Người hùng Lê Văn Tạch bị đình chỉ công việc với lý do lãng xẹt. 28 sinh viên Việt Nam do Intel cử đi đào tạo tại Mỹ tốt nghiệp xuất sắc. Ngành than phải nhập khẩu những tấn than đầu tiên trong khi vẫn đang hùng hục xuất khẩu. Đó là những lát cắt vui buồn của tuần này.
Người hùng và lý do đình chỉ công việc lãng xẹt!
Cái tên Lê Văn Tạch, kỹ sư đã làm việc 9 năm tại Phòng Kỹ thuật lắp ráp ô tô của Toyota Việt Nam, từ rất lạ, đã trở nên quen thuộc từ đầu tháng 4/2011, khi anh dũng cảm "tố giác" Toyota Việt Nam để xảy ra nhiều lỗi kỹ thuật nghiêm trọng ảnh hưởng tới chất lượng xe Innova và Fortuner. Kết quả, Toyota phải triệu hồi vài chục nghìn xe để kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Ở thời điểm đó, anh là người hùng.
Bẵng đi 2 tháng, tên anh trở lại trên mặt báo với thông tin anh bị đình chỉ công tác. Lúc này, không biết phải gọi anh là gì?
Trước khi bàn chuyện nay, xin được trở lại chuyện xưa. Lý do khiến anh Tạch phải nhờ Cục Đăng kiểm VN và báo chí vào cuộc hồi cuối tháng 3, là bởi anh đã nhiều lần đề nghị lãnh đạo các cấp của Toyota Việt Nam, thời gian đã kéo dài đến hàng năm, nhưng không nhận được phản hồi đúng mức.
Đương nhiên, chỉ là một "nhân viên", việc làm của anh Tạch tất nhiên ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của công ty Toyota. Và nếu được hỏi thật tất cả các "sếp", chắc chẳng mấy ai vui vẻ với việc nhân viên tố những sai phạm của công ty với bên ngoài như thế.
Nhưng ở góc độ một công dân, anh Tạch đã có một hành động rất dũng cảm, đúng với lương tâm, không thể làm ngơ để đồng loại phải đối mặt với nguy hiểm, dù điều đó có khiến bản thân anh phải đối mặt với khó khăn.
Thế nên, phản hồi của độc giả khắp nơi, đa phần thể hiện sự thán phục, ngưỡng mộ với kỹ sư Tạch. Ngưỡng mộ và... lo lắng cho số phận của anh, sợ anh bị mất việc, thậm chí bị trả thù vì dám có hành động... khác thường, dám quên đi sự yên ổn của bản thân vì lợi ích chung của người tiêu dùng.
Trước những tố cáo của anh Tạch, phản hồi của công ty Toyota VN lại giống như bộ phim truyền hình nhiều tập với những nút thắt, mở liên tục. Tại buổi họp báo đầu tiên, Giám đốc sản xuất Yoshida chỉ thừa nhận có những lỗi trên với khoảng gần 9.000 xe Innova, và lỗi không nghiêm trọng, không ảnh hưởng đến độ an toàn của xe, hậu quả tối đa chỉ là... gây tiếng ồn. Một sự thừa nhận quá... khiêm tốn so với những tố giác của kỹ sư Tạch, khi anh khẳng định các lỗi đều nghiêm trọng, và số lượng xe dính lỗi theo thống kê của anh lên tới hơn 100.000 chiếc.
Chưa kể, lập luận của Toyota rất gần với sự... chống chế, nào chưa nhận được khiếu nại nào của khách hàng, rồi lỗi "chưa đến mức cần thiết để thông báo về công ty mẹ ở Nhật Bản và cơ quan đăng kiểm hay khách hàng mua xe"...
Nhưng chỉ nửa tháng sau, ngày 15/4, Toyota Việt Nam đã ra thông báo triệu hồi gần 66.000 xe thuộc cả 2 loại, đúng như tố giác của anh Tạch, tuy số lượng vẫn phần nào khiêm tốn hơn (nhưng đã lớn hơn trước 7, 8 lần).
