 |
Nên bỏ kì thi Đại học hay bỏ thi Tốt nghiệp THPT?
|
Cách đây 3 năm vào năm 2008 GS-TSKH Đào Trọng Thi, khi đó là Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội đã chia sẻ những quan điểm cũng như nhận định của ông về Đề án tổng thể đổi mới công tác thi và tuyển sinh của Bộ GD-ĐT.
Ông cho rằng việc thời điểm này vẫn tồn tại độc lập 2 kỳ thi: thi tốt nghiệp THPT và thi ĐH. Mỗi kỳ thi có mục tiêu riêng biệt để đánh giá chính xác yêu cầu của kỳ thi, chọn được những người xứng đáng nhất vượt qua kỳ thi; còn những mục tiêu khác như giảm tải, chống gian lận, chống tiêu cực..., nói cho cùng cũng chỉ nên xem đó là mục tiêu phụ, là điều kiện thêm để thực hiện mục tiêu chính.
Có thể có những phương án tổ chức như:
1- Tổ chức 2 kỳ thi riêng, đổi mới từng kỳ thi một sao cho 2 mục tiêu cùng tốt hơn;
2- Tập trung cho kỳ thi ĐH, bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT giống như đã từng bỏ kỳ thi tốt nghiệp tiểu học và tốt nghiệp THCS, thay vào đó là xét tuyển kết quả học tập;
3- Tổ chức 1 kỳ thi mà làm được cả hai mục đích. Bộ GD-ĐT đang chọn phương án này, nhưng thật ra chưa có một đề án khả thi.
Thực tế việc đánh giá tốt nghiệp THPT là một nhiệm vụ không phức tạp lắm, có thể xét dựa trên kết quả học tập năm cuối cấp, hoặc do từng địa phương tổ chức thi riêng theo chỉ đạo chung của Bộ GD-ĐT. Vì vậy, tôi có ý kiến khác với đề án của Bộ GD-ĐT: nếu phải bỏ một kỳ thi chung toàn quốc thì nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT chứ không phải bỏ kỳ thi vào ĐH.
Năm nay khi mùa thi chưa kết thúc, dư luận lại dấy lên, bàn luận sôi nổi về nên giữ hay bỏ một trong hai kì thi Đại học hay Tốt nghiệp THPT. Tamnhin.net xin gửi tới độc giả những chia sẻ cũng như ý kiến của lãnh đạo một số trường Đại học về vấn đề trên
TS. Vũ Quang Thọ, Phó hiệu trưởng Trưởng Đại học Công đoàn : "Không nên bỏ kì thi đại học."
Tuyển sinh đại học không nên bỏ, vì đại học là bậc đào tạo cao nhất trong hệ thống đào tạo quốc gia mà đã là cao nhất phải tuyển chọn, không thể lấy đại trà được. Mặc dù xã hội hóa giáo dục là xã hội hóa để cho mọi người có cơ hội học hành và một mặt bằng chung giống nhau, nhưng đã lên đến bậc cao nhất, phải tuyển chọn. Từ thời xưa, nước ta đã thực hiện tuyển chọn rồi… phải thi Hương, thi Hội, thi Đình mới tìm ra được người cuối cùng đỗ cử nhân, tiến sĩ chứ không thể gọi cả làng đi thi được.
Ở nước ta hiện nay, tôi thấy cổng trường Đại học- Cao đẳng bé hơn cổng trường Phổ thông Trung học (PTTH). Thực tế hàng năm, số lượng học sinh tốt nghiệp PTTH nhiều hơn nhiều lần so với công suất mà các trường đại học, cao đẳng có thể đáp ứng được. Giữa cái lớn và cái bé đó thì ai muốn qua được thì phải có một tấm vé chứ. Người nào có vé thì mới có thể qua được đó là hoàn toàn hợp lý.
