Vin lí do quá tải tại bệnh viện để giải thích cho chất lượng kém, chúng ta thường đổ lỗi cho chi phí khám bệnh thấp nên chất lượng chữa bệnh thấp! tại sao chúng ta chưa nghĩ rằng cách quản lý tại bệnh viện hiện nay đang có vấn đề.?
Chất lượng và thái độ phục vụ trong các bệnh viện của Việt Nam dường như mãi là câu chuyện biết rồi khổ lắm nói mãi, nhưng rồi khổ cũng phải nói mà bất kỳ người dân nào cũng muốn điều đó tốt hơn! Đã có rất nhiều giải thích được đưa ra và rất nhiều giải pháp được áp dụng trong ngành y tế nhưng dường như câu chuyện quá tải và chất lượng, thái độ phục vụ kém vẫn là một căn bệnh trầm kha rất cần những liều thuốc đặc trị cũng như sự phẫu thuật cắt bỏ những khối u không cần thiết trong chính cơ thể đó.
Không có ý định so sánh nhưng người viết cũng cố gắng tìm một số liệu lý giải cho sự quá tải và cảm thấy quá tải của các bệnh viện tại Việt Nam bằng cách so sánh số liệu thống kê giữa Bach Mai một bệnh viện đa khoa uy tín ở Miền Bắc Việt nam và một bệnh viện thuộc Shizuoka prefecture ( vùng) tại Nhật để thấy rằng câu chuyện trước hết cần phải thay đổi trong ngành y tế bắt đầu từ những chuyện đơn giản.
 |
Theo số liệu từ trang thông tin điện tử của bệnh viện Bạch Mai, Hiện nay bệnh viện có quy mô 1400 giường bệnh với tổng số CBCC là 2000 (bao gồm 1800 thuộc biên chế và hợp đồng của Bệnh viện và 200 CBCC là cộng tác viên thuộc Trường Đại học Y Hà Nội thường xuyên công tác tại Bệnh viện).
Hàng năm số lượng bệnh nhân đến khám là 350.000 đến 450.000 người. Số bệnh nhân điều trị nội trú trung bình từ 50.000 đến 60.000 người. Tỷ lệ sử dụng giường bệnh lúc nào cũng quá tải (trên 100%). Ngày điều trị trung bình đạt từ 10 - 12 ngày. Một con số ấn tượng và đáng mơ ước đối với nhiều bệnh viện ở Việt Nam và trên thế giới nếu tính theo số lượng bệnh nhân. [1]
Quay trở về với thống kê của bệnh viện đa khoa vùng Shizuoka, Nhật bản; Chỉ với tổng số 720 giường bệnh ( trong đó 100 giường bệnh dành cho điều trị công nghệ cao) bằng khoảng nửa số giường bệnh của Bạch mai, tổng số bác sỹ là 185 người, 626 y tá, 155 kỹ thuật viên y tế và chỉ có 34 nhân viên hành chính, tổng số nhân viên của bệnh viện tròm trèm 1000 người cùng khoảng 500 tình nguyện viên giúp việc bán thời gian tại bệnh viện. Thời gian điều trị của một bệnh nhân trung bình là 12,9 ngày. Theo thống kê từ báo cáo của bệnh viện này cho biết năm 2010 số bệnh nhân điều trị tại bệnh viện là 221.754 bệnh nhân, số bệnh nhân không nằm viện lên tới 393,226 bệnh nhân. Tỷ lệ giường bệnh đạt khoảng 93%![2]
Với số nhân viên và giường bệnh bằng phân nửa so với của Bạch Mai nhưng số bệnh nhân điều trị nội trú tại bệnh viện này gấp chừng 4 lần, số bệnh nhân điều trị ngoại trú và khám bệnh cũng ngang ngửa so với bệnh viện Bạch mai, một con số ấn tượng đối với bất kỳ nhà quản lý y tế nào! Khi đặt câu hỏi với y tá trưởng 1 tầng của bệnh viện này về câu chuyện quá tải dường như họ không hiểu lắm về việc quá nhiều bệnh nhân mà chuyển hướng mong muốn có một sân bay mới ở vùng này để có thêm nhiều bệnh nhân nước ngoài được đến sử dụng các dịch vụ y tế hiện đại nơi này. Bệnh viện của chúng ta liệu có đang quá tải là một câu hỏi ngớ ngẩn nhưng đáng đưa ra để mổ xẻ.
