Không sống nổi ở mỏ sắt Thạch Khê

Mỏ sắt Thạch Khê được quy hoạch trên diện tích gần 3.900 ha, nằm trên địa bàn 6 xã của huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh). Hơn 6.000 hộ dân với hơn 25.000 nhân khẩu bị ảnh hưởng.

Đây là mỏ sắt có trữ lượng quặng lớn nhất Đông Nam Á, ước tới hơn 540 triệu tấn, chiếm hơn 1/2 trữ lượng quặng sắt toàn quốc. Thế nhưng, sau nhiều năm triển khai, dự án này đã vướng mắc nhiều vấn đề lớn, nhất là việc GPMB, di dân tái định cư. Các công trình đang dang dở vì thiếu vốn. Và hiện đã tạm dừng khai thác theo văn bản 164, thông báo kết luận của Thủ tướng để tái cơ cấu.

Bị ảnh hưởng nặng nề nhất là nhiều xóm cạnh khu vực khai thác ở các xã Thạch Khê, Thạch Hải, Thạch Đỉnh và Thạch Bàn. Tại xã Thạch Hải, theo quy hoạch, xã Thạch Hải (Thạch Hà, Hà Tĩnh) sẽ phải di dời toàn bộ xã với gần 4.000 dân và sẽ di dời toàn xã vào năm 2011.

Nhưng hiện nay chính quyền cũng như người dân nơi đây đang hoang mang vì không biết mỏ sắt sẽ ’đi đâu về đâu’? Khi mà dự án hầu như chẳng thể triển khai được bất cứ việc gì, người dân thì bó gối nhìn ra, càng ngày càng lâm vào cảnh đói khát. Chính quyền thì được mệnh danh với “xã 9 không”… Và nhiều câu chuyện bi hài chưa từng có cũng đã xảy ra.

Tại buổi làm việc mới đây giữa UBND tỉnh Hà Tĩnh với Công ty CP sắt Thạch Khê, nhiều lãnh đạo tỉnh, huyện đã bày tỏ nỗi bức xúc: “Chúng ta phải nhìn vào sự thật là đã rất có lỗi với dân, không thể bắt họ kéo dài đau khổ này mãi. Tôi đề nghị lãnh đạo tỉnh, cùng với các thành viên Cty TIC trả lời dứt khoát: Tiền trả cho dân để người ta di dời, tiền để hoàn thành các khu tái định cư chúng ta không có, thì liệu với số tiền lớn như vậy để khai thác, chúng ta có không, nhất là trong bối cảnh khó khăn như thế này?” - ông Đỗ Khoa Văn, Chủ tịch UBND huyện Thạch Hà nói.

Khu vực moong mỏ đã được khai thác với những núi bãi thải khổng lồ xuất hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều xóm làng sống xung quanh. Mùa hè thì bão cát, tụt mạch nước ngầm, mùa đông thì lũ bùn tấn công ruộng vườn, ngập nhà dân.