Hiện nay, trong dư luận xã hội, nhiều người có tâm lý e ngại rằng tuyển sinh đại học gây ra tiêu cực, áp lực cho xã hội, có ý kiến bỏ kì thi đại học mà chỉ tập trung vào kì thi tốt nghiệp PTTH thôi.... Theo tôi, chẳng có kì thi nào không gây ra áp lực cả. Đã thi thì phải áp lực, thi mà bình thường như đi chợ thì còn gọi gì là thi nữa.
Không thể phủ nhận là khi tổ chức một kì thi như thế này không xảy ra tiêu cực, vì gần 2 triệu lượt thí sinh đi thi mỗi năm, không chỗ này thì chỗ kia cũng sẽ xảy ra chuyện nọ chuyện kia nhưng chúng ta cứ thử đặt lên bàn cân mà xem tiêu cực xảy ra ở các trường Đại học – Cao đẳng nhiều hơn hay tiêu cực xảy ra ở các trường PTTH nhiều hơn nếu chúng ta thực hiện xét tuyển tại trường PTTH mà bỏ đi kì thi đại học. Tôi có thể khẳng định nếu ở bậc phổ thông ông Chủ tịch huyện, ông Bí thư huyện ủy hoàn toàn có thể yêu cầu ông Hiệu trưởng trường cấp 3 thay, sửa cho tôi cái hồ sơ này, biến một em học sinh từ trung bình lên khá - giỏi... thế nhưng ở trường tôi xin lỗi không có chuyện đó đâu! Còn nếu nói có ở trường nào thì tôi không biết.
PGS.TS. Đinh Thị Vân Chi – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. "Vẫn nên có một kì thi thôi”.
Nếu có thể bớt 1: kết hợp được kì thi đại học và thi tú tài trở thành một thì quá tốt. Một kì thi tuyển sinh ĐH- CĐ hàng năm nó tạo sức ép và tốn kém quá lớn, chưa kể cả một guồng máy xã hội bị cuốn vào kì thi này. Mọi người đều thấy từ nhiều năm nay rồi tham gia kì thi ĐH không chỉ thí sinh đi thi mà mỗi một thí sinh là có ít nhất một người phục vụ, sau đó về Hà Nội (tôi chỉ nói những trường hợp các em thi ở Hà Nội) nếu có người nhà thì người nhà tiếp tục phải phục vụ, nếu không có lại phải tìm đến các dịch vụ bên ngoài thực sự tốn kém, chưa kể là "sểnh nhà ra thất nghiệp" bao nhiêu những khó khăn khác.
PGS.TS. Đinh Thị Vân Chi – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. (Áo xanh)
Không chỉ vậy, để tổ chức đảm bảo cho kì thi các trường cũng vất vả không kém, phải huy động mọi lực lượng nguồn lực hỗ trợ cho kì thi rồi bao nhiêu người của lực lượng công an, giao thông công chính. Hầu như mọi hoạt động của xã hội gần như ngừng trệ hết cả lại để phục vụ cuộc thi này.
Thế nhưng bỏ kì thi nào thì nó đều có vấn đề của nó. Trước đây còn có ý kiến là bỏ thi Đại học chỉ tổ chức thi phổ thông sau đó dựa vào điểm tốt nghiệp của học sinh xét tuyển vào các trường Đại học nhưng như vậy rất dễ tiêu cực. Bởi vì ở bậc phổ thông, việc các phụ huynh dựa vào quan hệ, quen biết chạy điểm, sửa điểm cho con em mình rất dễ xảy ra và thực tế là có chứ không phải là không.
Thông thường các trường phổ thông thì cũng vì bệnh thành tích mà bệnh thành tích là bệnh chung của xã hội và toàn ngành giáo dục chứ không nói riêng đối tượng nào. Thế nên nếu lo điểm cao cho các em thì phụ huynh cũng được lợi, học sinh cũng được lợi, nhà trường cũng được thành tích, bộ cũng được thành tích... nhưng chính những điều đó là tiêu cực thiếu công bằng cho nhiều em học sinh không có điều kiện, rồi khi xét tuyển ĐH- CĐ, em nào cũng học rất giỏi, em nào cũng điểm rất cao, hồ sơ, học bạ của em nào cũng đẹp và như thế vô tình sẽ đá cái quả bóng lên các trường đại học thôi! Em nào cũng học sinh xuất sắc, khá giỏi hết cả thì chọn lọc thế nào đây, rồi chưa kể đến những kết quả đó là không thực chất, thiếu công bằng có những em giỏi thực sự thì không có được kết quả xứng đáng .
