 |
Tuy nhiên, ai cũng biết rằng Vinasat-1 và kể cả trạm thu phát tín hiệu mặt đất phục vụ nó hoàn toàn không có một tí gì trong đó là made in Vietnam dù chỉ là một con ốc vít. Và cũng cần phải nhắc lại rằng Vinasat-1 do tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ) chế tạo và thậm chí cả quỹ đạo 132o Đông cũng là của họ sở hữu khiến cho việc đấu thầu, tất yếu Lockheed Martin giành phần thắng. Còn việc phóng Vinasat-1 lên quỹ đạo thì do Arian Space thực hiện từ sân bay vũ trụ Kourou ở Guyane thuộc Pháp ở Nam Mỹ. Vì thế, Vinasat-1 thực chất chỉ là một sản phẩm công nghệ cao thuộc chủ quyền Việt Nam do đã bỏ tiền mua hoặc được mua chịu chứ chắc chắn không thể là thành tựu khoa học Việt Nam được.
Dẫu vậy, nếu nhìn lại những gì mà Bộ trưởng Nguyễn Quân đã nói và được báo chí ghi lại thì ông cũng đâu có nói rằng Vinasat-1 là thành tựu của khoa học Việt Nam vì nguyên văn của câu nói đó là: “Trong các lĩnh vực khác chúng ta cũng đã có những thành tựu, những sản phẩm quan trọng, ví dụ như là trong lĩnh vực vũ trụ chúng ta đã có vệ tinh viễn thông đầu tiên VINASAT-1 năm 2007. Hiện nay chúng ta đang nghiên cứu chế tạo vệ tinh nhỏ đầu tiên của Việt Nam. Trong công nghệ sinh học chúng ta cũng đã có bước tiến lớn trong việc giải mã gene và ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp, trong y tế. Trong lĩnh vực công nghệ thông tin chúng ta đã có phần mềm được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, phần mềm an ninh mạng của công ty an ninh mạng Bkis đã được xếp hạng top 10 phần mềm an ninh tốt nhất thế giới. Sản phẩm của Bkav đã được sử dụng trên 100 quốc gia.
Sản phẩm tìm kiếm tiếng Việt của Naiscorp (Socbay) cũng được đánh giá là 1 trong 20 sản phẩm tốt nhất theo đánh giá của Phần Lan”. Như vậy, thực chất thì ông Bộ trưởng cũng chỉ nói rằng chúng ta đã có những sản phẩm quan trọng, trong đó có Vinasat-1. Song với cách nói như vậy, rất có thể không ít người trong đó có cả những nhà báo sẽ hiểu nhầm rằng Bộ trưởng đã coi việc sở hữu Vinasat-1 là thành tựu của khoa học nước nhà. Và trên thực tế, cách đưa tin của không ít tờ báo cũng đã dẫn đến những sự ngộ nhận đó.
Như nhà bác học Lev Landao (Liên Xô cũ) từng nói: “Trong khoa học, không có chuyện tiêu chuẩn Liên Xô hay tiêu chuẩn Mỹ mà chỉ có một tiêu chuẩn về sự chính xác, đúng đắn của nó”. Vì thế, việc phân định rạch ròi xem cái gì trong khoa học là của Việt Nam, cái gì là làm thuê cho nước ngoài, cái gì mà ta có được thực chất là nhập khẩu công nghệ do được viện trợ, mua đứt hay mua chịu cũng cần phải được làm rõ. Hơn thế nữa, những gì mà báo chí đăng tải trong một thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay đương nhiên cũng sẽ có nhiều chuyện là không chắc đã phản ánh hoàn toàn đúng sự thật. Thậm chí, những thông tin được đăng tải là sai lạc do thực chất đó là kết quả của những chiến dịch PR của một số thế lực và được sự tiếp tay của những nhà báo kém hiểu biết về khoa học nhưng có nhiệt huyết nghề nghiệp, thích những chuyện giật gân, câu khách.
Nên chăng và đó cũng là trách nhiệm với đất nước, chính Bộ Khoa học Công nghệ chứ không thể ai khác ngoài các cơ quan của Chính phủ phải là nơi thường xuyên có những cuộc gặp mặt với báo chí để nói lại cho đúng với tình hình thời sự mà các nhà báo đã trót phản ánh. Đây là việc rất cần làm và càng sớm càng tốt bởi nếu không có sự định hướng dư luận cho khoa học công nghệ thì những thiệt hại sẽ là khôn lường. Đơn cử có thể nói đến là chuyện trứng gà giả và dù rằng đó là chuyện ở Trung Quốc nhưng cũng đã làm cho người chăn nuôi gia cầm trong nước hết sức khốn khổ, không bán được sản phẩm của mình do những e ngại, lo sợ của người tiêu dùng.
Tân Khoa (Tầm nhìn)