Vấn đề tiếp cận đất đai cho các dự án đầu tư luôn ở vị trí trung tâm để thảo luận trong suốt thời gian qua. Với hai cơ chế: chuyển dịch đất đai tự nguyện và Nhà nước thu hồi đất đều đòi hỏi có cách làm hợp lý, hợp tình.
LTS: Sau khi triển khai mạch bài viết liên quan đến Hành chính hoá thu hồi đất, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - báo VietNamNet nhận được nhiều ý kiến phản đối 2 đề xuất mới đây của Tổng cục Quản lý Đất đai. Để có cái nhìn toàn diện về vấn đề thu hồi đất, VEF.VN trân trọng giới thiệu bài viết của GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT.
Ở tất cả các quốc gia công nghiệp phát triển hay đang thực hiện công nghiệp hóa, hàng năm cần có một diện tích đáng kể đất nông nghiệp phải chuyển sang sử dụng cho mục đích phi nông nghiệp. Trung bình trong 20 năm qua ở Việt Nam, mỗi năm, có khoảng 100.000 ha đất nông nghiệp chuyển sang sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp, trong đó phần lớn là để thực hiện các dự án đầu tư.
Việc chuyển dịch đất đai như vậy là một quy luật tất yếu. Vấn đề còn lại là làm như thế nào cho đúng về cả lý lẫn tình.
Lịch sử của cơ chế thu hồi đất
Theo dòng thời gian, Luật Đất đai 1987 được thông qua ngay sau ngày thực thi công cuộc Đổi Mới, dựa trên nền tảng của chế độ Nhà nước bao cấp hoàn toàn về đất đai. Luật này quy định về cơ chế thu hồi đất trong trường hợp cần sử dụng đất đó cho nhu cầu của Nhà nước, hoặc của xã hội; và người đang sử dụng đất mà bị thu hồi thì được bồi thường thiệt hại thực tế và được giao đất khác.
Năm năm sau, Luật Đất đai 1993 có một số quy định cụ thể hơn, như: (a) trong trường hợp thật cần thiết, Nhà nước thu hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để dùng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì người bị thu hồi đất được đền bù thiệt hại, (b) Nhà nước xác định giá các loại đất để tính bồi thường thiệt hại về đất khi thu hồi và (c) việc thu hồi đất để chuyển sang mục đích khác phải theo đúng quy hoạch và kế hoạch đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt.
 |
| Quy hoạch chung Hà Nội mới được thông qua chắc chắc sẽ liên quan đến vấn đề thu hồi đất. |