Vị trí tượng đài của bà mẹ Việt Nam Anh hùng, câu chuyện "nhầm chỗ" liên quan đến làng giải trí, và cuộc khủng hoảng triết lý giáo dục là những lát cắt trong Phát ngôn & Hành động tuần này.
Tượng đài của Mẹ
Trong tuần vừa rồi, báo Sài Gòn Tiếp Thị (SGTT) có đăng loạt bài với nhan đề chung là "Tượng đài của Mẹ đặt ở đâu?", kể về cuộc đời của những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đang còn sống.
Đó là mẹ Sua ở ấp Thạnh Trị 2, xã Thạnh Trị, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Đó là mẹ Sơn ở xã Long Định, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Đó là mẹ Thum ở Sóc Sơn, huyện Hòn Đất, Kiên Giang...
Ba bà mẹ đã có đứa con trai duy nhất, thậm chí cả chồng, hy sinh trong các cuộc chiến tranh chống ngoại xâm chỉ có một mong ước duy nhất là được Nhà nước xây lại cho những căn nhà tình nghĩa đã quá xập xệ, mục nát, do được xây đã quá lâu rồi. Để khỏi phải chui vào bụi tre núp mưa bão, đi ở nhờ, hay luôn cánh cánh nỗi lo nhà sẽ sụp bất cứ lúc nào.
Ở đoạn kết của chùm bài này, sau khi kêu gọi mọi người hãy có những hành động cụ thể để giúp các bà mẹ nói trên, tác giả Trầm Hương đã viết: "Mỗi chúng ta, những người đang được sống hôm nay, xin hãy xây dựng tượng đài Người mẹ ngay trong tấm lòng mình. Có nhiều cách để tôn vinh những bà mẹ ấy. Sao không chăm sóc những tượng đài mẹ đang sống?"
Người viết chợt nhớ lại câu chuyện đã lùm xùm suốt một tháng nay, khi Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Phước Thanh ký quyết định xin bổ sung thêm 330 tỷ đồng, từ ngân sách trung ương và ngân sách tỉnh, cho dự án xây dựng tượng đài mẹ Thứ, đã được khởi công từ 27.7.2009 với số vốn ngân sách được duyệt là 81 tỷ đồng, vì lý do chính là trượt giá và Thay đổi thiết kế?!
Câu chuyện lại được phát triển theo hướng hài hước, khi ông Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao - Du lịch Quảng Nam có tên là Đinh Hài đã lên tiếng giải thích trên công luận.
Khi phóng viên hỏi tại sao sở của ông lại bổ sung vốn trong lúc chính phủ đang tiết kiệm chi tiêu công và hạn chế đầu tư dàn trải, ông trả lời tỉnh bơ: "Thực ra đến thời điểm hoàn thành, người ta thường quan tâm đến tính mỹ thuật của tượng đài, chứ ít ai quan tâm công trình tốn bao nhiêu tiền."
 |
| Căn nhà tình nghĩa được xây đã rã mục, sắp đổ. Mỗi khi mưa giông, mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Sua nấp dưới lùm tre tránh bão. Ảnh: SGTT
|
Rồi với câu hỏi về căn cứ để đưa ra số tiền xin bổ sung, ông nói: "Sự trượt giá này nghiêng nhiều về tính mỹ thuật còn phần công trình thô khác thì không bao nhiêu."
Người viết xin được dành quyền bình luận cho quý độc giả. Còn về phần mình, người viết chỉ thấy lo lo cho anh bạn mới quen trong chuyến đi Cam Ranh vừa rồi là Đinh Tiến Dũng, được biết đến nhiều hơn với cái tên Giáo sư Cù Trọng Xoay trong mục "hỏi xoáy - đáp xoay" trên VTV3 vào tối thứ Bảy hàng tuần. Đinh Tiến Dũng thực sự sẽ có một đối thủ cạnh tranh nặng ký là ông giám đốc sở này, trong trường hợp ông này muốn nhảy vào lĩnh vực showbiz.
Thứ nhất, khả năng đối đáp của ông còn cao hơn Đinh Tiến Dũng một bậc, không chỉ là "xoay" mà phải gọi là "xoắn" mới đúng. Thứ hai, để thu hút sự chú ý của khán giả về tính hài hước của mình, ông cũng chẳng cần phải mất công nghĩ ra cái nghệ danh là GS Cù Trọng Xoay như Đinh Tiến Dũng. Nghệ danh của ông thuộc loại "của nhà trồng được" mà.
Tất nhiên, có thể là điều may mắn, là đề án này vẫn phải chờ sự thông qua của chính phủ mới, được thành lập sau cái quyết định nói trên của Chủ tịch Quảng Nam chừng hai chục ngày. Người viết còn nhớ rằng cách đây 6 năm, người đã ngồi ở cái ghế hiện nay của ông Lê Phước Thanh và hiện nay đang ngồi ở ghế Phó Thủ tướng phụ trách mảng nội chính và thanh tra, đã từng tâm sự với người viết rằng tỉnh có nhiều bà mẹ Việt Nam Anh hùng nhất chính là tỉnh nghèo nhất, do phải giải quyết những hậu quả khốc liệt nhất và dai dẳng nhất của cuộc chiến.
Ông Nguyễn Xuân Phúc nói: "Vào những dịp đền đáp công ơn của các bà mẹ Việt Nam anh hùng, Quảng Nam luôn phải trích thêm ngân sách tỉnh để tặng tiền, tặng quà cho các mẹ. Bởi phần tiền, hay quà, theo qui định của Nhà nước, quá nhỏ nhoi."
Chắc hẳn ở một vai trò khá quan trọng trong việc phê chuẩn dự án này, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ phải cân nhắc kỹ. Người viết xin được mạn phép trình bày thêm đôi điều với "Ông Phúc 'Quảng Nôm' - Người đồng hành cùng cơ chế".
Về việc xây dựng tượng đài cho một người mẹ đã có 9 con ruột, 2 con rể và một cháu ngoại hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, như một sự tôn vinh cho đức hy sinh cao cả của những bà mẹ Việt Nam, là điều không thể bàn cãi.
Thế nhưng, việc bỏ tới hơn 400 tỷ đồng, gấp 5 lần số tiền được phê duyệt, trong bối cảnh nền kinh tế đất nước như hiện nay, cho một dự án tượng đài, đã khiến dư luận và công luận đồng loạt đặt ra những băn khoăn.
Thứ nhất là trong khi nhiều Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khác - những tượng đài sống - vẫn rất cần sự trợ giúp của ngân sách nhà nước, để có thể sống nốt những ngày cuối đời với một cách bớt âu lo hơn. Như ba bà mẹ mà báo SGTT đã đề cập chẳng hạn.
Thứ hai là bản thân tỉnh Quảng Nam, ngoài việc phải chăm lo cho những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đang sống, hàng năm vẫn phải đối mặt với hậu quả của thiên tai, như bão lũ, với biết bao nhiêu người dân bị mất nhà mất cửa, mất kế sinh nhai. Nếu dự án này được thông qua thì liệu mùa bão lũ sắp tới, ban lãnh đạo mới của tỉnh sẽ lấy tiền đâu lo cho dân? Hay lại trông chờ vào lòng hảo tâm của đồng bào các tỉnh bạn - những người có cuộc sống cũng ngày một khó khăn hơn?
 |
| Ảnh phác họa tượng đài mẹ Nguyễn Thị Thứ của tác giả Đinh Gia Thắng
|