Từ hai dự án phố đi bộ và thu phí xe vào trung tâmSở Giao thông vận tải (GTVT) TP.HCM đã chấp thuận phương án thu phí xe ôtô vào trung tâm TP.HCM của công ty cổ phần công nghệ Tiên Phong (ITD). Thế nhưng, vừa qua sở Quy hoạch – kiến trúc TP.HCM lại có ý tưởng lập nhiều phố đi bộ ở khu vực trung tâm. Nếu hai dự án trên được thông qua và hoàn thành, quyền lợi của người dân xếp ở đâu khi phải bỏ tiền mua phí để vào trung tâm nhưng không được lưu thông nhiều tuyến đường?

Dân bị “kẹt” giữa hai dự án
Giữa tháng 9.2011, dự án thu phí ôtô tự động tại khu trung tâm thành phố (quận 1, quận 3) đã được trình UBND TP.HCM xem xét, thông qua. Theo ITD, nếu dự án được thông qua sẽ triển khai trong vòng sáu tháng và lập 35 cổng thu phí xung quanh quận 1 và quận 3. Mức thu được ITD đề xuất là 30.000 đồng/lượt xe du lịch 4 – 7 chỗ ngồi và 50.000 đồng/lượt xe tải, xe khách. ITD đánh giá, nếu áp dụng việc thu phí sẽ giảm khoảng 40% lượng ôtô vào trung tâm so với hiện nay...
Trong khi đó, sở Quy hoạch – kiến trúc TP.HCM lại vừa hoàn thành nghiên cứu ý tưởng thiết kế một số tuyến đường đi bộ hoặc ưu tiên cho người đi bộ tại khu trung tâm. Ông Huỳnh Xuân Thụ, giám đốc trung tâm Thông tin quy hoạch, sở Quy hoạch – kiến trúc TP.HCM cho biết, mục đích lập phố đi bộ chủ yếu để xây dựng một số tuyến đường đẹp hơn, tạo nét riêng cho thành phố. “Đây là vấn đề dài hạn, được áp dụng từng bước hợp lý và hiện nay mới chỉ dừng lại ở mức ý tưởng đề xuất, chưa có dự án cụ thể, chi tiết. Việc áp dụng phố đi bộ không có nghĩa người đi bộ được đi hết dưới lòng đường mà chỉ được tạo điều kiện thuận lợi để đi bộ như việc mở rộng vỉa hè, kẻ vạch vôi để đi bộ... Tuỳ theo điều kiện và từng giai đoạn cụ thể mà mình áp dụng xuống dưới lòng đường, cũng không có nghĩa cấm xe ngay lập tức mà phải thực hiện từng bước cho người dân quen dần”, ông Thụ nói.
Cũng theo ông Thụ, phố đi bộ có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân có nhà trong khu phố, nhưng bù lại cũng đem lại nhiều lợi ích như an toàn, kinh doanh thuận lợi, kết nối giao thông công cộng, bớt đi lượng xe cá nhân cho thành phố.
Quyền lợi người dân xếp ở đâu?
Về mặt thực tế, cả hai dự án trên vẫn chưa được thông qua. Riêng dự án lập phố đi bộ hiện nay mới chỉ là ý tưởng đề xuất. Tuy nhiên, không ít người cho rằng, nếu hai dự án trên được triển khai thì tình trạng giao thông càng trở nên khó khăn hơn và quyền lợi của người dân bị xâm phạm khi họ phải “trả tiền nhưng không được lưu thông”.
Ông Phan Phùng Sanh, phó chủ tịch thường trực hội Xây dựng TP.HCM cho rằng, việc áp dụng phố đi bộ ở TP.HCM có thể chấp nhận được, nhưng cần phải bỏ ngay dự án thu phí xe ôtô vào trung tâm. “Đâu chỉ khu vực trung tâm mới kẹt. Ở ngoại thành còn nặng hơn. Việc lập các cổng thu phí chẳng phải vi phạm quyền đi lại và bắt ép người dân hay sao? Nhất là khi người dân phải chấp thuận việc trả tiền nhưng lại không được đi trên những tuyến đường mình đã mua phí. Điều này cho thấy sự chồng chéo, gây phiền hà cho dân. Quyền lợi của người dân xếp ở đâu?”, ông Sanh nói.
TS Nguyễn Hữu Nguyên, trung tâm Nghiên cứu kinh tế miền Nam (SVEC) lập luận: “Cả hai dự án trên không thích hợp và sẽ gây bất cập lớn trong công tác quản lý. Nếu chúng ta áp dụng phố đi bộ, tức sẽ hạn chế xe vào phố đi bộ, dòng lưu thông sẽ xáo trộn và gây kẹt xe nơi khác. Hơn nữa, nếu áp dụng phố đi bộ thì tại sao phải thu phí ôtô vào trung tâm? Trong khi đó, khoản phí phải đóng này là hoàn toàn không có cơ sở”.
Từ An (SGTT)