Việc hạn chế phương tiện cá nhân ở các thành phố lớn của VN phải có lộ trình phù hợp, không thể có quyết định hành chính áp đặt, nhưng vẫn cần quyết liệt trong hành động
 |
Ông Thân Văn Thanh, Chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia đã nhấn mạnh điều này khi đề cập tới Nghị quyết 88 vừa được chính phủ vừa ban hành, trong đó yêu cầu Hà Nội và TP.HCM sớm thực hiện các biện pháp hạn chế xe mô tô, gắn máy và xe ô tô lưu thông trên một số tuyến phố vào một số giờ nhất định.
Ông Thân Văn Thanh cho biết, chưa có bất kỳ quy định nào về hạn chế phương tiện cá nhân. Quy định duy nhất là Thông tư 02 của Bộ Công an yêu cầu mỗi người chỉ được đăng ký 1 xe mô tô/xe gắn máy, ban hành năm 2003 do tốc độ gia tăng xe gắn máy giai đoạn đó lên tới 21%. Nhưng quyết định này sau đó cũng bị bãi bỏ do vi phạm hiến pháp về quyền sở hữu của công dân.
Cũng theo ông Thân Văn Thanh, thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) đã rất thành công trong việc cấm xe gắn máy với “thuyết dầu loang”. Ban đầu họ đưa ra lệnh 3 năm nữa cấm tuyệt đối đi xe máy trong khu vực A, ngay cả khi anh cư trú trong khu vực ấy cũng phải gửi xe. Trong 3 năm ấy, người dân có thời gian chuẩn bị phương án hợp lý với phương tiện của mình, thành phố đủ thời gian xây các bãi gửi xe ô tô, xe máy và bắt buộc người dân phải gửi lại. Khi lệnh cấm chính thức ban hành, không có phản ứng nào từ dư luận. Sau đó mở rộng dần khu vực cấm, tới nay Bắc Kinh không còn xe máy nào, ngoại trừ mô tô thể thao.
Bộ GTVT được chỉ định xây dựng đề án hạn chế và lộ trình cấm xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các thành phố lớn, trình Thủ tướng Chính phủ vào quý 4/2012.
Đây không phải lần đầu tiên vấn đề hạn chế phương tiện cá nhân để giảm ùn tắc giao thông được đặt ra. Năm 2003, Hà Nội đã tính biện pháp mạnh là ngừng cấp đăng ký xe máy tại 4 quận nội thành Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng và tiếp đó là 3 quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Tây Hồ. Nhưng chỉ sau 2 năm, tới năm 2005, quyết định này bị bãi bỏ và việc cấp đăng ký xe máy đã được mở lại. Tính từ năm 2009 đến hết năm 2010, trung bình mỗi tháng thành phố có thêm 10.000 - 15.000 phương tiện, trong đó khoảng 3.000 - 5.000 xe ô tô. 7 tháng đầu năm 2011, đã có thêm 28.000 ô tô, hơn 155.000 xe máy đăng ký mới, trung bình mỗi tháng có thêm 4.000 ô tô, hơn 20.000 xe máy. Hiện toàn thành phố có khoảng 3,8 triệu xe máy, 368.000 ô tô.
Một lãnh đạo Vụ An toàn giao thông, Bộ GTVT, nơi chấp bút soạn thảo Nghị quyết 88 cũng thừa nhận cấm môtô, xe máy tại các đô thị lớn là một vấn đề rất khó. Nếu không có sự đồng thuận của người dân, của các bộ, ngành và các tổ chức chính trị, xã hội sẽ rất khó thực hiện.
Theo vị này, một số cơ sở để đưa ra giải pháp này là ở đô thị hiện nay, người dân đang quá lạm dụng xe máy, gây áp lực lớn cho hệ thống giao thông. Chẳng hạn, từ nhà ra chợ, hay đi thăm bạn bè chỉ 500m cũng đi xe máy. Hơn nữa, trong vài năm qua, TP.Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã triển khai thí điểm cấm xe máy tại một số tuyến đường, tạo ra hiệu quả tốt và dư luận cũng đồng tình.
Vị lãnh đạo này nói để thực hiện cấm xe máy phải thực hiện đồng thời nhiều giải pháp như trả lại vỉa hè cho người đi bộ, phát triển hệ thống giao thông công cộng. Về việc giải quyết việc đi lại cho những hộ nông dân từ ngoại thành vào thành phố buôn bán bằng xe máy thế nào, vị này cho biết chắc chắn sẽ có lộ trình, và phương án giải quyết vấn đề này. “Phương thức buôn bán nhỏ lẻ, bằng phương tiện xe máy của nông dân trong tương lai sẽ thay đổi bằng việc buôn bán lớn, vận chuyển bằng xe tải nên cũng sẽ phù hợp với lộ trình hạn chế xe máy” – ông nói.
