Kinh hoàng bãi khai thác cát lậu khổng lồ bên sông Rào Trổ

Sau nhiều lần xâm nhập thực tế, PV Tamnhin.net đã phát hiện ra hàng loạt bãi khai thác cát lậu khổng lồ ngang nhiên hoạt động ở vùng thượng huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh.

 

 

Khi Khu kinh tế Vũng Áng ở Kỳ Anh xây dựng cơ sở hạ tầng và 5 khu tái định cư và đặc biệt là khi siêu dự án Pormosa tiến hàng san lấp mặt bằng thì nhu cầu về cát ở đây là rất bức thiết. Cát hiếm và đắt là điều đã xẩy ra ở Kỳ Anh từ hai năm nay.

Để đáp ứng nhu cầu này người ta đã tìm mọi cách để có cát, trong đó có việc tự ý mở hàng chục bãi cát lậu.

Chính vì thế mà thời gian quan, tại huyện Kỳ Anh luôn xôn xao bàn tán về một đề tài nóng bỏng là việc hàng loạt mỏ cát lậu mọc lên như nấm và ngang nhiên hoạt động tại các xã vùng thượng như Kỳ Lâm, Kỳ Sơn, Kỳ Lạc...

Vào tháng 8/2001, PV Tamnhin.net đã có nhiều chuyến xâm nhập thực tế để tìm hiểu về tình trạng khai thác cát ở đây.

Từ thị trấn Kỳ Anh theo quốc lộ 1A, chúng tôi ngược lên đường 12 (nối cảng Vũng Áng đi cửa khẩu Cha Lo - Quảng Bình). Đến xã Kỳ Hợp, điều khiến chúng tôi "choáng" chính mà một bãi tập kết và bán cát khổng lồ (lên đến hàng trăm ngàn mét khối) nằm sát ngay cung đường này của Công ty Quang Minh.

 

Khi nghe tôi giới thiệu mình là nhân viên công ty đi mua xô bồ (cát trộn đá) với số lượng cực lớn để san lấp mặt bằng cho dự án Pormosa người thanh niên phụ trách bãi cát này đã tỏ ra rất nhiệt tình trong việc giới thiệu sản phẩm: "Bãi này có tất cả các loại cát và xô bồ, chất lượng thì miễn chê, số lượng bao nhiêu cũng OK".

Khi được hỏi: Công ty mình khai thác cát ở đâu?, có hợp pháp không?, khi vận chuyển về có bị cơ quan chức năng kiểm tra không?. Người thanh niên này nhìn tôi có vẻ ngạc nhiên nhưng rồi cũng trả một lèo "Những sản phẩm này công ty tận thu ở khu vực sông Rào Trổ và đã được sự cho phép của chính quyền xã nên chẳng có ma nào hỏi thăm khi vận chuyển đâu mà anh lo".

Rời bãi tập kết sau khi nói mấy lời "có cánh" với người thanh niên là sẽ quay lại và mua với số lượng lớn, chúng tôi tiếp tục hành trình đến chân cầu Rào Trổ, là biên giới giữa xã Kỳ Lâm và Kỳ Sơn. Từ trên cầu nhìn xuống là cảnh hai chiếc máy xúc và hàng chục xe ben chở cát đang "miệt mài" làm việc.


Lòng sông Rào Trổ bị đào bới nham nhở những hố sâu chi chít nằm giữa lòng sông như nói lên tất cả. Một cụ ông tên Hoàn cho biết, việc khai thác vô tổ chức đã khiến hai bên bờ sông bị sạt lở nghiêm trọng

Khi đưa việc này phản ánh với ông Trần Điểu - Chủ tịch UBND xã Kỳ Anh thì ông bình thản cho biết: Đấy chủ yếu nằm trên địa phận xã Kỳ Sơn chứ ở Kỳ Lâm chỉ có một bãi của anh Phước. Chúng tôi đã xin ý kiến và được huyện đồng ý cho khai thác, hàng năm anh ấy nạp 130 triệu đồng cho xã. Còn việc khai thác không hề ảnh hưởng  không hề ảnh hưởng gì cả.

Sau gần một buổi lang thang ở xã Kỳ Sơn chúng tôi nhận được một thông tin quan trọng, "đại bản doanh" khai thác cát lậu lớn nhất Kỳ Sơn không phải ở dưới chân cầu Rào Trổ mà đóng ở xóm Xuân Hà, cách đó khoảng 6 km nhưng đường rất khó đi và đặc biệt là được "cảnh giới" rất nghiêm ngặt.


Từ trung tâm xã theo đường nhựa ngược lên khoảng 2km, chúng tôi rẽ vào một con đường đất rộng chừng 5m, gồ ghề. Từng đoàn xe ben trọng tải lớn phóng bạt mạng ra vào khiến con đường càng thêm nham nhở và mịt mờ trong khói bụi.


Đi được khoảng 1km trên con đường này bỗng từ đâu hai thanh niên mặt đằng đằng sát khí phóng xe máy đến áp sát hất hàm hỏi "đi đâu?", khi tôi lúng túng chưa biết trả lời thế nào thì anh bạn đồng nghiệp đã nhanh miệng đỡ lời "bọn em đi mua cát".

Sau mấy phút quan sát chúng tôi từ đầu đến chân, người thanh niên ngồi phía sau xe rút điện thoại di động nói chuyện khá lâu với những tiếng "lóng" khó hiểu, rồi hai tên rú ga phóng xe đi mất. Anh bạn bấm tay tôi nói nhỏ "bị lộ rồi về thôi để dịp khác". Mặc dù tiếc ngơ tiếc ngẫn nhưng tôi đành miễn cưỡng theo anh bạn "xuống núi".

Ngày 29/8, chúng tôi nhận được thông tin từ một anh bạn ở xã Kỳ Lâm, hôm nay bãi tập kết hết chỗ nên bọn cát tặc tạm nghỉ ít ngày.

Quả đúng như vậy, khi chúng tôi có mặt, con đường "khủng khiếp" hôm trước giờ lại rất đỗi bình yên. Sau 20 phút vượt đường trường chúng tôi đã có mặt tại "trung tâm" của bãi cát lậu tại xóm Xuân Hà, xã Kỳ Lâm.

Mặc dù máy móc và người đã rút hết nhưng đập vào mắt chúng tôi vẫn là một cảnh tượng kinh hoàng. Hàng trăm mét khối cát đã được đào lên từ lòng sông và hai bên bờ nằm ngỗn ngang khắp mọi nơi. Để có được số cát này dòng sông Rào Trổ chảy qua đây đã bị "băm" thành hàng trăm mãnh. Có nơi dòng chảy bị chia ba, chia bốn; có đoạn chỉ rộng chừng vài mét nhưng cũng có nơi được khơi thông thêm hàng chục mét; có nơi dòng chảy bị tắc cứng nhưng có nơi thì lại ầm ầm đỗ. Nhiều khu vực nằm bên bờ sông bị đào lấy cát sâu hun hút, rộng lên đến hàng trăm mét vuông.

Chùm ảnh mà PV ghi lại được tại trung tâm khai thác này

(Còn tiếp)

Nhóm PV Tầm nhìn