Từ câu chuyện đổi giờ học đến việc thu phí lưu hành phương tiện cá nhân, phí ô tô vào nội đô, PGS. Văn Như Cương “nghi ngờ” tính khả thi của các quyết sách từ Bộ trưởng Đinh La Thăng.
PGS. Văn Như Cương: “Nếu tôi là… Bộ trưởng Đinh La Thăng”
Trả lời phỏng vấn của Báo Giáo dục Việt Nam, Bộ trưởng Đinh La Thăng cho hay, kể từ khi TP Hà Nội áp dụng thí điểm thay đổi giờ học, giờ làm từ đầu tháng 2 vừa qua, ghi nhận ban đầu cho thấy có nhiều chuyển biến tích cực, nhiều nút giao thông của Hà Nội thường xuyên bị tắc kéo dài thì nay đã giảm đi trông thấy.
Tuy nhiên, theo quan điểm của PGS. Văn Như Cương, Hiệu trưởng Trường THPT Dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội): “Tôi muốn Bộ trưởng nói rõ hơn mức độ giảm thiểu cụ thể như thế nào? Tình trạng ách tắc giảm bớt như thế nào? Những tuyến đường nào vốn nóng về ùn tắc đã được giảm thiếu? Nguyên nhân giúp giảm ùn tắc là do đổi giờ học, giờ làm hay do nguyên nhân nào khác? Đổi giờ học quyết định hay đổi giờ làm quyết định?...”.
Ngay từ khi có quyết định đổi giờ học, giờ làm, PGS. Văn Như Cương đã rất băn khoăn và nghi ngại về tính khả thi của vấn đề.
“Nếu là tôi là Bộ trưởng Đinh La Thăng, đã làm thì phải mất công, mất sức vì đây là vấn đề khoa học. Chỗ nào tắc đường lớn nhất phải cho người ra đó tìm hiểu, nghiên cứu. Ví dụ, trên tuyến đường đó đang có 1.000 người đang bị ách tắc, chúng ta rất dễ đếm được có bao nhiêu học sinh, sinh viên tham gia giao thông trên tuyến đường đó. Bởi học sinh đi học về chủ yếu là đi xe đạp, có balô, túi xách, phù hiệu, đồng phục của trường…
Nếu tỷ số học sinh, sinh viên tham gia giao thông trên tuyến đường đó chưa đến 10% thì không cần thay đổi giờ học của các trường trên tuyến đường đó. Còn tỷ lệ chiếm đến khoảng 30% thì chắc chắn phải thay đổi để cải thiện tình trạng giao thông trên tuyến đường đó. Phải dồn công, dồn sức như vậy mới hiểu được thực tế.
Tôi biết, vừa rồi Hà Nội không có làm bất cứ một động thái nào như thế. Việc quyết định đổi giờ học đến 19 giờ rồi chuyển lên 18 giờ chỉ là một giải phát tình thế, cảm tính. Cách làm việc như thế là không khoa học”, PGS Văn Như Cương chia sẻ.
PGS. Văn Như Cương đề nghị lãnh đạo thành phố Hà Nội cần làm việc khoa học hơn, không nên quá gấp gáp mà đưa ra những quyết định sai lầm thiếu tính thực tế như thế.
Trên thực tế, kế hoạch đổi giờ học đã “phá sản” khi UBND TP Hà Nội cho các trường được tự động điều chỉnh giờ học. Và đến thời điểm hiện tại, việc đổi giờ học đã không còn hiệu lực. Các trường đã quay lại như khi chưa đổi giờ học. PGS. Văn Như Cương coi đó là bài học “xương máu” cho Hà Nội.
Tôi nghi ngờ tính khả thi của những quyết sách từ Bộ trưởng Đinh La Thăng
Trong thời gian gần đây, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã có nhiều “quyết sách” táo bạo nhằm giải bài toán giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, những quyết sách của Bộ trưởng được dư luận nhìn nhận ở những chiều hướng tích cực và tiêu cực khác nhau.
Dư luận từng đánh giá đó là những quyết sách bất ngờ, sáng tạo, quyết liệt có tính đột phá thể hiện sự quyết tâm và thiện chí nghiêm túc trong việc giảm thiểu ách tắc giao thông ở Hà Nội hiện nay. Tuy nhiên, dư luận cũng nhận định Bộ trưởng Đinh La Thăng đã bộc lộ rõ sự nóng vội, thiếu cân nhắc trong các quyết sách của mình.
Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, PGS Văn Như Cương cho biết: “Cái quyết liệt, cương quyết để thực hiện cho bằng được ý tưởng của Bộ trưởng Đinh La Thăng là một điều tốt. Và nó sẽ tốt hơn nữa khi những ý tưởng của Bộ trưởng là chắc chắn đúng, chắn chắn phù hợp với tình hình thực tế.
Bộ trưởng Đinh La Thăng từ khi lên đảm trách chức vụ Bộ trưởng Bộ GTVT đã có nhiều chủ trương quyết liệt, sáng tạo thể hiện sự quyết tâm giảm thiểu bài toán giao thông ở các thành phố lớn đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM. Tuy nhiên, cá nhân tôi lại thấy nghi ngờ tính khả thi của những quyết sách này. Đổi giờ học là một ví dụ điển hình. Và thu phí lưu hành phương tiện cá nhân, phí ô tô vào nội đô mà dư luận đặc biệt chú ý trong thời gian qua cũng không ngoại lệ.”