Để thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GTVT sẽ thành lập một ban chỉ đạo để khảo sát, đánh giá và lên phương án chi tiết. Trong đó, việc triển khai sẽ có lộ trình, có thể từ các tuyến phố trung tâm, sau đó mới mở rộng ra các tuyến phố phía ngoài; cũng có thể bắt đầu bằng việc hạn chế về thời gian, giờ này được đi lại bằng xe máy, giờ kia không được đi...
Ông Thân Văn Thanh cho biết, chưa có bất kỳ quy định nào về hạn chế phương tiện cá nhân. Quy định duy nhất là Thông tư 02 của Bộ Công an yêu cầu mỗi người chỉ được đăng ký 1 xe mô tô/xe gắn máy, ban hành năm 2003 do tốc độ gia tăng xe gắn máy giai đoạn đó lên tới 21%. Nhưng quyết định này sau đó cũng bị bãi bỏ do vi phạm hiến pháp về quyền sở hữu của công dân.
Cũng theo ông Thân Văn Thanh, thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) đã rất thành công trong việc cấm xe gắn máy với “thuyết dầu loang”. Ban đầu họ đưa ra lệnh 3 năm nữa cấm tuyệt đối đi xe máy trong khu vực A, ngay cả khi anh cư trú trong khu vực ấy cũng phải gửi xe. Trong 3 năm ấy, người dân có thời gian chuẩn bị phương án hợp lý với phương tiện của mình, thành phố đủ thời gian xây các bãi gửi xe ô tô, xe máy và bắt buộc người dân phải gửi lại. Khi lệnh cấm chính thức ban hành, không có phản ứng nào từ dư luận. Sau đó mở rộng dần khu vực cấm, tới nay Bắc Kinh không còn xe máy nào, ngoại trừ mô tô thể thao.
Bộ GTVT được chỉ định xây dựng đề án hạn chế và lộ trình cấm xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các thành phố lớn, trình Thủ tướng Chính phủ vào quý 4/2012.
Đây không phải lần đầu tiên vấn đề hạn chế phương tiện cá nhân để giảm ùn tắc giao thông được đặt ra. Năm 2003, Hà Nội đã tính biện pháp mạnh là ngừng cấp đăng ký xe máy tại 4 quận nội thành Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng và tiếp đó là 3 quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Tây Hồ. Nhưng chỉ sau 2 năm, tới năm 2005, quyết định này bị bãi bỏ và việc cấp đăng ký xe máy đã được mở lại. Tính từ năm 2009 đến hết năm 2010, trung bình mỗi tháng thành phố có thêm 10.000 - 15.000 phương tiện, trong đó khoảng 3.000 - 5.000 xe ô tô. 7 tháng đầu năm 2011, đã có thêm 28.000 ô tô, hơn 155.000 xe máy đăng ký mới, trung bình mỗi tháng có thêm 4.000 ô tô, hơn 20.000 xe máy. Hiện toàn thành phố có khoảng 3,8 triệu xe máy, 368.000 ô tô.
Một lãnh đạo Vụ An toàn giao thông, Bộ GTVT, nơi chấp bút soạn thảo Nghị quyết 88 cũng thừa nhận cấm môtô, xe máy tại các đô thị lớn là một vấn đề rất khó. Nếu không có sự đồng thuận của người dân, của các bộ, ngành và các tổ chức chính trị, xã hội sẽ rất khó thực hiện.
Theo vị này, một số cơ sở để đưa ra giải pháp này là ở đô thị hiện nay, người dân đang quá lạm dụng xe máy, gây áp lực lớn cho hệ thống giao thông. Chẳng hạn, từ nhà ra chợ, hay đi thăm bạn bè chỉ 500m cũng đi xe máy. Hơn nữa, trong vài năm qua, TP.Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã triển khai thí điểm cấm xe máy tại một số tuyến đường, tạo ra hiệu quả tốt và dư luận cũng đồng tình.
Vị lãnh đạo này nói để thực hiện cấm xe máy phải thực hiện đồng thời nhiều giải pháp như trả lại vỉa hè cho người đi bộ, phát triển hệ thống giao thông công cộng. Về việc giải quyết việc đi lại cho những hộ nông dân từ ngoại thành vào thành phố buôn bán bằng xe máy thế nào, vị này cho biết chắc chắn sẽ có lộ trình, và phương án giải quyết vấn đề này. “Phương thức buôn bán nhỏ lẻ, bằng phương tiện xe máy của nông dân trong tương lai sẽ thay đổi bằng việc buôn bán lớn, vận chuyển bằng xe tải nên cũng sẽ phù hợp với lộ trình hạn chế xe máy” – ông nói.
Để thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GTVT sẽ thành lập một ban chỉ đạo để khảo sát, đánh giá và lên phương án chi tiết. Trong đó, việc triển khai sẽ có lộ trình, có thể từ các tuyến phố trung tâm, sau đó mới mở rộng ra các tuyến phố phía ngoài; cũng có thể bắt đầu bằng việc hạn chế về thời gian, giờ này được đi lại bằng xe máy, giờ kia không được đi...
Vĩnh Thanh (Tầm nhìn)