Người viết cũng đã cố gắng lý giải hiện tượng quá tải ở nhiều bệnh viện Việt Nam nói chung và Bạch mai nói riêng nhưng chắc câu trả lời không thể nằm trong khuôn khổ một vài trang giấy và cũng không có lý giải tại sao luôn quá tải, luôn quá tốn kém và công sức khi tham gia dịch vụ y tế tại Việt Nam.
Chỉ xin bắt đầu và kết thúc một câu chuyện nhỏ mà Y tá trưởng Mistumo Noriko kể cho chúng tôi nghe về việc cải tiến chất lượng phục vụ của bộ phận y tá khi tiếp đón bệnh nhân tại tầng 6 khu C của bệnh viện, áp dụng phương pháp quản lý chất lượng (QC story). Khu C Tầng 6 của bệnh viện gồm 51 giường bệnh thuộc các bệnh ung thư phổi hoặc các tổn thương đến phổi.
 |
Xác đinh được bệnh nhân đến khu này thường là những người già có độ tuổi trung bình khoảng 70,5, đến bệnh viện một mình và rất càn sử dụng các dịch vụ chăm sóc của y tá. Bằng việc xác định các tình trạng hiện thời của các thiết bị y tế đặt tại tầng 6 như xe đẩy, bình ô xi, nạng chống và các ổ dây điện dọc hành lang đồng thời xem xét các trường hợp tiếp đón bệnh nhân bà Noriko cùng đồng sự đã nhận thấy thời gian để phục vụ một bệnh nhân ở trong giai đoạn đầu tiên từ lúc nhận được yêu cầu đến lúc đáp ứng hoàn thành trung bình là ...120 giây! Với mong muốn giảm xuống còn 60 giây sau 1 tháng áp dụng QC story, tổ y ta của tầng 6 khu C đã thực hiện cắt giảm, sắp xếp lại thiết bị tại kho cũng như khu đón tiếp bệnh nhân, câu chuyện đã có kết quả và thời gian trung bình đáp ứng bệnh nhân đã giảm xuống còn 69,6 giây!! Mặc dù QC story không phải là câu chuyện mới và ưu tú nhưng những gì đã thực hiện tại bệnh viện này cho thấy từ một việc rất nhỏ cũng đã làm thay đổi cách phục vụ và chất lượng khám chữa bệnh tại đây!
Nhận xét về bệnh viện nơi chúng tôi tham quan nhiều bạn quốc tế nói đùa không nghĩ mình đang ở bệnh viện mà giống như khuôn viên của một khách sạn. Ai biết rằng khách sạn này hàng năm đón gần 300.000 bệnh nhân nội trú! Đây cũng là 1 trong những bệnh viện lớn thuộc 47 vùng ở Nhật.
Chúng ta thường đổ cho quá tải tại bệnh viện để giải thích cho lý do chất lượng kém, chúng ta thường đổ lỗi cho chi phí khám bệnh thấp nên chất lượng chữa bệnh thấp! tại sao chúng ta chưa nghĩ rằng cách quản lý tại bệnh viện hiện nay đang có vấn đề.? Câu hỏi dành cho các nhà quản lý.
Thành Dương - Trường nghiên cứu chính sách - Đại Học Meiji - Nhật bản
Tuần Việt nam
1,2 Số liệu từ Website bệnh viện Bạch Mai và báo cáo năm 2010 của bệnh viện Shizuoka