Việc Bộ GTVT đề xuất thu phí lưu hành xe cá nhân và thu phí xe ôtô giờ cao điểm tiếp tục gặp không ít phản ứng từ dư luận.
Không nên cứ gặp bế tắc là đề xuất thu phí
Ông Lê Hiếu Đằng – Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn dân chủ và pháp luật – UBMTTQ VN – cho rằng, những năm qua, người dân đã phải nộp phí đường bộ qua xăng dầu, nhưng chưa thấy cơ quan nào có những đánh giá và công khai các khoản thu phí này được bao nhiêu, đã sử dụng vào việc gì và hiệu quả đến đâu? Lẽ ra, Bộ GTVT phải có đánh giá cụ thể về khoản thu phí đường bộ lâu nay rồi mới tính đến chuyện đề xuất bổ sung thu phí lưu hành hằng năm đối với phương tiện giao thông cá nhân, chứ không phải cứ thấy bế tắc trong việc giải quyết ùn tắc giao thông là đề xuất thu phí.
 |
| Tận thu liệu có giảm được ùn tắc giao thông? Ảnh: Kỳ Anh |
Giải pháp thu phí lưu hành đối với xe cá nhân, nhất là xe gắn máy không giải quyết được bài toán giảm lưu lượng xe tham gia giao thông. Trên thực tế, chưa có phương tiện nào thay thế tốt hơn đối với xe gắn máy nên vì nhu cầu đi lại người dân vẫn chấp nhận nộp phí để được lưu hành. Đa số những người sử dụng xe gắn máy có mức sống từ thấp đến trung bình và hiện tại họ đang đối mặt với không ít khó khăn, nhất là tình hình vật giá đều tăng. Do đó, nếu áp dụng giải pháp thu phí mà biết chắc khó khả thi, thì việc thu phí thêm có khác nào đẩy khó khăn về phía người dân.
Ông Thái Văn Chung – Tổng Thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa TPHCM - đối tượng sử dụng xe gắn máy hiện nay chủ yếu là người dân lao động, cán bộ, công nhân viên chức. Trong điều kiện hiện nay, xe gắn máy vừa là tài sản vừa là phương tiện không thể thiếu đối với đa số cá nhân, hộ gia đình, nhằm phục vụ cho mục đích chính đáng hằng ngày (đi làm, đưa đón con đi học...) một cách hiệu quả nhất, mà chưa có phương tiện thay thế hiệu quả hơn. Do vậy, nếu cứ tập trung đánh các loại phí vào người sử dụng xe gắn máy thì thực sự khó khăn cho người lao động.
Muốn thu phí, bộ trưởng phải cam kết với dân
Ông Thái Văn Chung đề xuất, Nhà nước cần “quy hoạch” lại các loại phí đánh trên phương tiện giao thông. Hiện nay, các cơ quan nhà nước đã, đang và sắp áp dụng quá nhiều loại thuế, phí đánh trên các phương tiện giao thông đường bộ (thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu, thuế V.A.T, thuế bảo vệ môi trường, phí trước bạ, phí xăng dầu, phí bảo trì đường bộ, phí đăng kiểm, bảo hiểm, phí lưu hành...) và một số phương thức thu phí chưa bảo đảm tính công bằng. Để đảm bảo tính khách quan, công bằng và đúng đối tượng, chỉ cần ban hành thu hai loại phí đánh vào phương tiện giao thông đường bộ.
 |
| Thu phí lưu hành xe cá nhân liệu giải quyết hết kẹt xe? Ảnh: T.P |
Thứ nhất, thu phí thông qua việc sử dụng xăng dầu - phương thức thu phí này bảo đảm được tính công bằng (sử dụng nhiều nộp phí nhiều), vừa dễ thu vừa tránh lãng phí vì không cần bộ máy thu cồng kềnh. Thứ hai, tùy thuộc vào một số điều kiện đặc thù (đối tượng đặc biệt, khu vực đặc biệt, dịch vụ đặc biệt), để thu phí trong một số trường hợp nhằm đạt được một mục đích cụ thể và phương pháp thu cũng phải đảm bảo công bằng. Tránh trường hợp ban hành quá nhiều loại phí rất dễ gây bức xúc cho người dân, mà nguồn thu lại không tập trung được để tái đầu tư cho quản lý.
Còn theo ông Lê Hiếu Đằng, đối với nguồn thu phí lưu hành xe ôtô, Bộ GTVT ước tính thu được 15.000 tỉ đồng mỗi năm, tuy nhiên Bộ GTVT vẫn chưa đề cập nguồn thu này sử dụng đầu tư cụ thể làm việc gì, mà chỉ nói chung chung chi cho các giải pháp giảm ùn tắc giao thông và giảm thiểu tai nạn giao thông.
“Muốn áp dụng thu phí lưu hành xe cá nhân, Bộ GTVT cần phải hoạch định nguồn thu này vào việc xây cụ thể bao nhiêu cầu vượt, mấy tuyến tàu metro, monorail ở đâu... Đồng thời, Bộ trưởng cũng phải cam kết tiến độ xây dựng mất bao lâu, rồi khi nào giải quyết được nạn ùn tắc, tai nạn giao thông? Trong thời gian cam kết, nếu công trình bị chậm trễ, không giải quyết hết vấn nạn ùn tắc, tai nạn giao thông thì trách nhiệm của bộ trưởng như thế nào?” – ông Lê Hiếu Đằng đặt vấn đề.
Trần Phan (Lao động)