế là đại biểu của dân, do dân và vì dân.
Sự tham lam
Mới đây, báo SGGP, báo Pháp Luật, Tiền Phong... đưa tiếp tin "Giữ 2 tỉ đồng tiền ủng hộ đồng bào miền Trung". Đây là số tiền nằm trong số 2,5 tỷ đồng MTTQ tỉnh Kiên Giang vận động, quyên góp được từ dân để hỗ trợ cho đồng bào miền Trung bị lũ lụt. Thế nhưng thay cho việc phải nộp lên trên, đoàn thể này chỉ nộp 500 triệu đồng.
Số tiền giữ lại được một số cán bộ lãnh đạo của UBMTTQ tỉnh ngang nhiên chi sai mục đích, dẫn đến việc như bà Nguyễn Hồng Tươi, Chánh Văn phòng UB thực chất là chiếm dụng gần 200 triệu đồng, Còn lại 800 triệu đồng chi cho các khoản thăm đối tác, mua quà tặng...
| <
|