Thế nhưng nếu như kì thi phổ thông khó quá, trượt nhiều quá, ít em tốt nghiệp quá thì nó cũng thiệt thòi cho nhiều em, bởi vì có nhiều em chỉ cần bằng tốt nghiệp phổ thông thôi sau đó vào đời nó sẽ chọn những hướng đi khác cho tương lai của mình và nó chỉ cần có tấm bằng phổ thông là đáp ứng được. Làm như thế thì các trường đại học sẽ đỡ đi rất nhiều, việc lựa chọn tuyển chọn cũng dễ hơn.
Nói vậy nhưng trong thực tế dù cách này hay cách kia đều có mặt dở của nó, thế nên muốn bỏ hay giữ hay gộp 2 kì thi đó như thế nào bây giờ cần có những cuộc bàn thảo của các chuyên gia, chuyên sâu ngồi với nhau lật đi lật lại các vấn đề để chọn ra phương án tối ưu nhất... chứ không thể chỉ nghe ý kiến một chiều, nghĩ đến cái lợi trước mặt mà ảnh hưởng lâu dài.
Nhưng theo tôi thì cũng “vẫn nên có một kì thi thôi”.
Cả hai kì thi ĐH và Tốt nghiệp THPT diễn ra gần nhau đang trở thành áp lực rất nặng nề cho học sinh cũng như phụ huynh của các em.
Ông Nguyễn Văn Thư, Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM: "Hai kỳ thi tốt nghiệp và đại học nên dồn làm một."
Theo tôi, hai kỳ thi tốt nghiệp và đại học nên dồn làm một. Chúng ta tốn bao nhiêu tiền của tổ chức thi tốt nghiệp THPT chỉ để đánh trượt một vài em thì không để làm gì. Chúng ta nên mở rộng các môn thi tốt nghiệp, các em có thể tự chọn những môn yêu thích để thi và cho dù HS thi khác môn vẫn được cấp bằng, như vậy sẽ phù hợp với năng khiếu và năng lực của các em hơn. Không có lý gì bắt các em ở vùng sâu, vùng xa, nông thôn phải giỏi toán, lý, hoá...như các em ở thành phố.
Ý kiến của nhiều giáo viên phổ thông cho rằng.
Kì thi tốt nghiệp chưa bao giờ được xã hội (Học sinh, phụ huynh, nhà trường, dân chúng) coi là một sự cạnh tranh. Đã đến lúc xem xét kết hợp một cách khoa học 2 kì thi tốt nghiệp và đại học: Có thể xét tốt nghiệp lấy điểm THPT làm điều kiện sau đó sẽ đăng ký thi tuyển vào trường đại học tương đương theo mức điểm mà các em đạt được ở cấp 3.
Như vậy, trong 3 năm THPT, các em sẽ phải cố gắng và cả trong kì thi đại học. Nếu theo phương án này chỉ xảy ra một vấn đề là việc chấm điểm học tập của các trường THPT sẽ xảy ra vấn đề, nhưng tôi tin rằng chất lượng dạy học vẫn trên hết vì nói chung lại kì thi đại học mới là quan trọng nhất.
Cho đến nay, những tranh luận cho vấn đề này vẫn chưa kết thúc, thực chất vẫn còn rất nhiều những ý kiến trái chiều. Để đi đến một phương án thống nhất, hợp lý cho vấn đề này vẫn cần có sự đóng góp ý kiến của đông đảo chuyên gia, nhà làm giáo dục.