Được công nhận chức danh GS giống như đã mua được nhà trả góp. Khi chưa đủ tiền thì chưa được quyền sử dụng. Còn bổ nhiệm giống như đã nộp đủ tiền mới được làm sổ đỏ, tốn kém không ít, có người phải đành bó tay...
Trước đây Nhà nước qui định giáo sư là học hàm. Để xét phải có Hội đồng học hàm GS Nhà nước. Theo Nghị định 20/2001, đổi học hàm GS sang chức danh GS nên Hội đồng học hàm GS Nhà nước cũng được đổi tên thành Hội đồng chức danh GS Nhà nước.
Thực ra, GS, Phó GS không bao giờ được coi là một chức vụ mà chỉ coi là một chức danh (thực ra là danh vị). Do đó không thể thực hiện hình thức bổ nhiệm chức danh PGS, GS và quy trình tiến hành là phải thực hiện theo hình thức xét phong danh vị cho họ. Làm như vậy vừa thể hiện sự thừa nhận trình độ và tôn vinh họ, vừa để tránh trùng lặp với hình thức bổ nhiệm các chức vụ như trong khối các cơ quan nhà nước.
Do không hiểu đúng bản chất của sự việc, Bộ Giáo dục đã ép buộc phải bổ nhiệm chức danh cho bằng được nên đã dẫn đến nhiều chuyện khôi hài không đáng có.
Bổ nhiệm GS, Phó GS- mua nhà trả góp và sai luật
Tại buổi tập huấn xét chức danh GS tháng 6/2010, có 1 ứng viên đã hỏi: "Đề nghị phân biệt công nhận chức danh GS và bổ nhiệm chức danh GS?". Ông Tổng thư ký Hội đồng chức danh GS Nhà nước đã trả lời: "Được công nhận chức danh GS giống như thí sinh thi đủ điểm sàn đại học do Bộ Giáo dục qui định. Còn bổ nhiệm chức danh GS giống như thí sinh không những đủ điểm sàn mà còn đủ điểm chuẩn vào trường mà thí sinh đăng ký.
Như vậy ứng viên được công nhận chức danh GS, Phó GS nhưng chưa được bổ nhiệm thì vẫn không được gọi là GS !
Câu trả lời của ông khiến người viết bài này nghĩ, được công nhận chức danh GS giống như đã mua được nhà trả góp. Khi chưa đủ tiền thì chưa được quyền sử dụng. Còn bổ nhiệm giống như đã nộp đủ tiền mới được làm sổ đỏ, tốn kém không ít, có người phải đành bó tay...
Còn theo Luật sĩ quan Quân đội, chức vụ là do năng lực và nhu cầu công tác, và phải thực hiện bằng quyết định bổ nhiệm của các cấp lãnh đạo trong quân đội.
Nhưng hiện nay các GS, Phó GS thuộc Bộ Quốc phòng quản lý, sau khi có quyết định công nhận chức danh GS, Phó GS của Hội đồng chức danh GS Nhà nước, cũng phải chờ quyết định bổ nhiệm của Bộ trưởng Bộ Giáo dục?
Bộ Quốc phòng trả lương cho các GS, Phó GS công tác trong quân đội, nhưng Bộ trưởng Bộ Giáo dục ký bổ nhiệm GS, Phó GS là sai Luật Sĩ quan. Bộ trưởng Bộ Giáo dục chỉ là một thành viên của Chính phủ, không thể đứng trên các Bộ trưởng khác, nên không thể bổ nhiệm cán bộ của Bộ khác.
Chỉ có Thủ tướng Chính phủ mới có quyền bổ nhiệm các chức vụ lãnh đạo quân khu, quân chủng trở lên trong quân đội.
