Việc UBND tỉnh Đắc Nông ồ ạt giao hàng chục nghìn hécta rừng cho tư nhân mà phần nhiều sử dụng không hiệu quả đã khiến người dân xem thường kỷ cương, tràn vào lấn chiếm để chia phần.
Số liệu mới nhất, riêng 2 xã của huyện Tuy Đức đã có khoảng 8.000 người đang chiếm giữ hơn 3.400ha đất rừng của 10 doanh nghiệp (DN). Chính quyền đã nhiều lần tổ chức cưỡng chế, nhưng kết quả chỉ như “bắt cóc bỏ đĩa”...
Ồ ạt chuyển rừng cho tư nhân
Tại mục 2, điều 3, chương II, Quyết định 46/QĐ - UBND ngày 31.8.2005, UBND tỉnh Đắc Nông có quy định: “Đối với chủ rừng không có khả năng liên doanh, liên kết mà đang quản lý đất rừng không hiệu quả thì sẽ bị Nhà nước thu hồi để giao cho các nhà đầu tư trồng caosu hoặc điều”. “Chủ rừng” trong quyết định này là các Cty lâm nghiệp quốc doanh, còn “nhà đầu tư” chủ yếu là các doanh nghiệp (DN) tư nhân.
Đây là quyết định mở đường cho việc xóa sổ lâm nghiệp quốc doanh, chuyển vai trò quản lý đất rừng cho tư nhân - trong vòng 50 năm hoặc lâu hơn nữa. Thực hiện chủ trương này, đến giữa năm 2010 đã có đến 33 DN được UBND tỉnh giao, cho thuê 31.566ha đất rừng, bình quân mỗi DN được giao gần 1.000ha. Có thể nói, đây là cuộc khai thác tài nguyên rừng với quy mô lớn nhất tại Đắc Nông nói riêng và cả Tây Nguyên nói chung.
 |
| Lâm tặc ngang nhiên "tận thu" gỗ trong vùng rừng đã giao cho DN tư nhân. |
Tuy nhiên, cuộc khai thác này chỉ đem lại hiệu quả rất mơ hồ, còn hậu quả thì khá toàn diện. Thông thường trong mỗi dự án, DN được chặt một phần rừng nghèo gỗ để trồng caosu hoặc trồng rừng, diện tích còn lại phải khoanh nuôi, bảo vệ. Nhưng mục đích của tư nhân là lấy đất sản xuất chứ không phải bảo vệ rừng, nên đã cố ý để rừng bị chặt phá rồi xin chuyển mục đích sử dụng.
Mặt khác, không phải DN nào cũng có năng lực tài chính, kinh nghiệm để thực hiện dự án nên phần nhiều là xí phần chờ thời. Kết quả tổng kiểm tra đến giữa năm 2010, các DN chỉ trồng được 3.686ha caosu và rừng, bằng 36,3% kế hoạch tổng thể đã chứng minh điều này (báo cáo số 395/BC – SNN). Nếu tách diện tích của 2 DN lớn thuộc Tập đoàn CN caosu VN là Cty CP caosu Đồng Phú và Cty CP caosu Phú Riềng thì sẽ thấy rõ hơn khả năng tài chính, kinh nghiệm đầu tư của 31 DN tư nhân còn lại.
Bất chấp hậu quả?
Khảo sát mới nhất của Sở NNPTNT tại huyện Tuy Đức cho thấy Cty lâm nghiệp Quảng Tín đang bị 285 hộ chiếm giữ 1.506ha, Cty Kiến Trúc Mới 32 hộ/637ha, Cty Long Sơn 61 hộ/380ha, Cty CP ĐTXDTM 59 là 53 hộ/325 ha, DNTN Phạm Quốc 112 hộ/202ha v.v... Tổng cộng có hơn 2.000 hộ (khoảng 8.000 người) đang chiếm giữ 3.441ha đất rừng của 10 DN tư nhân - chưa tính hơn 20 dự án ở các huyện khác. Mọi quy định của pháp luật đều bị coi thường, chính quyền đã phải tổ chức cưỡng chế với quy mô lớn, có lúc phải đổ máu để giành đất cho DN, như đợt giải tỏa tại Tuy Đức giữa tháng 4.2011, song kết quả chỉ như “bắt cóc bỏ đĩa”.
Không thể nói người dân không biết hàng chục “nhà đầu tư” kia là ai, từ đâu đến, sau khi thuê đất đã làm được những gì, vì nhiều người đã được các DN này bán đất lại. Chính việc giao rừng cho tư nhân tràn lan, mất kiểm soát, nạn mua bán đất rừng đã tạo ra tâm lý sợ mất phần. Nhưng quan trọng hơn là việc giao đất, giao rừng tràn lan như trên đã khiến người dân xem thường kỷ cương, nghĩ “nó cũng không hơn gì mình” nên lao vào giành giật bằng mọi giá.
Tại cuộc họp ngày 14.7, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đã cảnh báo việc các tỉnh Tây Nguyên, trong đó có Đắc Nông đang cho tư nhân thuê đất rừng ồ ạt, liên tục, quy mô lớn. Nhiều DN không có tài chính, kinh nghiệm vẫn được giao với diện tích lớn nên đã bỏ hoang, hoặc bán lại để kiếm lời.
Lâm tặc ngang nhiên “tận thu” gỗ trong vùng rừng đã giao cho DN tư nhân.
Đặng Trung Kiên (Lao động)