Theo PGS. Văn Như Cương, thu phí ô tô vào nội đô, thu phí lưu hành phương tiện cá nhân rất phiền hà, phức tạp. Cá nhân tôi không tán thành việc thu các khoản phí phí như thế này. Đơn cử như việc tôi có ô tô nhưng đi rất ít thì tại sao tôi lại bị áp 1 mức phí giống với những trường hợp đi nhiều. Như vậy là không công bằng với rất nhiều đối tượng khác nhau trong xã hội.
"Số tiền người dân phải bỏ ra để mua ô tô, xe máy đã cao hơn gấp nhiều lần so với thế giới. Rồi đến phí trước bạ, phí qua cầu... Bây giờ phải nộp thêm nữa thì nhiều quá! Mức phí tham gia giao thông không phù hợp với đồng lương bình quân hằng tháng của người dân.
Nhà nước xây dựng đường sá mà bắt nhân dân đóng phí tham gia giao thông là không hợp lý vì chúng tôi đã đóng thuế để nhà nước đầu tư cho giao thông…”, PGS. Văn Như Cương nhấn mạnh.
Thu Hòe (GDVN)*
Tội nghiệp ông Thăng!
Vì sao lại tội? Thứ nhất, vì cái ngành của ông nó dính dáng, đụng chạm đến toàn bộ cơ thể đời sống xã hội.
Thử hỏi, ai không đi lại hằng ngày, ai không hằng ngày di chuyển trên đường bằng đủ mọi phương tiện? Giao thông vận tải có vấn đề tức thì là giáo dục khổ, y tế khổ, công an khổ, quân đội khổ, quan chức, viên chức nhà nước khổ, dân thường khổ, đám cưới khổ, đám ma khổ, ngày lễ ngày tết khổ... Cho nên nói tội ông Đinh La Thăng là vì vậy.
Thứ hai, vì cái ngành của ông là không che giấu được ai, nhất là cái khoản đường bộ. Y tế có chuyện thì cũng chỉ trong bệnh viện. Giáo dục có chuyện thì cũng chỉ trong nhà trường. Cơ quan có chuyện thì cũng chỉ trong công sở. Còn giao thông là cứ bày ra chình ình trên mặt đường. Và nó ảnh hưởng trực tiếp, tức thì đến ngay mọi người mọi nơi mọi lúc, hằng ngày hằng giờ, không khi nào ngừng nghỉ. Tất cả người tham gia giao thông đều là chủ thể và khách thể, là tội nhân và nạn nhân của đường sá xe cộ và mở mắt ra là thấy nhãn tiền mọi chuyện hay dở, tốt xấu của giao thông. Cho nên nói tội ông Đinh La Thăng là vì vậy.
Thứ ba, vì cái ngành của ông tích bệnh, ủ bệnh lâu nay trong một chiến lược phát triển hạ tầng cơ sở giao thông vận tải rất là ngắn tầm, rất là lộn xộn. Nó nằm chung trong cả một chiến lược phát triển kết cấu hạ tầng cơ sở của nền kinh tế không đồng bộ. Đường sá yếu kém, xuống cấp, vá víu lung tung, ngay cả cái xây mới cũng lỗ hà lỗ hổng, có đường gọi là cao tốc mà chỉ ít lâu đã lún, đã lồi đã lõm, đã lúc lắc lung liêng. Xe máy, ô tô tràn lan vô tội vạ. Đèn đỏ đèn xanh, ngã tư thẳng ngã tư vòng lung tung bát xát. Người đi bất chấp luật, cảnh sát làm luật. Một khi bệnh ủ lâu ngày bùng ra thì mặt đường thành mặt trận cho đủ loại “quân binh chủng” phương tiện giao thông thi thố sức mạnh, đua chen xô lấn chèn ép mà người chỉ huy không biết phát lệnh tấn công hướng nào, cách nào. Mấy đời bộ trưởng ngành trước ông Thăng thủ thế an toàn, khoanh tay chân chịu trận, không dám lập lại trật tự. Cho nên nói tội ông Đinh La Thăng là vì vậy.
Thứ tư, vì cái ngành của ông thay đổi không dễ, vì ba lý do nói trên. Muốn lập lại trật tự việc đi lại, lưu thông, muốn xây dựng một văn hóa giao thông đô thị văn minh, hiện đại, muốn dùng luật chế tài đầy đủ, triệt để, toàn diện người và các phương tiện tham gia giao thông thì Bộ GTVT và ông bộ trưởng phải có một kế hoạch khoa học mang tính chiến lược lâu dài và có một lộ trình từng bước cụ thể, phải biết chọn đột phá, tìm được hướng quyết chiến chiến lược và phải dứt điểm từng khâu một. Bộ trưởng phải đứng ở tầm chiến lược. Những quyết sách đưa ra phải được cân nhắc kỹ ở tính khả thi và thời điểm thi hành. Thế nhưng, các phát ngôn của ông gần đây gây sốc cho dân chúng hơn ở tính chất như nói lấy được. Trong khi đó những giải pháp ông đưa ra chỉ mang tính vá víu, đối phó tạm thời, không có hiệu lực và hiệu quả đáng kể. Mọi người đang nhìn ông dè chừng hơn là vui mừng. Cho nên nói tội ông Đinh La Thăng là vì thế.
Chợt nhớ câu thơ kiểu Bút Tre dạo trước: “Hoan hô đồng chí Hà Đăng/Ấn cho tàu chạy băng băng như rùa” (Hà Đăng Ấn, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt Việt Nam).
PHẠM XUÂN NGUYÊN (PLTPHCM)