Các cụ hưu trí cũng phải...chạy
Danh hiệu gắn với người được phong suốt cuộc đời, không kể tuổi tác. Thậm chí có liệt sĩ thời chống Pháp nhưng đến hôm nay Nhà nước mới xét phong danh hiệu Anh hùng (trường hợp Anh hùng Võ Thị Sáu). Khi xem GS là học hàm như trước đây, nhiều GS lão thành như GS Trần Văn Giàu, GS Vũ Khiêu... vẫn được tiếp tục làm việc với danh nghĩa là GS nhưng không tham gia công tác quản lý.
| Như vậy số hội đồng "từ A đến Z" để trở thành GS, Phó GS thực thụ phải tính 6 hội đồng mới chính xác. Theo quyết định 174, chỉ khi có quyết định bổ nhiệm mới trở thành GS, Phó GS. Do đó việc Nhà nước tổ chức vinh danh các tân GS, Phó GS vào ngày 20/11 tại Văn Miếu là không đúng, tự mâu thuẫn với các quy định trong QĐ 174. |
Trái lại, khi bổ nhiệm chức vụ phải có thời hạn và căn cứ theo độ tuổi. Nhưng trong danh sách bổ nhiệm GS, Phó GS năm 2010, nhiều ứng viên là các cụ hưu trí? Ví dụ Cụ Lương Kim Chung 72 tuổi, đã nghỉ hưu hơn 10 năm rồi vẫn được bổ nhiệm chức vụ Phó GS.
Chỉ vì quy định sau 2 năm không được bổ nhiệm, giấy chứng nhận chức danh GS, Phó GS không còn giá trị nên các cụ hưu trí "gần đất xa trời" cũng phải chạy bổ nhiệm. Tại sao phải khổ thế? Như vậy nếu xem GS là chức vụ khoa học ở trường đại học thì việc bổ nhiệm này sai với luật viên chức.
Bổ nhiệm GS: Giấy hộ khẩu thường trú?
Giảng viên đại học được bổ nhiệm GS, Phó GS tại một trường đại học giống như được đăng ký hộ khẩu tại trường đó. Nếu chuyển công tác sang trường khác phải xin miễn nhiệm (cắt hộ khẩu) GS, Phó GS ở trường cũ, sau đó mới làm thủ tục xin bổ nhiệm GS, Phó GS ở trường mới (nhập hộ khẩu).
Như vậy giấy quyết định bổ nhiệm GS, Phó GS thực chất là giấy hộ khẩu thường trú để nhà nước quản lý. Bó tay!
Thực tế cho thấy, quy trình xét công nhận chức danh GS, Phó GS phải qua 3 hội đồng: 1. Hội đồng chức danh GS cơ sở. 2. Hội đồng chức danh GS ngành, liên ngành. 3. Hội đồng chức danh GS Nhà nước
Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, số hội đồng xét duyệt để chính thức trở thành GS, Phó GS chưa dừng ở con số 3. Bởi vì sau quy trình xét công nhận đến quy trình bổ nhiệm chức danh GS, Phó GS cũng phức tạp không kém. Cũng thành lập hội đồng từ bộ môn, lên khoa, đến phòng tổ chức, đến Hội đồng khoa học của trường, chuyển lên Cục nhà giáo, rồi trình Bộ trưởng.
Thời gian thực hiện quy trình bổ nhiệm bằng thời gian thực hiện xét công nhận. Cụ thể đợt xét năm 2009 và 2010: 01/06 bắt đầu quy trình xét công nhận, tháng 11 kết thúc. 1/12 bắt đầu quy trình xét bổ nhiệm, tháng 5 của năm sau mới hoàn tất bổ nhiệm.
Như vậy số hội đồng "từ A đến Z" để trở thành GS, Phó GS thực thụ phải tính 6 hội đồng mới chính xác. Theo quyết định 174, chỉ khi có quyết định bổ nhiệm mới trở thành GS, Phó GS. Do đó việc Nhà nước tổ chức vinh danh các tân GS, Phó GS vào ngày 20/11 tại Văn Miếu là không đúng, tự mâu thuẫn với các quy định trong QĐ 174.
Kiến nghị
Cách đây mấy tháng, Chính phủ ra Nghị quyết NQ 66, nhập 2 quy trình công nhận và bổ nhiệm chức danh GS, Phó GS làm 1. Các nhà khoa học thở phào, nhiệt liệt ủng hộ. Vậy mà Hội đồng chức danh GS Nhà nước và Bộ Giáo dục họp khẩn cấp kiến nghị giữ nguyên. Năm nay vẫn duy trì 2 quy trình. Vậy, đến bao giờ Bộ Giáo dục mới triển khai NQ 66 nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính?
Lê Nhiệm (Tuần Việt nam)