Cũng may cho Toyota Việt Nam vì những lỗi này xảy ra ở... Việt Nam, nơi hệ thống chế tài còn khá lỏng lẻo, nên họ chỉ cần chấp nhận kiểm tra và xử lý miễn phí các ô tô "có thể bị lỗi" là đã được chấp thuận.
Tất nhiên, ông Yoshida, Giám đốc sản xuất của Toyota Việt Nam không quên khẳng định từ buổi họp báo đầu tiên, rằng ông Tạch là kỹ sư có kinh nghiệm ở khâu lắp ráp và công ty vẫn đảm bảo vị trí làm việc của ông Tạch.
Nhưng lời hứa của ông Yoshida chỉ giữ được hơn 2 tháng. Đúng hơn, anh Tạch chưa bị sa thải, mà mới chỉ bị đình chỉ công tác trong 3 tháng. Dù Toyota Việt Nam khẳng định lý do không liên quan gì đến những tố giác của anh, thì dư luận vẫn phải nghi ngờ.
Bởi cùng thời điểm anh Tạch bị đình chỉ công tác, anh vẫn đang đeo đuổi vụ việc một cách quyết liệt. Trên báo Tuổi trẻ ngày 12/6, anh khẳng định số lượng 6.108 xe Innova J nằm trong diện kiểm tra và điều chỉnh miễn phí áp suất dầu phanh mà công ty công bố ngày 7-6 vẫn còn thấp hơn thực tế rất nhiều.... 'Có khác chăng là anh đã thừa nhận khá mệt mỏi vì nhiều áp lực, muốn có sự trợ giúp từ Hội Bảo vệ người tiêu dùng, với nguyện vọng: "tôi muốn có một buổi đối chất giữa Toyota VN, Cục Đăng kiểm, tôi và một cơ quan khoa học, nếu có thêm nhà thiết kế liên quan thì càng tốt. Và cuộc đối chất này có sự chứng kiến của báo giới".
Nguyện vọng chưa thành hiện thực, thì Toyota VN đã ra quyết định tạm đình chỉ công tác 3 tháng với anh vào chiều 11/6, và anh nhận được quyết định... qua phát chuyển nhanh.
Dù Toyota VN khẳng định đây là vấn đề hoàn toàn mang tính chất nội bộ, giữa các cá nhân trong công ty, không liên quan tới việc ông Lê Văn Tạch tiết lộ thông tin về sự cố lắp ráp của Toyota cho giới truyền thông trước đó, nhưng những mâu thuẫn trong cách giải quyết thì quá rõ ràng. Anh Tạch bị đình chỉ công tác để có thời gian điều tra, xác minh hành vi "gây ảnh hưởng đến công việc của người khác" và hành vi "xâm phạm danh dự và uy tín cá nhân của một số cá nhân trong công ty" của anh, do chính cấp trên của anh tố cáo anh.
Nhưng chỉ từ lá đơn tố cáo của ông Chương, cấp trên anh Tạch vào ngày 11/6 mà Toyota VN lập tức ra quyết định tạm đình chỉ công tác 3 tháng với anh Tạch. Toyota VN nói chung và vị Tổng giám đốc Akito Tachibana đã ký quyết định nói riêng, đã tự làm xấu hình ảnh của chính mình, vốn đã không được đẹp trong thời gian qua.
Kĩ sư Lê Văn Tạch |
Chợt nghĩ, nếu có quy định cụ thể rằng, cứ bị một đồng nghiệp tố cáo mà lập tức bị đình chỉ công tác, không khéo nhiều doanh nghiệp suốt ngày phải lo... đình chỉ công tác nhân viên, chẳng còn mấy ai để làm việc. Đọc kỹ thông tin hơn chút nữa, thì thấy ở việc anh Tạch bị đình chỉ, có sự tham gia của phòng nhân sự, phòng pháp chế, rồi thường vụ công đoàn của công ty, đủ để Toyota VN khẳng định mình làm theo đúng pháp luật. Nhưng dư luận sẽ đặt câu hỏi, vì sao những người ở các phòng ban kia lại nhi