 |
Dòng sông Krông Ana đoạn chảy qua xã Ea Ô – Ea Kar trở nên rất hung dữ về mùa mưa
|
Vậy đâu là nguyên nhân?
Thứ nhất: Một dòng sông nước trong xanh không phải tự nhiên chuyển sang màu vàng. Tây Nguyên là vùng đất đỏ Bazan nên chuyện nguồn nước chuyển sang màu vàng về mùa mưa là điều dễ hiểu, khi trời mưa tự nhiên các nguồn nước từ trên cao cuốn theo đất đá, phù sa… đổ về sông suối.
 Dòng sông Ea H’leo đổi màu là hậu quả của việc khai thác cát bừa bãi đoạn chảy qua địa bàn xã Ea Rốk – Ea Súp |
Thứ 2: Theo ghi nhận của PV, hiện nay rừng ở Đắk Lắk không còn nhiều như người ta tưởng, trên thực tế hàng năm tỉnh này mất hàng ngàn ha rừng, trong đó có cả rừng cấm, rừng phòng hộ (VQG Yook Đôn, RPH hồ Ea Súp thượng…). Công tác quan lý gần như buông lỏng, nặng nhất trong đó là các huyện Ea Súp, Buôn Đôn, Ea H’leo, Krông Bông, Krông Ana…
Khi rừng bị tàn phá, không còn cây rừng giữ nước, nếu mùa mưa về tất cả đều cuốn trôi theo dòng sông, nó là tác nhân đầu tiên gây ra lũ lụt và hạn hán, phá rừng cũng biến các dòng sông này bị biếp dạng do áp lực của nguồn nước đổ về quá nhiều.
Thứ 3: Ngoài ra, vấn đề nóng hiện nay chẳng kém gì tình trạng phá rừng đó là tệ nạn khai thác cát trái phép. Cát tặc có khắp mọi nơi, án ngữ đầy trên các dòng sông, song chẳng ai đứng ra ngăn chặn thậm chí có nơi còn cổ súy cho việc làm này một cách trắng trợn.
Tại xã Ea Rốk huyện Ea Súp nơi có dòng sông Ea H’leo chảy qua, cát tặc đã lộng hành nhiều năm nay, do một cá nhân đứng ra khai thác, tuy nhiên có một điều rất lạ là cá nhân này không có giấy phép khai thác, nhưng lại có hợp đồng với UBND xã.
 Sông Krông Ana đang bị rút ruột bởi hàng chục chiếc xà lan khai thác cát mỗi ngày. |
Do khai thác đầu nguồn với số lượng lớn mỗi ngày nên dòng sông này trở nên hung dữ vì bị đào khoét sâu làm biến đổi dòng chảy và đục ngầu quanh năm, hơn nữa địa điểm khai thác gần với di tích lịch sử Tháp Chàm nên có nguy cơ ngọn tháp duy nhất của Tây Nguyên bị cuốn trôi theo dòng nước.
Nghiêm trọng hơn, tại xã Khuê Ngọc Điền huyện Krông Bông nơi có dòng sông Krông Ana chảy qua, hàng chục chiếc xà lan khai thác cát liên tục đào bới mỗi ngày, khiến dòng sông này vốn được xem là hiền hòa nhất bỗng nhiên trở nên hung dữ và đục ngầu, từ ngày có việc khai thác cát này xẩy ra nó đã cuốn đi rất nhiều nhà cửa hoa màu của nhân dân.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Tây Nguyên, đơn vị được cấp phép khai thác cát tại sông Krông Ana đoạn chạy qua xã Khuê Ngọc Điền, cho biết: “Chúng tôi đã được cấp phép khai thác tại đây, song chúng tôi khai thác thì ít, mà người dân khai thác không có giấy phép thì nhiều.”
Theo ghi nhận của PV chỉ một đoạn sông này mà có hàng chục chiếc xa lan thường xuyên khai thác như thế, thì núi còn lở huống gì sông.
Có thể nói rằng, việc các dòng sông ngày càng đổi màu và hung dữ ở Đắk Lắk đã là chuyện thường ở huyện, ai cũng biết và đều nhìn thấy nguyên nhân sâu xa của nó, tuy nhiên để ngăn chặn tình trạng này không đơn giản chút nào, bởi nó đã thành một tập quán và thói quen từ lâu đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân.
 Rừng phòng hộ hồ Ea Súp Thượng bị phá tan nát bởi sự quản lý lỏng lẻo của chủ rừng, đây cũng là nguyên nhân cơ bản biến các dòng sông trở nên hung dữ và đổi màu. |
Hậu quả của sự biến đổi dòng chảy ngày càng nặng nề của các dòng sông là chỉ cần có một cơn mưa nhỏ đã xẩy ra lũ lụt cuốn trôi nhà cửa hoa màu của nhân dân sống xung quanh hai bên bờ sông.
Thiết nghỉ, đã đến lúc các cơ quan chức năng ban nghành cần có biện pháp ngăn chặn tình trạng trên, việc làm cấp thiết trước mắt là phải nhanh chóng phục hồi, trồng mới lại những cánh rừng đã bị mất, ngăn chặn không cho khai thác cát trái phép một cách bừa bãi như hiện nay. Có như vậy các dòng sông nơi đây mới có thể trở nên hiên hòa và trong xanh được.
Nguyễn Hải Dương (Tầm nhìn)