Sông Đồng Nai... hết sống nổi?

Hàng chục công trình thủy điện ở thượng nguồn hệ thống sông Đồng Nai đang là mối đe dọa sự an nguy của dòng sông này. Lũ lụt, xâm mặn, ô nhiễm, mất cân bằng hệ sinh thái đang là những vấn nạn mà sông Đồng Nai đang phải gánh chịu. Các nhà khoa học cảnh báo, với đà phát triển thủy điện như hiện nay, không lâu nữa, sông Đồng Nai sẽ "chết".

Cá chết trắng sông Đồng Nai (ảnh minh họa)

- Anh ơi, ông Giám đốc Vườn quốc gia Cát Tiên cho biết, công trình thủy điện Đồng Nai 6 và 6A chỉ làm giảm 137 ha rừng, mà hầu hết là rừng nghèo, thì có gì đáng kể đâu?

- Hơn trăm héc-ta là lớn chứ Mít. Mà nói về rừng, có rừng nghèo và rừng giàu, lấy hết lớp rừng nghèo thì rừng giàu kế tiếp sẽ thành rừng nghèo. Nên bảo lấy rừng nghèo làm thủy điện coi như mất rừng giàu vậy, chưa kể nhiều tác động khác.

- Nhưng đã có đánh giá tác động môi trường rồi?

- Cái báo cáo đánh giá tác động môi trường ở đó do mấy nhà khoa học làm dối trá Mít ơi, lấy báo cáo nơi khác xào xáo gắn vô để kiếm tiền mà thôi.

- Trời đất, dối trá đã đến mức vậy sao anh?

- Còn hơn thế nữa. Hạ lưu sông Đồng Nai có cái nhà máy xử lý nước thải ở khu công nghiệp Long Thành, được chính quyền địa phương ca ngợi là “hình mẫu công viên công nghiệp” lại xả nước thải chưa qua xử lý ra sông. Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ của nhà máy là bà đại biểu Quốc hội vẫn tỉnh bơ tuyên bố “không dối trá”. Sở Tài nguyên và Môi trường của tỉnh lấy mẫu nước thì đặt trạm quan trắc xa miệng cống cả chục cây số, nên luôn đánh giá nước thải của nhà máy đạt chuẩn.

- Hu …hu…, anh ơi là anh ơi?

- Tránh xúc động thái quá, phải bình tĩnh để sống, Mít à.

- Nghĩ vậy em mới phải khóc. Mà anh biết sông Đồng Nai là sao không?

- Biết chớ. Đây là con sông lớn thứ nhì ở Nam Bộ, chỉ sau sông Mê Công, với chiều dài trên dưới 500 km tùy cách tính đầu nguồn, lưu vực gần 40.000 km², có các phụ lưu chính như sông Đa Nhim, sông Bé, sông La Ngà, sông Sài Gòn, sông Đạ Hoai và sông Vàm Cỏ, các phân lưu là sông Lòng Tàu, sông Thị Vải, sông Soài Rạp. Hàng triệu người sống ở lưu vực. Nó có bị làm sao là do chúng ta phá hoại chứ không do ngoại quốc như sông Mê Công. Vì lớn như thế và vì người ta dối trá nhiều năm rồi, muốn sửa chắc cũng nhiều năm nữa mới sửa được.

- Thế mới chết đó anh ơi? Trên thì thủy điện chi chít, làm mất hàng trăm hàng nghìn héc-ta rừng vẫn coi là chuyện nhỏ; dưới thì xả nước độc hàng chục triệu mét khối rồi mà chưa biết bao giờ mới ngưng. Trong lúc hô hào bảo vệ đa dạng sinh học như bảo vệ an ninh quốc gia, nhưng kiểu đó không khéo cái xứ ngày xưa gọi là cánh đồng nhiều nai, rồi đây con người cũng hết sống nổi.

Sáu Nghệ (Tầm nhìn)